Nhật Quang
Topaz
Chỉ hơn một tuần sau khi chính thức "thay da đổi thịt" để tiếp tục tồn tại ở thị trường lớn nhất thế giới, nền tảng video ngắn TikTok đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng niềm tin chưa từng có. Những tưởng việc thành lập liên doanh TikTok USDS Joint Venture LLC vào ngày 22/1, trong đó phía Mỹ nắm đa số cổ phần, sẽ là cái kết có hậu cho ứng dụng này, nhưng thực tế lại mở ra một chương mới đầy sóng gió với hàng loạt vấn đề từ bảo mật, sự cố kỹ thuật cho đến các cáo buộc kiểm duyệt chính trị nghiêm trọng.
Làn sóng tẩy chay vì chính sách thu thập dữ liệu nhạy cảm
Ngay sau khi "về tay" người Mỹ, thay vì củng cố niềm tin, TikTok lại châm ngòi cho sự giận dữ bằng việc âm thầm thay đổi hàng loạt chính sách bảo mật chỉ một ngày sau khi liên doanh ra mắt. Người dùng tại Mỹ đã bị sốc khi phát hiện ứng dụng yêu cầu quyền thu thập những dữ liệu cực kỳ nhạy cảm và mang tính cá nhân cao. Trên các diễn đàn lớn như Reddit, X (Twitter) và Threads, cộng đồng mạng lan truyền các bằng chứng cho thấy TikTok mới muốn nắm giữ thông tin về vị trí chính xác, nguồn gốc chủng tộc, xu hướng tình dục, xác định giới tính (bao gồm cả người chuyển giới), tình trạng nhập cư và thậm chí là thông tin tài chính chi tiết.
Phản ứng của thị trường là tức thì và quyết liệt. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower, chỉ trong vòng 5 ngày đầu tiên áp dụng chính sách mới, số lượng người dùng Mỹ xóa ứng dụng TikTok đã tăng vọt gần 150% so với mức trung bình của ba tháng trước đó. Sự nghi ngờ càng được đẩy lên cao trào khi người dùng liên kết việc thu thập dữ liệu này với sự tham gia của Oracle trong liên doanh mới. Oracle, vốn được biết đến là nhà tài trợ lớn cho phong trào "Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA), đã khiến nhiều người dùng lo ngại về mục đích sử dụng khối dữ liệu khổng lồ này, đặc biệt trong bối cảnh chính trị nhạy cảm.
Sự trỗi dậy của đối thủ và sự cố kỹ thuật từ "bão tuyết"
Làn sóng rời bỏ TikTok đã vô tình trải thảm đỏ cho các đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Ứng dụng Upscrolled, với tính năng tương tự nhưng chính sách kiểm duyệt thoáng hơn, đã lập tức vươn lên vị trí số 1 trên Apple App Store và thứ 3 trên Google Play Store về lượt tải xuống trong dịp cuối tuần qua. Trong khi đó, TikTok – "ông vua" không ngai của các bảng xếp hạng – đã tụt dốc thảm hại xuống vị trí thứ 16 và 10 tương ứng, một hiện tượng hiếm khi xảy ra.
Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi hệ thống của TikTok gặp trục trặc nghiêm trọng trong hai ngày cuối tuần ngay sau khi chuyển giao quyền lực. Cơn bão tuyết Fern quét qua đã gây ảnh hưởng đến các trung tâm dữ liệu của Oracle, khiến hàng triệu người dùng không thể tải video lên hoặc video đăng tải không có lượt xem dù sở hữu lượng người theo dõi lớn. Tuy nhiên, lời giải thích về "lỗi kỹ thuật do bão tuyết" của cả TikTok và Oracle dường như không đủ sức thuyết phục dư luận đang sục sôi nghi ngờ.
Cáo buộc "bóp nghẹt" thông tin và cuộc điều tra của Thống đốc California
Đỉnh điểm của sự căng thẳng nằm ở cáo buộc kiểm duyệt nội dung liên quan đến vụ việc một đặc vụ liên bang bắn 10 phát súng vào công dân Mỹ. Hàng loạt người dùng phản ánh rằng các video họ đăng tải về sự kiện này hoàn toàn "mất tích" trên bảng tin hoặc bị bóp tương tác về con số 0. Những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như Thượng nghị sĩ bang California Scott Weiner, ngôi sao nhạc pop Billie Eilish và diễn viên hài Meg Stalter đã công khai cáo buộc TikTok cố tình "bóp nghẹt" các nội dung nhạy cảm này. Sự việc nghiêm trọng đến mức các tờ báo hàng đầu như New York Times, CNN, Washington Post và Variety đồng loạt vào cuộc đưa tin, biến nó thành một scandal truyền thông lớn.
Trước tình hình đó, chính quyền bang California đã không thể ngồi yên. Ngày 27/1, Thống đốc Gavin Newsom tuyên bố sẽ mở một cuộc điều tra chính thức xem liệu TikTok có đang thực hiện hành vi kiểm duyệt video hay không, bao gồm cả những nội dung chỉ trích các chính sách của Tổng thống Donald Trump. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm cho TikTok, khi mối lo ngại của chính quyền Mỹ chuyển từ "ảnh hưởng của nước ngoài" sang "thao túng chính trị nội bộ".
Giới chuyên gia nhận định, dù còn quá sớm để kết luận về số phận của TikTok Mỹ dưới trướng chủ sở hữu mới, nhưng "tuần trăng mật" của liên doanh này đã kết thúc trong thảm họa. Những sai lầm liên tiếp trong việc quản lý dữ liệu và kiểm soát nội dung đã gây tổn thương sâu sắc đến lòng tin của người dùng – tài sản quý giá nhất của một mạng xã hội. Chỉ cần thêm một bước đi sai lầm nữa, nền tảng này có thể sẽ phải đối mặt với những thiệt hại không thể cứu vãn về lâu dài.
