Vũ khí laser mới của Trung Quốc thách thức hệ thống HELIOS của Mỹ

[Bui Nhat Minh]

Liaoyuan-1 được gắn trên xe vận tải hạng nặng tám bánh HZ141 và được giới thiệu công khai lần đầu tại lễ duyệt binh. Theo Tạp chí Khoa học Công nghệ Quân sự (trích dẫn từ South China Morning Post), vũ khí này được thiết kế để “đánh chặn tầm gần các tên lửa và máy bay không người lái đang bay tới”, đóng vai trò như một lớp phòng thủ cuối cùng cho tàu chiến, khi các biện pháp khác thất bại.

Liaoyuan-1 hoạt động bằng năng lượng định hướng (Directed Energy), sử dụng cảm biến vô tuyến và hồng ngoại để định vị chính xác mục tiêu. Trung Quốc tuyên bố khẩu độ của hệ thống này gấp đôi so với HELIOS (High Energy Laser with Integrated Optical-dazzler and Surveillance) của Mỹ một tuyên bố đầy thách thức.

Nếu đúng, điều đó đồng nghĩa Liaoyuan-1 có thể tạo ra chùm tia laser mạnh hơn, đốt cháy hoặc làm mù cảm biến của UAV và tên lửa nhanh chóng hơn. Giới quan sát cho rằng Trung Quốc đang hướng tới việc tích hợp hệ thống này lên các tàu sân bay hoặc tàu khu trục, nhằm tăng khả năng phòng thủ trên biển.

Cuộc đua vũ khí laser: Mỹ, Anh và Trung Quốc cùng tiến​

Mỹ hiện có hệ thống HELIOS do Lockheed Martin phát triển, được tích hợp lên tàu USS Dewey từ năm 2020. HELIOS không chỉ có khả năng bắn hạ UAV hoặc tên lửa nhỏ, mà còn sở hữu chức năng gây lóa quang học tạm thời làm mù cảm biến của đối phương bằng ánh sáng chớp mạnh. Cách này giúp vô hiệu hóa máy bay không người lái trinh sát mà không cần tiêu diệt hoàn toàn, tiết kiệm chi phí và giảm thiểu thiệt hại ngoài ý muốn.

Trong khi đó, Anh quốc cũng đang phát triển DragonFire, hệ thống laser có khả năng tấn công mục tiêu với tốc độ ánh sáng và chi phí chỉ khoảng 10 bảng Anh mỗi lần bắn rẻ hơn hàng nghìn lần so với việc phóng tên lửa đánh chặn truyền thống.

Vũ khí laser mang lại nhiều ưu thế: tốc độ đánh chặn tức thời, độ chính xác cao và chi phí thấp. Tuy nhiên, công nghệ này cũng đối mặt với những thách thức như hiện tượng nở chùm tia laser, khiến chùm sáng bị tán xạ do điều kiện môi trường, làm giảm hiệu quả tấn công. Đây là vấn đề mà các quốc gia vẫn đang nỗ lực giải quyết.

Tương lai của chiến tranh bằng ánh sáng​

Hiện chưa thể xác định liệu Liaoyuan-1 có thể vượt trội hơn hệ thống HELIOS của Mỹ hay không, do thông tin chi tiết về sức mạnh và phạm vi tác chiến của nó vẫn được giữ bí mật. Tuy nhiên, việc Trung Quốc công khai vũ khí này cho thấy nước này đang đặt cược mạnh mẽ vào công nghệ laser năng lượng cao một hướng đi được coi là trọng tâm trong chiến tranh hiện đại.

Từ Liaoyuan-1 của Trung Quốc, HELIOS của Mỹ, cho đến DragonFire của Anh, thế giới đang bước vào kỷ nguyên của vũ khí ánh sáng nơi mỗi tia laser có thể thay thế hàng loạt tên lửa đắt tiền trong tương lai. Và dù chưa ai mong những hệ thống này thực sự được sử dụng trong chiến đấu, sự xuất hiện của chúng cho thấy một điều rõ ràng: cuộc đua vũ khí laser giữa các siêu cường đã chính thức bắt đầu.