Nhật Quang
Topaz
Chiều ngày 31/12, nền tảng nhắn tin Zalo đã chính thức phát đi thông báo phản hồi các lo ngại của người dùng liên quan đến những thay đổi trong điều khoản sử dụng gây tranh cãi gần đây. Đơn vị này khẳng định hệ thống chủ động không lưu trữ nội dung tin nhắn, cuộc gọi và đang xúc tiến thủ tục để triển khai công nghệ mã hóa đầu cuối. Cùng thời điểm, cơ quan quản lý nhà nước cũng đã có những chỉ đạo cụ thể đối với đơn vị chủ quản là công ty VNG nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Cam kết về bảo mật nội dung và lộ trình mã hóa
Trong thông báo gửi tới cộng đồng người dùng, Zalo nhấn mạnh cam kết về quyền riêng tư đối với các nội dung trao đổi cá nhân. Nền tảng này khẳng định hệ thống chủ động không lưu trữ nội dung tin nhắn và cuộc gọi giữa các cá nhân, đồng thời cam kết tuyệt đối không sử dụng các dữ liệu này cho bất kỳ mục đích nào khác. Để củng cố hàng rào bảo mật, Zalo cho biết hệ thống hiện đã đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 27001:2022 về an toàn thông tin. Đáng chú ý, đơn vị này tiết lộ đang thực hiện các thủ tục xin phép cơ quan chức năng để triển khai công nghệ mã hóa đầu cuối (E2EE), một giải pháp kỹ thuật giúp tăng cường bảo mật tối đa cho các hội thoại cá nhân mà nhiều ứng dụng quốc tế đã áp dụng.
Liên quan đến các dữ liệu nhạy cảm như Căn cước công dân (CCCD), Zalo giải thích rằng việc thu thập chỉ diễn ra trong các trường hợp giới hạn cần thiết để xác minh danh tính, bảo vệ tài khoản hoặc chống lừa đảo, tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật. Về vấn đề chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba, nền tảng khẳng định việc này chỉ được thực hiện khi có sự xác nhận chủ động từ phía người dùng. Người dùng hoàn toàn có quyền kiểm soát, xem xét và rút lại quyền chia sẻ dữ liệu tại mục Quản lý quyền trong phần cài đặt của ứng dụng.
Lý giải về cơ chế đồng thuận và phản ứng từ thị trường
Giải thích về chính sách "đồng ý hoặc xóa tài khoản" gây bức xúc thời gian qua, Zalo cho biết để vận hành đúng quy định pháp luật, nền tảng chỉ có thể xử lý dữ liệu và cung cấp dịch vụ khi có sự đồng ý rõ ràng từ người dùng đối với Điều khoản sử dụng. Do đó, nếu người dùng từ chối các điều khoản này, nền tảng sẽ không còn cơ sở pháp lý để xử lý dữ liệu liên quan, dẫn đến việc buộc phải xóa dữ liệu cũ của người dùng trong vòng 45 ngày. Zalo khẳng định việc thu thập một số dữ liệu nhất định là yêu cầu bắt buộc để vận hành các tính năng và đảm bảo sự ổn định của dịch vụ.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Khảo sát của VnExpress thực hiện từ ngày 28 đến chiều 31/12 với hơn 28.000 lượt tham gia cho thấy có tới 86% ý kiến phản đối cách làm của Zalo, cho rằng nền tảng đang đặt người dùng vào thế bị ép buộc. Chỉ có 10% số người được hỏi coi việc cập nhật này là bình thường. Sự thay đổi đột ngột trong bối cảnh người dùng cần duy trì liên lạc dịp cuối năm đã gây ra tâm lý bối rối và khó chịu cho một bộ phận lớn khách hàng.
Cơ quan quản lý yêu cầu điều chỉnh quy trình
Trước tình hình trên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã có những động thái can thiệp kịp thời. Trong ngày 31/12, cơ quan này cho biết đã nhận được đề xuất từ phía Công ty VNG xin lùi lịch làm việc liên quan đến vấn đề thu thập và sử dụng thông tin người dùng. Lý do được phía VNG đưa ra là cần thêm thời gian để chuẩn bị đầy đủ thông tin và tài liệu do vấn đề liên quan đến nhiều mảng nghiệp vụ phức tạp.
Mặc dù buổi làm việc bị hoãn lại, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vẫn đưa ra yêu cầu kiên quyết đối với VNG để hạn chế rủi ro và ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng. Cơ quan này yêu cầu VNG phải rà soát và điều chỉnh cách thức triển khai thỏa thuận sử dụng dịch vụ. Cụ thể, ứng dụng không được phép đặt người dùng vào tình thế buộc phải đồng ý cho công ty thu thập, lưu trữ thông tin mới được tiếp tục sử dụng dịch vụ. VNG phải đảm bảo cơ chế để người dùng có quyền lựa chọn thực sự, được thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý với các điều khoản mà không bị áp đặt.
Hiện tại, Zalo vẫn là nền tảng nhắn tin và mạng xã hội phổ biến nhất tại Việt Nam với khoảng 80 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng và gần 2 tỷ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày. Báo cáo tổng kết năm 2025 của Cloudflare cũng ghi nhận Zalo nằm trong top 10 dịch vụ nhắn tin được sử dụng nhiều nhất trên bản đồ Internet thế giới.
