Vì sao startup Trung Quốc đổ sang Mỹ làm AI?

[Nhung Phan]

Trung Quốc âm thầm tạo “ứng dụng AI toàn cầu”, Việt Nam học được gì từ cuộc chơi này? Liệu sức mạnh công nghệ sẽ nằm ở mô hình, hay chính ở ứng dụng gần gũi với đời sống?

Khi nhân tài Trung Quốc… chuyển trụ sở qua Mỹ​

Melvin Chen, một chuyên gia từng làm ở CapCut, ứng dụng chỉnh sửa video nổi đình đám của ByteDance, đã rời Trung Quốc sang San Francisco để khởi nghiệp với Lovart. Đây là một ứng dụng thiết kế sử dụng AI, cho phép người dùng tạo logo, nhãn dán, hình ảnh thương hiệu… chỉ bằng lời nhắc văn bản. Và không phải ngẫu nhiên mà Lovart chọn Mỹ làm thị trường đầu tiên.

Vì sao không về Trung Quốc? Lý do khá rõ: Lovart dùng mô hình Claude 4 của Anthropic và các mô hình OpenAI, mà các dịch vụ này vẫn chưa chính thức được phép hoạt động trong môi trường có tường lửa mạnh như Trung Quốc. Do đó, dù đội ngũ kỹ thuật phần lớn xuất thân từ Trung Quốc, startup này đang ưu tiên thị trường phương Tây với mục tiêu cán mốc 1 triệu người dùng chỉ sau một tuần ra mắt.

Cách họ làm cũng thú vị: tận dụng AI để tạo hình ảnh nhanh, tổ chức cộng đồng thiết kế tại New York, Tokyo, châu Âu... Không còn là chuyện “mã nguồn hay thuật toán”, mà là chiến lược chiếm lấy tâm trí người dùng bằng ứng dụng dễ dùng và gắn với cảm xúc sáng tạo.

Trung Quốc không hẳn đua về mô hình AI, mà đua về ứng dụng​

Trong cuộc đua AI toàn cầu, Trung Quốc có thể chưa phải là người đi đầu trong phát triển các mô hình lớn như ChatGPT, Claude hay Gemini. Nhưng họ lại đang thắng thế ở mặt trận ứng dụng, đặc biệt là các app AI phổ biến, gần gũi với người dùng cuối.

Ví dụ như Kling của Kuaishou và Vidu của Shengshu đang làm mưa làm gió ở lĩnh vực video AI, trong khi Manus được biết đến nhờ khả năng tự động thực hiện các nhiệm vụ phức tạp. Ưu thế của Trung Quốc là tốc độ lặp lại sản phẩm nhanh, linh hoạt và… tiết kiệm chi phí, đặc biệt khi nhiều mô hình như DeepSeek, Qwen hay Kimi K2 là mã nguồn mở. Điều này giúp họ dễ dàng phổ biến ra quốc tế qua các nền tảng như Hugging Face.

Theo chuyên gia từ Forrester, Trung Quốc đang “định hình lại” thị trường AI bằng chiến lược: đào tạo hiệu quả, mở mã nguồn, và tối ưu trải nghiệm người dùng. Điều đáng chú ý là: AI Trung Quốc không đặt mục tiêu tạo ra mô hình thông minh nhất, mà là mô hình hữu ích nhất.

Vài con số và vị trí: Ai đang dẫn đầu?​

• ChatGPT của OpenAI vẫn là số 1 ở phương Tây, với hơn 70 triệu người dùng tại Mỹ và gần 145 triệu ở châu Âu.
• Google Gemini đứng thứ hai.
• Ở châu Âu, DeepSeek của Trung Quốc bất ngờ leo lên vị trí thứ ba.
• Trên nền tảng Hugging Face, mô hình mã hóa Kimi K2 đang đứng đầu bảng xếp hạng.

Dù còn vấp nhiều hạn chế về pháp lý trong nước, các nhóm phát triển gốc Trung Quốc lại đang tạo nên những sản phẩm vươn ra toàn cầu bằng cách: mở cửa, tinh gọn và bám sát nhu cầu sử dụng thực tế.

Liệu Việt Nam có thể học gì từ chiến lược “đi ra ngoài để lớn mạnh” này của Trung Quốc? Và liệu chúng ta có đang mải mê phát triển mô hình mà quên rằng: người dùng chỉ cần một ứng dụng đơn giản, hữu ích và miễn phí? (CNBC)