Làn sóng tẩy chay vì chính sách thu thập dữ liệu nhạy cảm
Ngay sau khi "về tay" người Mỹ, thay vì củng cố niềm tin, TikTok lại châm ngòi cho sự giận dữ bằng việc âm thầm thay đổi hàng loạt chính sách bảo mật chỉ một ngày sau khi liên doanh ra mắt. Người dùng tại Mỹ đã bị sốc khi phát hiện ứng dụng yêu cầu quyền thu thập những dữ liệu cực kỳ nhạy cảm và mang tính cá nhân cao. Trên các diễn đàn lớn như Reddit, X (Twitter) và Threads, cộng đồng mạng lan truyền các bằng chứng cho thấy TikTok mới muốn nắm giữ thông tin về vị trí chính xác, nguồn gốc chủng tộc, xu hướng tình dục, xác định giới tính (bao gồm cả người chuyển giới), tình trạng nhập cư và thậm chí là thông tin tài chính chi tiết.
Phản ứng của thị trường là tức thì và quyết liệt. Theo số liệu từ công ty nghiên cứu thị trường Sensor Tower, chỉ trong vòng 5 ngày đầu tiên áp dụng chính sách mới, số lượng người dùng Mỹ xóa ứng dụng TikTok đã tăng vọt gần 150% so với mức trung bình của ba tháng trước đó. Sự nghi ngờ càng được đẩy lên cao trào khi người dùng liên kết việc thu thập dữ liệu này với sự tham gia của Oracle trong liên doanh mới. Oracle, vốn được biết đến là nhà tài trợ lớn cho phong trào "Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA), đã khiến nhiều người dùng lo ngại về mục đích sử dụng khối dữ liệu khổng lồ này, đặc biệt trong bối cảnh chính trị nhạy cảm.
Sự trỗi dậy của đối thủ và sự cố kỹ thuật từ "bão tuyết"
Làn sóng rời bỏ TikTok đã vô tình trải thảm đỏ cho các đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Ứng dụng Upscrolled, với tính năng tương tự nhưng chính sách kiểm duyệt thoáng hơn, đã lập tức vươn lên vị trí số 1 trên Apple App Store và thứ 3 trên Google Play Store về lượt tải xuống trong dịp cuối tuần qua. Trong khi đó, TikTok – "ông vua" không ngai của các bảng xếp hạng – đã tụt dốc thảm hại xuống vị trí thứ 16 và 10 tương ứng, một hiện tượng hiếm khi xảy ra.
Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi hệ thống của TikTok gặp trục trặc nghiêm trọng trong hai ngày cuối tuần ngay sau khi chuyển giao quyền lực. Cơn bão tuyết Fern quét qua đã gây ảnh hưởng đến các trung tâm dữ liệu của Oracle, khiến hàng triệu người dùng không thể tải video lên hoặc video đăng tải không có lượt xem dù sở hữu lượng người theo dõi lớn. Tuy nhiên, lời giải thích về "lỗi kỹ thuật do bão tuyết" của cả TikTok và Oracle dường như không đủ sức thuyết phục dư luận đang sục sôi nghi ngờ.
Cáo buộc "bóp nghẹt" thông tin và cuộc điều tra của Thống đốc California
Đỉnh điểm của sự căng thẳng nằm ở cáo buộc kiểm duyệt nội dung liên quan đến vụ việc một đặc vụ liên bang bắn 10 phát súng vào công dân Mỹ. Hàng loạt người dùng phản ánh rằng các video họ đăng tải về sự kiện này hoàn toàn "mất tích" trên bảng tin hoặc bị bóp tương tác về con số 0. Những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn như Thượng nghị sĩ bang California Scott Weiner, ngôi sao nhạc pop Billie Eilish và diễn viên hài Meg Stalter đã công khai cáo buộc TikTok cố tình "bóp nghẹt" các nội dung nhạy cảm này. Sự việc nghiêm trọng đến mức các tờ báo hàng đầu như New York Times, CNN, Washington Post và Variety đồng loạt vào cuộc đưa tin, biến nó thành một scandal truyền thông lớn.
Trước tình hình đó, chính quyền bang California đã không thể ngồi yên. Ngày 27/1, Thống đốc Gavin Newsom tuyên bố sẽ mở một cuộc điều tra chính thức xem liệu TikTok có đang thực hiện hành vi kiểm duyệt video hay không, bao gồm cả những nội dung chỉ trích các chính sách của Tổng thống Donald Trump. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt nguy hiểm cho TikTok, khi mối lo ngại của chính quyền Mỹ chuyển từ "ảnh hưởng của nước ngoài" sang "thao túng chính trị nội bộ".
Giới chuyên gia nhận định, dù còn quá sớm để kết luận về số phận của TikTok Mỹ dưới trướng chủ sở hữu mới, nhưng "tuần trăng mật" của liên doanh này đã kết thúc trong thảm họa. Những sai lầm liên tiếp trong việc quản lý dữ liệu và kiểm soát nội dung đã gây tổn thương sâu sắc đến lòng tin của người dùng – tài sản quý giá nhất của một mạng xã hội. Chỉ cần thêm một bước đi sai lầm nữa, nền tảng này có thể sẽ phải đối mặt với những thiệt hại không thể cứu vãn về lâu dài.