Tư vấn, kế toán, luật trước nguy cơ bị AI xóa sổ

[Nguyễn Hoàng]

Bạn có tin rằng các công ty luật, tư vấn và kế toán sẽ bị thay thế bởi… đồng nghiệp AI?

Khi nói đến AI, phần lớn chúng ta nghĩ đến công nghệ làm việc nhanh hơn, thông minh hơn. Nhưng với Navin Chaddha, giám đốc điều hành của quỹ đầu tư Mayfield hơn 55 năm tuổi tại Silicon Valley, AI không chỉ là một công cụ, mà là một “đồng đội kỹ thuật số”. Ông tin rằng các ngành đòi hỏi nhiều nhân lực như tư vấn, kế toán, luật, vốn trị giá đến 5.000 tỷ USD (hơn 130 triệu tỷ VNĐ), đang đứng trước thời khắc bị tái định hình hoàn toàn bởi những công ty khởi nghiệp AI hoạt động với biên lợi nhuận như phần mềm.

Khi AI không chỉ làm giúp, mà làm cùng con người​

Chaddha ví AI như “con ngựa”, còn con người là “người cưỡi”. AI không thay thế, mà hỗ trợ con người để đạt hiệu quả tốt hơn. Chẳng hạn, khi một doanh nghiệp cần triển khai hệ thống như Salesforce, thay vì phải thuê đội ngũ kỹ thuật tốn kém, có thể để AI làm phần lớn công việc và con người chỉ cần xử lý những khâu còn lại. Mô hình “AI làm chính, người hỗ trợ” này giúp tiết kiệm chi phí, tăng tốc độ và đặc biệt là tạo ra mô hình tính phí mới: khách hàng chỉ trả tiền khi có kết quả, thay vì tính theo giờ hay gói cố định.

Một startup do Mayfield đầu tư gần đây, Gruve, đã triển khai thành công mô hình này trong lĩnh vực an ninh mạng. Thay vì yêu cầu trả 10.000 USD/tháng như các nhà cung cấp truyền thống, họ chỉ thu phí khi có sự cố hoặc can thiệp thực tế. Trong 6 tháng, họ tăng doanh thu từ 5 triệu lên 15 triệu USD, với biên lợi nhuận lên tới 80%.

Đừng đánh vào các “ông lớn”, hãy phục vụ những người bị bỏ quên​

Theo Chaddha, các công ty khởi nghiệp không nên cạnh tranh trực tiếp với những gã khổng lồ như Accenture hay McKinsey. Thay vào đó, hãy hướng đến hàng triệu doanh nghiệp nhỏ – những người không thể thuê được chuyên gia tư vấn, luật sư hay kế toán. Với AI, họ có thể có một “trợ lý nhân sự”, một “lập trình viên xây web”, hay một “người lập kế hoạch” với chi phí rất thấp, gần như theo yêu cầu.

Chìa khóa ở đây là “định giá theo kết quả”, một mô hình giống với cách trả tiền điện hay điện toán đám mây, chứ không còn là hợp đồng dài hạn. Theo ông, khi 80% công việc do AI xử lý, doanh nghiệp có thể đạt biên lợi nhuận gộp 60–70%, điều mà các công ty dịch vụ truyền thống rất khó đạt được.

Chaddha cảnh báo rằng trong làn sóng AI này, không phải ai cũng thắng cuộc. Ông ví đầu tư vào AI như một nghệ thuật: cần thời gian, kinh nghiệm và chiến lược riêng. Và lời khuyên cốt lõi: “Không FOMO, vì FOMO là của bầy cừu”.

Ông cũng thừa nhận sự thay đổi sẽ gây ra đau đớn ngắn hạn: mất việc, hoang mang. Nhưng rồi con người sẽ thích nghi như từng làm với máy tính, Excel, Uber... Cũng giống như nhiều quốc gia chưa từng có điện thoại cố định nhưng nhảy thẳng lên di động, nhiều thị trường sẽ bỏ qua giai đoạn thuê chuyên gia và dùng AI làm người phục vụ đầu tiên. (TechCrunch)