Linh Pham
Intern Writer
Hoa Kỳ lần đầu tiên công khai trình diễn hệ thống tên lửa tầm trung Typhon tại Nhật Bản, nhấn mạnh sự sẵn sàng ngày càng tăng của Washington và Tokyo trong việc triển khai các loại vũ khí mà Bắc Kinh coi là gây mất ổn định khu vực.
Hệ thống phóng tên lửa mặt đất Typhon, có khả năng phóng tên lửa hành trình Tomahawk với tầm bắn đủ để tấn công bờ biển phía đông Trung Quốc hoặc một phần lãnh thổ Nga từ Nhật Bản, đã được giới thiệu trong khuôn khổ cuộc tập trận thường niên Resolute Dragon. Cuộc tập trận kéo dài hai tuần này có sự tham gia của 20.000 quân nhân Nhật Bản và Mỹ, cùng với các tàu chiến và các đơn vị tên lửa.
"Triển khai nhiều hệ thống và các loại đạn dược khác nhau, Typhon có thể tạo ra những tình thế khó khăn cho đối phương," Đại tá Wade Germann, chỉ huy lực lượng vận hành hệ thống tên lửa, phát biểu tại Trạm Không quân Thủy quân Lục chiến Iwakuni trước bệ phóng. Ông cho biết thêm: "Tốc độ triển khai nhanh chóng cho phép chúng tôi đưa hệ thống này đến vị trí tiền tuyến khi cần thiết." Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ điểm đến tiếp theo của Typhon sau khi rời Nhật Bản hoặc liệu hệ thống này có quay lại Nhật Bản hay không.
Việc công khai hệ thống Typhon tại miền tây Nhật Bản diễn ra sau khi hệ thống này được triển khai tại Philippines vào tháng 4 năm 2024, một động thái đã vấp phải chỉ trích gay gắt từ Bắc Kinh và Moskva, cáo buộc Mỹ thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang. Đại tá Germann không xác nhận liệu đơn vị Typhon tại Nhật Bản có phải là đơn vị từng được triển khai ở Philippines hay không. Theo thông tin mới nhất từ quân đội Mỹ vào ngày 28 tháng 8, hệ thống Typhon vẫn đang ở Philippines.
Các nhà phân tích quân sự nhận định rằng sự hiện diện của Typhon tại Nhật Bản, nơi gần Trung Quốc hơn, có thể gây ra phản ứng mạnh mẽ hơn từ Bắc Kinh. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về việc triển khai mới nhất này.
Hoa Kỳ xem Iwakuni là một phần của "Chuỗi đảo thứ nhất," một dải lãnh thổ và căn cứ trải dài từ Nhật Bản qua Philippines, kiềm chế sức mạnh hải quân và không quân của Trung Quốc, đồng thời gây khó khăn cho kế hoạch quân sự của nước này. Ngoài tên lửa Tomahawk, Typhon còn có thể phóng tên lửa SM-6, được thiết kế để tấn công tàu chiến hoặc máy bay ở cự ly hơn 200 km. Washington đang tìm cách triển khai hàng loạt vũ khí chống hạm như vậy trên khắp châu Á để đối phó với kho tên lửa ngày càng lớn của Trung Quốc.
Không giống như các dự án tên lửa thế hệ mới, Typhon sử dụng các vũ khí hiện có, dễ sản xuất hàng loạt. Theo các nhà hoạch định quân sự, điều này giúp Mỹ và các đồng minh dễ dàng thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc, quốc gia dự kiến tăng ngân sách quốc phòng thêm 7,2% trong năm nay.
Nhật Bản cũng đang tăng cường chi tiêu quân sự, mua tên lửa Tomahawk cho các tàu chiến và phát triển tên lửa tầm trung của riêng mình, trong khuôn khổ mở rộng quân sự lớn nhất kể từ Thế chiến thứ hai. Trong khi đó, Đài Loan, láng giềng của Nhật Bản, dự kiến tăng chi tiêu quốc phòng lên hơn 3% GDP vào năm 2026, cao hơn 20% so với hiện tại.
"Trung Quốc luôn phàn nàn mỗi khi các quốc gia bị coi là mục tiêu của họ đứng lên và bắt đầu chuẩn bị để tự bảo vệ mình," ông Grant Newsham, nhà nghiên cứu tại Diễn đàn Chiến lược Nhật Bản và là cựu đại tá Thủy quân Lục chiến Mỹ từng làm việc với quân đội Nhật Bản, nhận định.