#dramazalo
Cam kết về bảo mật nội dung và lộ trình mã hóa
Trong thông báo gửi tới cộng đồng người dùng, Zalo nhấn mạnh cam kết về quyền riêng tư đối với các nội dung trao đổi cá nhân. Nền tảng này khẳng định hệ thống chủ động không lưu trữ nội dung tin nhắn và cuộc gọi giữa các cá nhân, đồng thời cam kết tuyệt đối không sử dụng các dữ liệu này cho bất kỳ mục đích nào khác. Để củng cố hàng rào bảo mật, Zalo cho biết hệ thống hiện đã đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế ISO/IEC 27001:2022 về an toàn thông tin. Đáng chú ý, đơn vị này tiết lộ đang thực hiện các thủ tục xin phép cơ quan chức năng để triển khai công nghệ mã hóa đầu cuối (E2EE), một giải pháp kỹ thuật giúp tăng cường bảo mật tối đa cho các hội thoại cá nhân mà nhiều ứng dụng quốc tế đã áp dụng.
Liên quan đến các dữ liệu nhạy cảm như Căn cước công dân (CCCD), Zalo giải thích rằng việc thu thập chỉ diễn ra trong các trường hợp giới hạn cần thiết để xác minh danh tính, bảo vệ tài khoản hoặc chống lừa đảo, tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật. Về vấn đề chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba, nền tảng khẳng định việc này chỉ được thực hiện khi có sự xác nhận chủ động từ phía người dùng. Người dùng hoàn toàn có quyền kiểm soát, xem xét và rút lại quyền chia sẻ dữ liệu tại mục Quản lý quyền trong phần cài đặt của ứng dụng.
Lý giải về cơ chế đồng thuận và phản ứng từ thị trường
Giải thích về chính sách "đồng ý hoặc xóa tài khoản" gây bức xúc thời gian qua, Zalo cho biết để vận hành đúng quy định pháp luật, nền tảng chỉ có thể xử lý dữ liệu và cung cấp dịch vụ khi có sự đồng ý rõ ràng từ người dùng đối với Điều khoản sử dụng. Do đó, nếu người dùng từ chối các điều khoản này, nền tảng sẽ không còn cơ sở pháp lý để xử lý dữ liệu liên quan, dẫn đến việc buộc phải xóa dữ liệu cũ của người dùng trong vòng 45 ngày. Zalo khẳng định việc thu thập một số dữ liệu nhất định là yêu cầu bắt buộc để vận hành các tính năng và đảm bảo sự ổn định của dịch vụ.
Tuy nhiên, cách tiếp cận này đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ cộng đồng. Khảo sát của VnExpress thực hiện từ ngày 28 đến chiều 31/12 với hơn 28.000 lượt tham gia cho thấy có tới 86% ý kiến phản đối cách làm của Zalo, cho rằng nền tảng đang đặt người dùng vào thế bị ép buộc. Chỉ có 10% số người được hỏi coi việc cập nhật này là bình thường. Sự thay đổi đột ngột trong bối cảnh người dùng cần duy trì liên lạc dịp cuối năm đã gây ra tâm lý bối rối và khó chịu cho một bộ phận lớn khách hàng.
Cơ quan quản lý yêu cầu điều chỉnh quy trình
Trước tình hình trên, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã có những động thái can thiệp kịp thời. Trong ngày 31/12, cơ quan này cho biết đã nhận được đề xuất từ phía Công ty VNG xin lùi lịch làm việc liên quan đến vấn đề thu thập và sử dụng thông tin người dùng. Lý do được phía VNG đưa ra là cần thêm thời gian để chuẩn bị đầy đủ thông tin và tài liệu do vấn đề liên quan đến nhiều mảng nghiệp vụ phức tạp.
Mặc dù buổi làm việc bị hoãn lại, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia vẫn đưa ra yêu cầu kiên quyết đối với VNG để hạn chế rủi ro và ảnh hưởng tới quyền lợi người tiêu dùng. Cơ quan này yêu cầu VNG phải rà soát và điều chỉnh cách thức triển khai thỏa thuận sử dụng dịch vụ. Cụ thể, ứng dụng không được phép đặt người dùng vào tình thế buộc phải đồng ý cho công ty thu thập, lưu trữ thông tin mới được tiếp tục sử dụng dịch vụ. VNG phải đảm bảo cơ chế để người dùng có quyền lựa chọn thực sự, được thể hiện sự đồng ý hoặc không đồng ý với các điều khoản mà không bị áp đặt.
Hiện tại, Zalo vẫn là nền tảng nhắn tin và mạng xã hội phổ biến nhất tại Việt Nam với khoảng 80 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng và gần 2 tỷ tin nhắn được gửi đi mỗi ngày. Báo cáo tổng kết năm 2025 của Cloudflare cũng ghi nhận Zalo nằm trong top 10 dịch vụ nhắn tin được sử dụng nhiều nhất trên bản đồ Internet thế giới.
#dramazalo