Trung Quốc đưa tướng Iran lên tàu chiến: màn đáp trả mềm sau đòn tấn công cứng từ Mỹ?

[Nhung Phan]

Khi Mỹ vừa oanh kích các cơ sở hạt nhân Iran, Trung Quốc liền đón bộ trưởng quốc phòng Iran lên tàu chiến. Có gì trong cuộc gặp gỡ đặc biệt này?

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông vừa bùng nổ vì các cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào 3 cơ sở hạt nhân Iran, Trung Quốc đã có động thái thể hiện rõ lập trường, đón tiếp Bộ trưởng Quốc phòng Iran cùng nhiều lãnh đạo quân sự cấp cao từ các nước thuộc Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) lên tham quan tàu khu trục hiện đại Type 052D, tên là Kaifeng. Buổi tiếp đón không chỉ mang tính nghi thức, mà là một thông điệp chính trị đậm chất “mềm mà cứng”.

Tại đây, Bộ trưởng Quốc phòng Iran, ông Aziz Nasirzadeh, công khai cảm ơn Trung Quốc vì đã ủng hộ lập trường "hợp pháp" của Iran trước các vụ tấn công từ Mỹ và Israel. Ông kêu gọi Bắc Kinh tiếp tục lên tiếng vì công lý, duy trì ngừng bắn và góp phần làm dịu tình hình.

Không lâu sau, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, ông Đông Quân, phát biểu trước các bộ trưởng SCO rằng: "Chủ nghĩa đơn phương, chủ nghĩa bảo hộ và hành vi bá quyền đang gia tăng, phá vỡ trật tự quốc tế, trở thành nguồn gốc lớn nhất gây hỗn loạn và xung đột." Nói cách khác, thông điệp là: “Sự bá đạo đang làm thế giới rối loạn. Và Trung Quốc không đứng về phía đó.”

Tập hợp lực lượng: Trung Quốc muốn chơi lớn?​

Không dừng ở thông điệp chỉ trích, ông Đông còn kêu gọi các nước SCO và các đối tác “cùng chí hướng” sát cánh trong các thể chế đa phương như Liên Hợp Quốc và SCO để bảo vệ công bằng quốc tế. Đây là lời hiệu triệu rõ ràng cho một trật tự đa cực, nơi không ai được phép “một mình một chợ”.

Tàu Kaifeng cũng không chỉ là nơi tổ chức buổi tiếp đãi. Đây là một biểu tượng sức mạnh: dài 159 mét, nặng 7.500 tấn, mang radar chống tàng hình và đủ sức mang trực thăng quân sự cất cánh từ boong. Việc mở tàu cho các bộ trưởng quốc phòng tham quan trong sự kiện SCO giống như một lời mời: “Cùng bắt tay, ta có công cụ và sẵn sàng phối hợp.”

SCO đang định hình lại trật tự an ninh?​

SCO hiện gồm 10 nước, trải dài ba phần năm lục địa Á - Âu, chiếm tới gần 43% dân số thế giới. Không chỉ có Trung Quốc và Nga, mà còn có cả Pakistan, Ấn Độ, Iran và các nước Trung Á. Cuộc họp này nằm trong chuỗi hoạt động khi Trung Quốc giữ vai trò chủ tịch luân phiên của SCO, và mục tiêu rất rõ: làm sâu sắc thêm hợp tác quốc phòng, chống khủng bố và củng cố niềm tin quân sự.

Ngoài Iran, các bộ trưởng quốc phòng từ Pakistan, Belarus, Kyrgyzstan và Nga cũng có các cuộc gặp riêng với ông Đông. Tất cả đều đánh giá cao vai trò của Bắc Kinh trong việc duy trì ổn định khu vực và bày tỏ mong muốn tăng cường hợp tác quân sự. Đáng chú ý, phía Nga nhắc đến dịp kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II như một thời điểm mang tính biểu tượng để tăng cường quan hệ chiến lược quân sự.

Ngay sau khi Mỹ tung đòn vào Iran, Trung Quốc lập tức thể hiện vai trò “người bạn lớn” bằng một màn tiếp đón rất có tính toán. Không chỉ dừng ở mức ngoại giao, chuyến thăm tàu chiến Kaifeng là biểu tượng của một thông điệp lớn hơn: trật tự quốc tế mới đang định hình, và Trung Quốc muốn là một trong những người định hướng nó – không bằng phá vỡ, mà bằng tập hợp và kêu gọi "chơi chung cho công bằng".

Nguồn scmp.com