Hệ thống phóng tên lửa mặt đất Typhon, có khả năng phóng tên lửa hành trình Tomahawk với tầm bắn đủ để tấn công bờ biển phía đông Trung Quốc hoặc một phần lãnh thổ Nga từ Nhật Bản, đã được giới thiệu trong khuôn khổ cuộc tập trận thường niên Resolute Dragon. Cuộc tập trận kéo dài hai tuần này có sự tham gia của 20.000 quân nhân Nhật Bản và Mỹ, cùng với các tàu chiến và các đơn vị tên lửa.
"Triển khai nhiều hệ thống và các loại đạn dược khác nhau, Typhon có thể tạo ra những tình thế khó khăn cho đối phương," Đại tá Wade Germann, chỉ huy lực lượng vận hành hệ thống tên lửa, phát biểu tại Trạm Không quân Thủy quân Lục chiến Iwakuni trước bệ phóng. Ông cho biết thêm: "Tốc độ triển khai nhanh chóng cho phép chúng tôi đưa hệ thống này đến vị trí tiền tuyến khi cần thiết." Tuy nhiên, ông từ chối tiết lộ điểm đến tiếp theo của Typhon sau khi rời Nhật Bản hoặc liệu hệ thống này có quay lại Nhật Bản hay không.
Việc công khai hệ thống Typhon tại miền tây Nhật Bản diễn ra sau khi hệ thống này được triển khai tại Philippines vào tháng 4 năm 2024, một động thái đã vấp phải chỉ trích gay gắt từ Bắc Kinh và Moskva, cáo buộc Mỹ thúc đẩy một cuộc chạy đua vũ trang. Đại tá Germann không xác nhận liệu đơn vị Typhon tại Nhật Bản có phải là đơn vị từng được triển khai ở Philippines hay không. Theo thông tin mới nhất từ quân đội Mỹ vào ngày 28 tháng 8, hệ thống Typhon vẫn đang ở Philippines.
Các nhà phân tích quân sự nhận định rằng sự hiện diện của Typhon tại Nhật Bản, nơi gần Trung Quốc hơn, có thể gây ra phản ứng mạnh mẽ hơn từ Bắc Kinh. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về việc triển khai mới nhất này.
Hoa Kỳ xem Iwakuni là một phần của "Chuỗi đảo thứ nhất," một dải lãnh thổ và căn cứ trải dài từ Nhật Bản qua Philippines, kiềm chế sức mạnh hải quân và không quân của Trung Quốc, đồng thời gây khó khăn cho kế hoạch quân sự của nước này. Ngoài tên lửa Tomahawk, Typhon còn có thể phóng tên lửa SM-6, được thiết kế để tấn công tàu chiến hoặc máy bay ở cự ly hơn 200 km. Washington đang tìm cách triển khai hàng loạt vũ khí chống hạm như vậy trên khắp châu Á để đối phó với kho tên lửa ngày càng lớn của Trung Quốc.
Không giống như các dự án tên lửa thế hệ mới, Typhon sử dụng các vũ khí hiện có, dễ sản xuất hàng loạt. Theo các nhà hoạch định quân sự, điều này giúp Mỹ và các đồng minh dễ dàng thu hẹp khoảng cách với Trung Quốc, quốc gia dự kiến tăng ngân sách quốc phòng thêm 7,2% trong năm nay.
Nhật Bản cũng đang tăng cường chi tiêu quân sự, mua tên lửa Tomahawk cho các tàu chiến và phát triển tên lửa tầm trung của riêng mình, trong khuôn khổ mở rộng quân sự lớn nhất kể từ Thế chiến thứ hai. Trong khi đó, Đài Loan, láng giềng của Nhật Bản, dự kiến tăng chi tiêu quốc phòng lên hơn 3% GDP vào năm 2026, cao hơn 20% so với hiện tại.
"Trung Quốc luôn phàn nàn mỗi khi các quốc gia bị coi là mục tiêu của họ đứng lên và bắt đầu chuẩn bị để tự bảo vệ mình," ông Grant Newsham, nhà nghiên cứu tại Diễn đàn Chiến lược Nhật Bản và là cựu đại tá Thủy quân Lục chiến Mỹ từng làm việc với quân đội Nhật Bản, nhận định.