Sasha
Writer
Việc xuất khẩu dầu của Iran phụ thuộc vào một tiền đồn nhỏ ở Vịnh Ba Tư: đảo Kharg, điểm bốc dỡ cho hầu hết các chuyến hàng dầu thô của nước này.
Khu phức hợp dầu khí đảo Kharg ở Iran.
Mỹ và Israel đã dội bom Iran bằng các cuộc không kích kể từ ngày 28/2 và các chuyến hàng dầu từ khu vực giàu năng lượng này đã giảm mạnh. Nhưng đảo Kharg dường như vẫn chưa bị ảnh hưởng gì cho đến nay.
Israel đã mở rộng phạm vi chiến dịch ném bom sang cả cơ sở hạ tầng năng lượng khi tấn công các kho chứa nhiên liệu ở Tehran vào đêm ngày 7/3. Nếu đảo Kharg cuối cùng trở thành mục tiêu, tác động sẽ lan rộng ngay lập tức khắp các chuỗi cung ứng năng lượng, với những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế toàn cầu.
Tầm quan trọng của đảo Kharg là gì?
Hòn đảo nhỏ nằm cách đất liền Iran 24 km đã là một cảng xuất khẩu dầu mỏ từ những năm 1960, khi nó được thành lập bởi tập đoàn dầu khí khổng lồ Amoco của Mỹ. Cơ sở này đã bị nhà nước Iran chiếm giữ sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Khoảng chín trong số mười thùng dầu thô của Iran được xuất khẩu qua đảo Kharg, phần lớn hướng đến Trung Quốc. Cảng này xử lý khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày, một khối lượng vượt xa sản lượng của hầu hết các nước OPEC.
Các chuyến hàng tại đây được các nhà giao dịch theo dõi sát sao, họ theo dõi sự lên xuống của dầu thô từ nhà sản xuất dầu lớn thứ tư của OPEC. Các chính phủ muốn hiểu tác động của các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với sản lượng dầu của Iran cũng theo dõi sát sao.
Bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động hoặc những biến động bất ngờ về khối lượng xuất khẩu đều có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến giá năng lượng khi các nhà giao dịch tính toán tác động có thể xảy ra đối với nguồn cung toàn cầu.
Các cơ sở chính tại đảo Kharg là gì?
Dầu được vận chuyển từ các mỏ dầu của Iran qua các đường ống ngầm dưới biển đến đảo Kharg, nơi nó được lưu trữ trước khi được chất lên tàu chở dầu.
Khu vực này có nhiều bể chứa có thể chứa tới 30 triệu thùng — khoảng một phần ba sức chứa của trung tâm lưu trữ khổng lồ Cushing, Oklahoma của Mỹ. Nó có không gian để neo đậu tám tàu chở dầu và khả năng chất thêm hàng thông qua việc chuyển dầu giữa các tàu. Theo các quan chức Iran, hơn 6 triệu thùng dầu thô có thể được bốc dỡ tại đảo Kharg mỗi ngày, và có thể lên tới 10 triệu thùng nếu cần thiết. Hòn đảo chủ yếu là nơi sinh sống của công nhân ngành dầu mỏ, những người di chuyển đến và đi từ cơ sở này thông qua một đường băng do Công ty Dầu khí Quốc gia Iran điều hành.
Đảo Kharg an toàn đến mức nào?
Đảo Kharg là nơi đặt một căn cứ hải quân của Iran. Nhưng vị trí của hòn đảo, cách xa đất liền Iran, có thể khiến quân đội nước này khó bảo vệ khỏi các cuộc tấn công trên không, và sự bất ổn chính trị trong khu vực thường làm dấy lên lo ngại về an ninh của địa điểm này.
Hòn đảo này từng là mục tiêu tấn công của lực lượng Iraq trong cuộc chiến tranh năm 1980-1988 giữa Iran và nước láng giềng. Cơ sở này được coi là vô cùng quan trọng về mặt chiến lược đối với Iran đến mức bất kỳ cuộc tấn công nào gây thiệt hại đáng kể cho địa điểm này đều có thể dẫn đến sự trả đũa trực tiếp từ quân đội Iran.
Điều gì đã xảy ra tại đảo Kharg trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel?
