Vì sao bằng sáng chế 6G lại quyết định cuộc chiến công nghệ thế kỷ?

[Mr Bens]

Bạn còn nhớ lần đầu tiên tải phim bằng 5G không? Chỉ vài giây đã có thể hoàn thành, mang lại cảm giác ngỡ ngàng trước bước tiến công nghệ. Nhưng khi 5G chưa kịp phổ biến hết, một cuộc đua mới mang tên 6G đã bắt đầu, nơi bằng sáng chế chính là vũ khí quyết định.

Công nghệ truyền thông giống như một cuộc chạy tiếp sức không hồi kết. Từ 2G chỉ gọi thoại, 3G gửi hình ảnh, 4G phổ biến gọi video, đến 5G hỗ trợ livestream và Internet vạn vật. Mỗi thế hệ đều âm thầm thay đổi cuộc sống. Giờ đây, 6G hứa hẹn không chỉ nhanh hơn mà còn tái định hình cách thế giới kết nối.

Theo báo cáo của Cục Sở hữu trí tuệ Nhà nước, toàn cầu có hơn 38.000 đơn xin cấp bằng sáng chế 6G. Trung Quốc chiếm 41,6% với 15.800 đơn, trong đó 48% là bằng sáng chế cốt lõi. Đằng sau thành tích này là sự tham gia của Huawei, Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Trung Quốc, Đại học Đông Nam… Huawei đã nộp hơn 1.200 bằng sáng chế về truyền thông terahertz, còn Đại học Khoa học và Công nghệ Điện tử Trung Quốc sở hữu hơn 800 bằng sáng chế công nghệ siêu bề mặt thông minh (RIS).

Mỹ chiếm 35,2% nhờ các ông lớn công nghệ và hệ thống vệ tinh Starlink. Tháng 2, SpaceX phóng lô vệ tinh Starlink V2 trang bị tải trọng terahertz, đặt mục tiêu đến năm 2026 xây dựng mạng vệ tinh quỹ đạo thấp phủ sóng 6G toàn cầu. Tuy nhiên, hạ tầng mặt đất của Mỹ chưa theo kịp. Tỷ lệ phủ sóng 5G của T-Mobile mới đạt 54%, trong khi giá cước vẫn thuộc hàng cao nhất thế giới.

Nhật Bản nắm 9,9% nhưng gặp nhiều khó khăn. Các tập đoàn như DOCOMO và NTT ra mắt thiết bị 6G tốc độ 100Gbps, song phạm vi phủ sóng hiệu quả chỉ 100 mét. Hạn chế từ hạ tầng 5G khiến giá trị ứng dụng thực tế giảm đáng kể.

Trung Quốc dẫn đầu bằng đột phá công nghệ​

Tháng 4, Phòng thí nghiệm Purple Mountain xây dựng mạng thử nghiệm tích hợp cảm biến, trí tuệ và truyền thông 6G đầu tiên thế giới, đạt độ trễ 0,1 mili giây, định vị chính xác đến centimet và theo dõi máy bay không người lái trong phạm vi 1 km. Ứng dụng thực tế đã xuất hiện tại nhà ga Tây Nam Nam Kinh, giúp giảm 40% thời gian di chuyển nhờ định vị chính xác trong không gian rộng 100.000 m².

Huawei cũng phát triển mạng AI gốc với thuật toán học tăng cường đa tác nhân, tăng tín hiệu vùng phủ yếu lên 15,4%. Tại một nhà máy ô tô ở Giang Tô, công nghệ này giảm độ trễ xuống 0,1 mili giây, nâng hiệu quả dây chuyền sản xuất 30%. Trong phòng thí nghiệm, hệ thống terahertz của Huawei đạt tốc độ vài terabit/giây và truyền tải vượt quá 2 km.

Ngoài ra, China Satcom dự kiến phóng 87 vệ tinh để tạo đường truyền liên vệ tinh 300Gbps, phủ sóng toàn cầu vào năm 2028. China Telecom đã thử nghiệm RIS 3,5 GHz tại làng Wangbaochuan, tăng cường tín hiệu yếu gấp ba lần.

Tương lai 6G và thách thức toàn cầu​

Năm 2025 được coi là năm khởi động tiêu chuẩn 6G. 3GPP sẽ bắt đầu nghiên cứu và dự kiến thương mại hóa vào năm 2030. Trung Quốc tham gia mạnh mẽ, với Huawei, ZTE, China Mobile giữ vai trò quan trọng trong xây dựng tiêu chuẩn. Chính phủ cũng hỗ trợ bằng quỹ công nghiệp trị giá hàng chục tỷ nhân dân tệ, tập trung vào chip và truyền thông lượng tử.

Ứng dụng 6G hứa hẹn thay đổi đời sống. Trong công nghiệp, nền tảng điện toán synaptic 6G giúp giảm năng lượng tiêu thụ 1/5 so với 5G và mỗi trạm gốc giảm 12 tấn CO2 mỗi năm. Trong y tế, giải pháp lượng tử + blockchain hỗ trợ phẫu thuật từ xa độ trễ mili giây và gần như loại bỏ nguy cơ rò rỉ dữ liệu.

Dù vậy, chuyển đổi từ nghiên cứu sang thương mại hóa còn nhiều thách thức. 75% bằng sáng chế Trung Quốc đến từ trường đại học, trong khi chip 6G vẫn vướng nút thắt 3nm. Mỹ liên kết Nhật Bản và Hàn Quốc thúc đẩy chuẩn quốc tế, còn Liên minh châu Âu đầu tư 5 tỷ euro (khoảng 134.000 tỷ VNĐ) cho dự án Hexa-X-III.

Trung Quốc đang dẫn đầu, nhưng để duy trì vị thế, cần đẩy mạnh chuẩn hóa, thương mại hóa và hợp tác quốc tế. Chỉ bằng cách kết hợp đổi mới mở với hợp tác toàn cầu, 6G mới trở thành nền tảng kỹ thuật số phục vụ thế giới. (Sohu)