Trung Quốc hé lộ tàu ngầm hạt nhân Type 095: Thách thức mới dưới lòng đại dương

[Bùi Minh Nhật]

Hải quân Trung Quốc đang tiếp tục tăng tốc hiện đại hóa lực lượng, lần này là với một lớp tàu ngầm hạt nhân hoàn toàn mới. Trong khi tàu sân bay thường chiếm sóng truyền thông, chương trình tàu ngầm của Bắc Kinh mới là yếu tố có thể làm thay đổi cán cân sức mạnh trên biển.

Trong nhiều năm, lực lượng tàu ngầm của Trung Quốc bị đánh giá yếu hơn Mỹ và Nga, đặc biệt do độ ồn cao và công nghệ còn hạn chế. Tuy nhiên, với việc nâng cấp mạnh mẽ các nhà máy đóng tàu, đặc biệt là tại Bohai, Trung Quốc đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách này thậm chí vượt Mỹ về tốc độ sản xuất tàu ngầm.

Đầu năm 2026, các hình ảnh vệ tinh lần đầu hé lộ về tàu ngầm hạt nhân Type 095 lớp tàu được cho là tiên tiến nhất của Trung Quốc hiện nay. Đây được xem là bước nâng cấp lớn so với các dòng trước như Type 093B và Type 094, với thiết kế lớn hơn, hiện đại hơn và khả năng tác chiến toàn diện hơn.

Công nghệ mới giúp Type 095 “lột xác”​

Dù thông tin chi tiết vẫn được giữ bí mật, các chuyên gia tin rằng Type 095 sẽ là bước tiến lớn về công nghệ tàu ngầm của Trung Quốc.

Tàu có chiều dài khoảng 110 mét, lượng giãn nước ước tính từ 9.000 đến 10.000 tấn lớn nhất trong hạm đội Trung Quốc. Thiết kế thân tàu có thể theo dạng thân đơn hoặc lai, giúp tăng không gian bên trong và cải thiện hiệu suất hoạt động.

Một trong những cải tiến đáng chú ý là hệ thống chân vịt pump-jet, giúp giảm tiếng ồn đáng kể yếu tố sống còn với tàu ngầm. Ngoài ra, tàu có thể được trang bị lớp phủ chống sonar (anechoic tiles), hệ thống cách ly rung động động cơ và thiết kế thủy động lực học tối ưu, giúp giảm khả năng bị phát hiện.

Type 095 cũng được cho là sử dụng đuôi chữ X để tăng khả năng cơ động dưới nước, cùng với lò phản ứng hạt nhân công suất khoảng 200 MW, cho phép hoạt động dài ngày mà không cần nổi lên.

Về vũ khí, dù chưa có xác nhận chính thức, nhiều khả năng tàu sẽ có hệ thống phóng thẳng đứng (VLS), có thể mang tên lửa siêu thanh YJ-19 hoặc tên lửa chống hạm đạn đạo YJ-20. Ngoài ra, tàu có thể được trang bị 8 ống phóng ngư lôi, tạo điều kiện tích hợp hệ thống sonar lớn và hiện đại hơn.

Tham vọng vươn xa của hải quân Trung Quốc​

Giới chuyên gia nhận định Type 095 sẽ đóng vai trò tương tự các tàu ngầm săn ngầm hiện đại của Mỹ, như lớp Seawolf tập trung vào tiêu diệt tàu ngầm đối phương và kiểm soát vùng biển chiến lược.

Trước đây, Trung Quốc chủ yếu phát triển tàu phục vụ tác chiến ven bờ, đặc biệt ở Biển Đông. Điều này khiến năng lực tàu ngầm bị hạn chế trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong hai thập kỷ qua, Hải quân Trung Quốc đã vươn lên trở thành lực lượng lớn nhất thế giới về số lượng tàu chiến.

Đáng chú ý, từ năm 2022 đến nay, Trung Quốc đã tăng tốc sản xuất tàu ngầm hạt nhân, với khoảng 3 chiếc mỗi năm. Theo báo cáo năm 2026 của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), tổng lượng giãn nước tàu ngầm mà Trung Quốc đóng từ 2021–2025 đạt 79.000 tấn, vượt xa con số 55.000 tấn của Mỹ trong cùng kỳ.

Sự gia tăng này phản ánh rõ tham vọng của Bắc Kinh: mở rộng hoạt động hải quân ra ngoài khu vực ảnh hưởng truyền thống. Với khả năng đa nhiệm từ chống hạm, tấn công mặt đất đến trinh sát và tác chiến bí mật Type 095 có thể trở thành “quân bài chiến lược” trong các nhóm tác chiến tàu sân bay của Trung Quốc.

Dù vậy, giới phân tích vẫn cho rằng Mỹ hiện vẫn giữ ưu thế về chất lượng tàu ngầm. Nhưng khoảng cách đang dần bị thu hẹp, và nếu xu hướng sản xuất tiếp tục, cán cân sức mạnh dưới lòng đại dương có thể thay đổi trong tương lai gần.(yahoo)