Vì sao hàng nghìn nhà khoa học Trung Quốc rời Mỹ trở về nước?

[NhatDuy]

Nhân tài luôn được coi là tài sản quý giá nhất của doanh nghiệp và quốc gia. Mỗi bước tiến trong nghiên cứu khoa học và đổi mới công nghệ đều gắn liền với những cá nhân có kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn. Không ngạc nhiên khi các tập đoàn lớn như Meta sẵn sàng chi hàng trăm triệu USD (hàng nghìn tỷ VNĐ) để chiêu mộ nhân tài từ OpenAI nhằm phát triển Phòng thí nghiệm Siêu Trí tuệ Meta. Điều này khẳng định vai trò trung tâm của nhân tài trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu.

Vai trò nổi bật của nhà khoa học Trung Quốc trong giới công nghệ Mỹ​

Trong nhiều thập kỷ, các nhà khoa học Trung Quốc đã chiếm vị trí quan trọng trong giới khoa học Mỹ. Họ phần lớn được đào tạo tại các trường hàng đầu Trung Quốc như Đại học Bắc Kinh, Đại học Thanh Hoa trước khi tiếp tục nghiên cứu tại Hoa Kỳ. Nhiều người sau đó chọn ở lại Mỹ, đóng góp lớn cho công nghệ nước này. Theo số liệu, người Trung Quốc chiếm hơn 30% trong số các nhà khoa học hàng đầu tại Mỹ, và con số này còn cao hơn trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, chất bán dẫn và viễn thông. Nhà sáng lập Nvidia Jensen Huang từng nhấn mạnh rằng người Trung Quốc chiếm tới 50% nhân lực toàn cầu trong trí tuệ nhân tạo, cho thấy sức ảnh hưởng lớn lao trong ngành công nghệ cao.

Tuy nhiên, trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung căng thẳng, xu hướng này đã thay đổi rõ rệt. Chính quyền cả thời Trump và Biden đều tỏ ra cảnh giác, áp dụng nhiều biện pháp hạn chế sự tham gia của các nhà khoa học gốc Hoa vào lĩnh vực trọng yếu. "Kế hoạch Hành động Trung Quốc" được triển khai với nhiều cuộc điều tra và giám sát nhắm vào các nhà nghiên cứu Trung Quốc, tạo ra cảm giác bất an và bất bình.

Làn sóng trở về của các nhà khoa học Trung Quốc​

Kể từ năm 2018, số lượng nhà khoa học Trung Quốc rời khỏi Mỹ đã tăng tới 462%. Ước tính đến năm 2024, hơn 4.500 người đã trở về Trung Quốc. Nhiều người gia nhập các viện nghiên cứu, trường đại học hoặc tham gia hoạt động R&D tại các tập đoàn công nghệ lớn trong nước. Ngay cả những nhà khoa học Trung Quốc vẫn ở lại Mỹ cũng bày tỏ mong muốn quay về khi có cơ hội, do cảm thấy bị đối xử không công bằng và chịu nhiều áp lực từ các cuộc điều tra.

Trong quá khứ, sự phát triển công nghệ và kinh tế Mỹ gắn liền với đóng góp của nhiều nhà khoa học Trung Quốc. Thế nhưng, làn sóng hồi hương mạnh mẽ hiện nay đã khiến Mỹ lo ngại, đồng thời phản ánh việc Mỹ trong quá trình ưu tiên an ninh đã phần nào bỏ qua giá trị to lớn của nguồn nhân lực này.

Với sự trở về của đội ngũ nhân tài chất lượng cao, Trung Quốc có cơ hội bước vào giai đoạn phát triển công nghệ và kinh tế bùng nổ. Nhân tài chính là sức mạnh cốt lõi, là yếu tố quyết định vị thế trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Chỉ khi khai thác tốt nguồn lực này, một quốc gia mới có thể duy trì lợi thế lâu dài trong kỷ nguyên khoa học công nghệ. (Sohu)