Điều gì khiến tuyến đường sắt Trung Quốc – Lào trở thành ‘cơn ác mộng’ của phương Tây?

[Mr Bens]

Trong nhiều năm, Lào vốn là quốc gia không có đường biển, giao thông hạn chế, chỉ sở hữu 4 km đường sắt. Hàng hóa phải vận chuyển bằng xe tải qua núi hoặc thuyền nhỏ trên sông Mê Kông, vừa chậm vừa tốn kém.

Sự xuất hiện của tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào dài 1.035 km đã thay đổi hoàn toàn tình hình. Thời gian di chuyển từ Côn Minh đến Viêng Chăn giảm từ 2 đến 3 ngày xuống còn 10 giờ. Hàng hóa đến Trung Quốc trong ngày, chi phí vận chuyển giảm gần một nửa, tổn thất hàng hóa đường bộ giảm từ 30% xuống dưới 5%.

Đối với Lào, đây không chỉ là tuyến đường sắt mà còn là động lực phát triển. Trước kia, GDP Lào thấp hơn một thành phố cấp tỉnh ở Trung Quốc, nay tăng trưởng đã được cải thiện nhờ du lịch và thương mại, đóng góp thêm 1,5 điểm phần trăm. Ngân hàng Thế giới ước tính tuyến đường sắt có thể mang lại doanh thu hàng tỷ USD (hàng chục nghìn tỷ VNĐ) mỗi năm, vượt xa khoản vay ban đầu.

Ngoài ra, Trung Quốc còn đầu tư nhân lực và xã hội: 61,3% nhân viên dự án là người Lào, hơn 5.000 kỹ thuật viên được đào tạo, 12 trường học và 8 trạm y tế mới được xây dựng, 30% cổ phần Công ty Đường sắt Quốc gia Lào thuộc về phía Lào. Học bổng đặc biệt từ Đại học Vân Nam cũng đã hỗ trợ 127 sinh viên Lào.

Mối lo ngại chiến lược của phương Tây​

Điều khiến phương Tây thực sự lo lắng không chỉ là lợi ích của Lào mà còn vì ảnh hưởng chiến lược của tuyến đường sắt này. Trong nhiều năm, phương Tây tin rằng họ nắm lợi thế với Eo biển Malacca, nơi 80% dầu nhập khẩu và 60% hàng hóa thương mại của Trung Quốc đi qua. Họ từng cho rằng chỉ cần đóng eo biển là có thể gây áp lực lên Trung Quốc.

Tuy nhiên, với đường sắt Trung Quốc - Lào khai trương năm 2021, hàng hóa Trung Quốc có thể vận chuyển từ cảng Đông Nam Á thẳng đến Côn Minh mà không cần đi qua Malacca. Khi tuyến đường sắt Trung Quốc - Thái Lan hoàn thành, hàng hóa còn có thể đi thẳng từ Vịnh Thái Lan ra Ấn Độ Dương.

Điều này tạo hiệu ứng lan tỏa: Thái Lan đẩy nhanh xây dựng đường sắt Trung Quốc - Thái Lan, Malaysia tái khởi động dự án đường sắt, Việt Nam phê duyệt tuyến mới. Một mạng lưới đường sắt liên Á đang hình thành. Chỉ trong quý I năm nay, thương mại Trung Quốc - ASEAN tăng 22%, hàng hóa vận chuyển bằng đường sắt tăng gấp ba lần.

Đường sắt cũng đang thay đổi kinh tế khu vực: sầu riêng Thái Lan đến siêu thị Côn Minh chỉ trong 2 ngày, giá giảm 30%; cao su Lào buổi sáng còn trên xe tải, buổi tối đã thành lốp xe tại nhà máy Trung Quốc; tấm pin quang điện châu Âu tới Đông Nam Á với chi phí vận chuyển giảm một nửa.

Đối với Đông Nam Á, họ quan tâm đến ai giúp họ bán được nhiều hàng hơn và nâng cao đời sống. Đây chính là vấn đề nan giải của phương Tây: khi một tuyến đường sắt mang lại sự thịnh vượng, khó có ai muốn từ bỏ để nghe những lời kêu gọi sáo rỗng. (Theo SOHU)