Iran đã tăng cường việc bốc dỡ dầu tại cảng trước khi xung đột bắt đầu và các tàu chở dầu tiếp tục được bơm đầy dầu sau khi chiến sự nổ ra — có lẽ vì chính phủ Iran muốn đưa càng nhiều dầu thô của nước này ra biển càng tốt và tránh khỏi nguy hiểm.
Những tàu này cần phải đi qua eo biển Hormuz để tiếp cận thị trường toàn cầu, và số lượng tàu đi qua tuyến đường thủy này đã giảm đáng kể kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Ngày 7 tháng 3 năm 2026, có hai tàu chở dầu thô cỡ lớn neo đậu tại cảng xuất khẩu đảo Kharg của Iran. Nhiều tàu khác cũng neo đậu gần đảo.
Tại sao đảo Kharg lại được bảo toàn cho đến nay?
Mỹ và Israel đã tập trung hỏa lực vào các vị trí tên lửa và máy bay không người lái của Iran, các mục tiêu quân sự và an ninh khác và giới lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo. Iran đã đáp trả bằng cách bắn tên lửa và máy bay không người lái vào Mỹ, Israel và các đồng minh của họ trong khu vực.
Giá dầu đã tăng vọt kể từ khi xung đột bắt đầu do giao thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng và Iran tìm cách phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng ở các quốc gia xuất khẩu năng lượng khác vùng Vịnh.
Các cuộc không kích vào đảo Kharg có thể làm gián đoạn phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế vốn đã nghiêm trọng ở nước này. Điều này cũng có thể thúc đẩy Iran leo thang các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng trong khu vực.
Mặc dù phần lớn dầu từ đảo Kharg được xuất khẩu sang Trung Quốc, việc gián đoạn xuất khẩu từ cảng này có thể đẩy giá dầu thô trên toàn thế giới lên cao hơn nữa, gây ra lạm phát ở các quốc gia công nghiệp hóa lớn, bao gồm cả Mỹ - điều mà chính quyền Trump muốn tránh trong năm bầu cử.
Khu phức hợp dầu khí đảo Kharg ở Iran.
Mỹ và Israel đã dội bom Iran bằng các cuộc không kích kể từ ngày 28/2 và các chuyến hàng dầu từ khu vực giàu năng lượng này đã giảm mạnh. Nhưng đảo Kharg dường như vẫn chưa bị ảnh hưởng gì cho đến nay.
Israel đã mở rộng phạm vi chiến dịch ném bom sang cả cơ sở hạ tầng năng lượng khi tấn công các kho chứa nhiên liệu ở Tehran vào đêm ngày 7/3. Nếu đảo Kharg cuối cùng trở thành mục tiêu, tác động sẽ lan rộng ngay lập tức khắp các chuỗi cung ứng năng lượng, với những hậu quả khó lường đối với nền kinh tế toàn cầu.
Tầm quan trọng của đảo Kharg là gì?
Hòn đảo nhỏ nằm cách đất liền Iran 24 km đã là một cảng xuất khẩu dầu mỏ từ những năm 1960, khi nó được thành lập bởi tập đoàn dầu khí khổng lồ Amoco của Mỹ. Cơ sở này đã bị nhà nước Iran chiếm giữ sau cuộc cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Khoảng chín trong số mười thùng dầu thô của Iran được xuất khẩu qua đảo Kharg, phần lớn hướng đến Trung Quốc. Cảng này xử lý khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày, một khối lượng vượt xa sản lượng của hầu hết các nước OPEC.
Các chuyến hàng tại đây được các nhà giao dịch theo dõi sát sao, họ theo dõi sự lên xuống của dầu thô từ nhà sản xuất dầu lớn thứ tư của OPEC. Các chính phủ muốn hiểu tác động của các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với sản lượng dầu của Iran cũng theo dõi sát sao.
Bất kỳ sự gián đoạn nào trong hoạt động hoặc những biến động bất ngờ về khối lượng xuất khẩu đều có thể nhanh chóng ảnh hưởng đến giá năng lượng khi các nhà giao dịch tính toán tác động có thể xảy ra đối với nguồn cung toàn cầu.
