Điều gì khiến nạn đói ở Gaza chạm ngưỡng thảm họa toàn cầu?

[Quang Trương]

Nếu một khu vực chỉ cách bạn vài giờ bay mà hàng chục nghìn đứa trẻ đang đói lả vì không đủ thức ăn, liệu bạn có thể quay mặt làm ngơ?

Nạn đói trẻ em ở Gaza: Mức cao nhất trong nhiều thập kỷ​

Một nghiên cứu mới đăng trên The Lancet vừa công bố một con số khiến cả thế giới phải giật mình: hơn 54.000 trẻ em dưới 5 tuổi ở Gaza đang bị suy dinh dưỡng cấp tính, trong đó có 12.800 trẻ ở mức nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp mức độ này vào loại “rất cao” mức nghiêm trọng nhất trong hệ thống phân loại toàn cầu.

Trong 20 tháng nghiên cứu, thành phố Rafah liên tục là nơi có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao nhất, có lúc đạt tới 32% trẻ em vào tháng 12/2024. Điều đó có nghĩa là cứ ba đứa trẻ thì có một đứa đang phải chống chọi với đói khát, thiếu chất và bệnh tật.

Trẻ bị suy dinh dưỡng cấp tính không chỉ gầy yếu, mà còn dễ mắc các bệnh nhiễm trùng nặng, đặc biệt là viêm phổi nguyên nhân tử vong hàng đầu ở trẻ em toàn cầu. Một đứa trẻ thiếu dinh dưỡng có nguy cơ tử vong cao gấp 11 lần so với trẻ khỏe mạnh. Nếu sống sót, chúng vẫn phải đối mặt với hậu quả dài lâu: chậm phát triển thể chất và suy giảm khả năng nhận thức.

Khi nguồn viện trợ bị chặn, cơn đói tràn lan​

Nghiên cứu tiến hành trên 219.783 trẻ em từ 6 đến 59 tháng tuổi tương đương 64% tổng số trẻ ở Gaza trong độ tuổi này. Các phép đo được thực hiện đều đặn tại 94 điểm y tế của Liên Hợp Quốc, trường học và trại tị nạn.

Từ đầu năm 2024 đến giữa năm, tỷ lệ suy dinh dưỡng ổn định ở mức 5–7%. Nhưng chỉ bốn tháng sau khi viện trợ bị siết chặt, con số đó tăng vọt lên 14,3%, rồi chạm đỉnh 32% tại Rafah. Khi lệnh ngừng bắn tạm thời có hiệu lực và viện trợ được mở lại, tỷ lệ giảm xuống còn 5,5%. Tuy nhiên, sau 11 tuần phong tỏa mới vào mùa xuân 2025, tình hình lại xấu đi: 15,8% trẻ bị suy dinh dưỡng cấp tính, trong đó 3,7% ở mức nặng tương đương hơn 54.600 trẻ cần điều trị bằng thực phẩm y tế đặc biệt.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh, sự biến động của tỷ lệ suy dinh dưỡng gần như trùng khớp với các giai đoạn phong tỏa hoặc mở cửa viện trợ. Mỗi lần viện trợ bị cắt, làn sóng đói khát lại dâng cao.

Khi “nạn đói” không còn là khái niệm xa vời​

Theo thang phân loại an ninh lương thực của Liên Hợp Quốc (IPC), một khu vực được coi là đang trải qua nạn đói khi ít nhất 20% hộ gia đình thiếu lương thực nghiêm trọng, và 30% trẻ em bị suy dinh dưỡng cấp tính.

Báo cáo mới nhất cho thấy, từ 1/7 đến 15/8/2025, tỉnh Gaza đã chính thức rơi vào giai đoạn nạn đói (mức 5), trong khi Deir al Balah và Khan Younis ở mức khẩn cấp (mức 4). Các khu vực phía Bắc thậm chí không thể đánh giá do xung đột vẫn tiếp diễn.

Tình trạng này, theo các chuyên gia, nghiêm trọng ngang với Sudan, Yemen và Haiti những vùng đang chịu khủng hoảng nhân đạo nặng nề nhất thế giới. Và điều đáng sợ nhất, đây không phải thảm họa tự nhiên, mà là thảm họa do con người gây ra, có thể được ngăn chặn nếu cộng đồng quốc tế hành động kịp thời.

Ở nơi mà một bữa ăn đầy đủ trở thành ước mơ xa xỉ, câu hỏi đặt ra không chỉ là “bao nhiêu trẻ em đang đói?”, mà là “chúng ta những người đang no sẽ làm gì để thay đổi điều đó?”.
Nguồn: Theconversation.com