Vì sao Google chọn châu Phi làm nơi đặt trung tâm cộng đồng AI đầu tiên?

[Nguyễn Hoàng]

AI có thể cứu đói, dạy học và đổi đời ở Châu Phi không? Google nghĩ là có. Và họ đang bỏ ra 37 triệu đô la (hơn 966 tỷ VNĐ) để thử.

Tại sao một công ty công nghệ toàn cầu lại đầu tư mạnh vào AI ở một châu lục từng bị coi là “bỏ ngỏ” công nghệ? Tuần qua, Google đã công bố gói tài trợ tích lũy trị giá 37 triệu đô la (hơn 966 tỷ VNĐ) để hỗ trợ phát triển trí tuệ nhân tạo trên khắp Châu Phi. Nhưng câu chuyện không dừng ở những con số. Đây là nỗ lực hệ thống nhằm kiến tạo một tương lai AI công bằng, bền vững và xuất phát từ thực tiễn địa phương.

Một Châu Phi mới trong bản đồ AI thế giới​

Ông James Manyika, Phó Chủ tịch cấp cao của Google phụ trách Nghiên cứu và Công nghệ, khẳng định: "Châu Phi đang sở hữu những công trình AI truyền cảm hứng nhất hiện nay". Điều này không chỉ là lời khen cho có. Google cam kết đầu tư dài hạn và xây dựng nền tảng giúp các nhà nghiên cứu và doanh nhân Châu Phi phát triển các giải pháp AI từ chính nhu cầu bản địa.

Một phần quan trọng của khoản tài trợ là 25 triệu đô (hơn 653 tỷ VNĐ) từ Google.org cho sáng kiến “AI vì An ninh Lương thực”, nơi các nhà nghiên cứu và tổ chức phi lợi nhuận cùng xây dựng công cụ AI dự báo nạn đói, đánh giá khả năng phục hồi mùa màng và hướng dẫn hộ nông dân nhỏ.

Không dừng lại ở đó, Google còn tài trợ 3 triệu đô (hơn 78 tỷ VNĐ) cho tổ chức Masakhane để phát triển công cụ AI cho hơn 40 ngôn ngữ châu Phi, giúp người dân tiếp cận nội dung số bằng chính tiếng mẹ đẻ của họ, một bước quan trọng trong phổ cập AI toàn diện và có đạo đức.

Trung tâm cộng đồng AI đầu tiên tại Châu Phi​

Tại thủ đô Accra, Ghana, Google mở một Trung tâm cộng đồng AI, không phải là phòng lab khép kín mà là nơi đào tạo, học tập và kết nối những người làm AI địa phương. Trung tâm tập trung vào bốn mảng: kiến thức AI, công nghệ cộng đồng, tác động xã hội và cả nghệ thuật, văn hóa, một hướng tiếp cận mang đậm bản sắc địa phương, chứ không chỉ toàn những dòng code.

Google còn triển khai 100.000 học bổng AI cho sinh viên Ghana, với các khóa học như AI Essentials, An ninh mạng và Phân tích dữ liệu. Đồng thời cam kết 7 triệu đô để hỗ trợ giáo dục AI tại Nigeria, Kenya và Nam Phi.

AI không chỉ cho Thung lũng Silicon​

Một phần đáng chú ý khác là chương trình tài trợ xúc tác cho hơn 100 startup giai đoạn đầu tại Châu Phi. Họ sẽ nhận vốn, hướng dẫn kỹ thuật và cố vấn để đưa AI vào các lĩnh vực thực tiễn như nông nghiệp, y tế, giáo dục. Hai viện nghiên cứu lớn tại Nam Phi cũng nhận được khoản hỗ trợ đặc biệt để nâng cao năng lực đào tạo và nghiên cứu AI.

Theo ông Yossi Matias, Phó Chủ tịch phụ trách Nghiên cứu của Google, các sáng kiến này phản ánh niềm tin của Google vào sự sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề độc đáo của các cộng đồng địa phương.

Vậy câu hỏi đặt ra là: Việt Nam học được gì từ mô hình AI của Châu Phi? Khi các nước đang phát triển khác dấn thân mạnh mẽ vào AI bằng cách tận dụng tài nguyên địa phương và đặt ra các ưu tiên nhân văn, liệu chúng ta đã tận dụng hết tiềm năng của mình chưa? (vanguardngr)