Các cơ sở chính tại đảo Kharg là gì?
Dầu được vận chuyển từ các mỏ dầu của Iran qua các đường ống ngầm dưới biển đến đảo Kharg, nơi nó được lưu trữ trước khi được chất lên tàu chở dầu.
Khu vực này có nhiều bể chứa có thể chứa tới 30 triệu thùng — khoảng một phần ba sức chứa của trung tâm lưu trữ khổng lồ Cushing, Oklahoma của Mỹ. Nó có không gian để neo đậu tám tàu chở dầu và khả năng chất thêm hàng thông qua việc chuyển dầu giữa các tàu. Theo các quan chức Iran, hơn 6 triệu thùng dầu thô có thể được bốc dỡ tại đảo Kharg mỗi ngày, và có thể lên tới 10 triệu thùng nếu cần thiết. Hòn đảo chủ yếu là nơi sinh sống của công nhân ngành dầu mỏ, những người di chuyển đến và đi từ cơ sở này thông qua một đường băng do Công ty Dầu khí Quốc gia Iran điều hành.
Đảo Kharg an toàn đến mức nào?
Đảo Kharg là nơi đặt một căn cứ hải quân của Iran. Nhưng vị trí của hòn đảo, cách xa đất liền Iran, có thể khiến quân đội nước này khó bảo vệ khỏi các cuộc tấn công trên không, và sự bất ổn chính trị trong khu vực thường làm dấy lên lo ngại về an ninh của địa điểm này.
Hòn đảo này từng là mục tiêu tấn công của lực lượng Iraq trong cuộc chiến tranh năm 1980-1988 giữa Iran và nước láng giềng. Cơ sở này được coi là vô cùng quan trọng về mặt chiến lược đối với Iran đến mức bất kỳ cuộc tấn công nào gây thiệt hại đáng kể cho địa điểm này đều có thể dẫn đến sự trả đũa trực tiếp từ quân đội Iran.
Điều gì đã xảy ra tại đảo Kharg trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel?
Iran đã tăng cường việc bốc dỡ dầu tại cảng trước khi xung đột bắt đầu và các tàu chở dầu tiếp tục được bơm đầy dầu sau khi chiến sự nổ ra — có lẽ vì chính phủ Iran muốn đưa càng nhiều dầu thô của nước này ra biển càng tốt và tránh khỏi nguy hiểm.
Những tàu này cần phải đi qua eo biển Hormuz để tiếp cận thị trường toàn cầu, và số lượng tàu đi qua tuyến đường thủy này đã giảm đáng kể kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.
Ngày 7 tháng 3 năm 2026, có hai tàu chở dầu thô cỡ lớn neo đậu tại cảng xuất khẩu đảo Kharg của Iran. Nhiều tàu khác cũng neo đậu gần đảo.
Tại sao đảo Kharg lại được bảo toàn cho đến nay?
Mỹ và Israel đã tập trung hỏa lực vào các vị trí tên lửa và máy bay không người lái của Iran, các mục tiêu quân sự và an ninh khác và giới lãnh đạo của Cộng hòa Hồi giáo. Iran đã đáp trả bằng cách bắn tên lửa và máy bay không người lái vào Mỹ, Israel và các đồng minh của họ trong khu vực.
Giá dầu đã tăng vọt kể từ khi xung đột bắt đầu do giao thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng và Iran tìm cách phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng ở các quốc gia xuất khẩu năng lượng khác vùng Vịnh.
Các cuộc không kích vào đảo Kharg có thể làm gián đoạn phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu của Iran trong nhiều tuần hoặc nhiều tháng và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng kinh tế vốn đã nghiêm trọng ở nước này. Điều này cũng có thể thúc đẩy Iran leo thang các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng trong khu vực.
Mặc dù phần lớn dầu từ đảo Kharg được xuất khẩu sang Trung Quốc, việc gián đoạn xuất khẩu từ cảng này có thể đẩy giá dầu thô trên toàn thế giới lên cao hơn nữa, gây ra lạm phát ở các quốc gia công nghiệp hóa lớn, bao gồm cả Mỹ - điều mà chính quyền Trump muốn tránh trong năm bầu cử.
Nguồn: Bloomberg