Hãi hùng bộ lọc không khí của một gia đình ở Long Biên, Hà Nội

[Linh Pham]

Dưới đây là hình ảnh lõi lọc máy lọc không khí gia đình tích tụ rất nhiều bụi bẩn, tới mức màng lọc gần như bịt kín, không còn khe hở, thậm chí “không ngờ lại đến mức này” sau khoảng một năm dùng, dù máy chỉ bật buổi tối trong phòng ngủ trước đó.

Vì sao màng lọc có thể bị bẩn đến mức “gần tắc nghẽn”​

Như các bạn biết, phần lớn máy lọc gia đình sử dụng màng lọc HEPA, được coi là tiêu chuẩn vàng để lọc bụi siêu mịn (PM2.5), phấn hoa, lông thú, bào tử nấm mốc, vi sinh,… nhờ cấu trúc sợi lọc rất dày đặc.

Khi môi trường bên ngoài như Hà Nội đang ô nhiễm nghiêm trọng, bụi mịn PM2.5 cực nhiều, việc máy lọc chạy mỗi tối cũng đủ lâu để hút rất nhiều bụi vào bộ lọ, theo thời gian, lượng bụi tích tụ rất lớn.

Màng lọc chính (HEPA hoặc than hoạt tính) giữ lại phần lớn các hạt bụi, trong khi lớp lọc sơ (pre-filter) giữ các hạt lớn như tóc, bụi to, lông thú. Nếu không vệ sinh/làm sạch lớp sơ định kỳ, bụi lớn dồn lại quá nhiều sẽ làm giảm lượng không khí lưu thông, khiến máy hút nhiều hơn và giữ bụi dày hơn.

Do vậy, sau một thời gian sử dụng (thường từ vài tháng đến khoảng một năm, tùy mức độ ô nhiễm và tần suất dùng), màng lọc có thể “no bụi” đến mức gần như bịt kín khe, tạo ra một lớp bụi dày như những hình ảnh mà gia đình bạn ở Long Biên chia sẻ.

Hệ quả khi màng lọc “quá bẩn”​

Một bộ lọc đầy bụi sẽ giảm mạnh hiệu quả lọc: không khí đi qua khó hơn, nhiều bụi và hạt mịn có thể bị “đẩy ngược” trở lại không gian trong phòng. Trong trường hợp màng lọc HEPA bị "quá tải", nếu cố gắng vệ sinh/chùi rửa mà không đúng cách, có thể làm hỏng cấu trúc sợi lọc, tạo ra các lỗ hổng khiến màng lọc mất đi khả năng bắt bụi mịn.

Ngoài ra, nếu màng lọc hoặc than hoạt tính chứa bụi, vi sinh, nấm mốc bị ứ đọng quá lâu mà không thay thế có thể gây ra mùi khó chịu, thậm chí là phát tán vi sinh mầm bệnh trở lại phòng sau khi máy chạy.

Khi nào nên vệ sinh / thay bộ lọc máy lọc không khí​

Theo hướng dẫn chung, nếu máy lọc hoạt động trong môi trường nhiều bụi (như Hà Nội hiện tại), bạn nên vệ sinh lớp lọc sơ (pre-filter) mỗi 2-4 tuần. Với màng lọc HEPA hoặc than hoạt tính, nên thay mới sau 6-12 tháng sử dụng, hoặc sớm hơn nếu nhận thấy máy giảm công suất, lưu lượng khí yếu, hoặc lớp lọc đã quá dày bụi.

Không nên giặt HEPA bằng nước. Việc này có thể làm biến dạng sợi lọc, làm mất khả năng bắt bụi. Nếu muốn làm sạch, chỉ nên hút bụi nhẹ nhàng bằng máy hút bụi và chỉ ở bề mặt, không dội nước.

Bầu trời Hà Nội những ngày gần đây ​

Những hình ảnh như của gia đình bạn ở Long Biên chia sẻ trên mạng xã hội - màng lọc dày đặc bụi, gần như không còn khe hở - phản ánh rõ thực trạng: khi môi trường bên ngoài quá ô nhiễm, máy lọc không khí trong nhà trở thành “giá lọc bụi cực lớn”. Nếu không được bảo trì, vệ sinh, thay thế định kỳ, chúng dễ “quá tải” và mất tác dụng. Điều này càng nhấn mạnh: máy lọc không khí không phải “đặt một lần, quên luôn” mà cần được theo dõi, quản lý cẩn thận, đặc biệt trong thời kỳ ô nhiễm cao như hiện nay ở Hà Nội.