Trung Quốc cần đóng bao nhiêu tàu sân bay để trở thành một cường quốc hải quân thực sự?

[ThanhDat]

Trung Quốc hiện có ba tàu sân bay và câu hỏi được tranh luận nhiều nhất là cần bao nhiêu tàu nữa để nước này thực sự trở thành một cường quốc hải quân. Sáu tàu sân bay có đủ để đáp ứng nhu cầu chiến lược hay Trung Quốc phải hướng tới con số tám để vươn tầm toàn cầu.

Trước hết cần hiểu rằng danh xưng siêu cường hải quân không thể đạt được chỉ bằng việc sở hữu tàu sân bay. Trường hợp của Hoa Kỳ là ví dụ điển hình. Nước này vận hành mười một tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân nhờ có mạng lưới căn cứ toàn cầu, năng lực tiếp tế mạnh, cùng hàng chục năm kinh nghiệm tác chiến viễn dương. Vì vậy, số lượng tàu sân bay chỉ là một phần trong bức tranh tổng thể.

Muốn trở thành một cường quốc hải quân thực sự, Trung Quốc phải xét đến năng lực chiến đấu toàn diện. Điều này bao gồm khả năng phối hợp của các tàu khu trục hộ tống, tàu ngầm, tàu tiếp tế, trình độ của phi công tàu sân bay và sự tồn tại của các điểm hỗ trợ hậu cần ở nước ngoài. Nếu những yếu tố này không đồng bộ, việc tăng số tàu sân bay sẽ không mang lại hiệu quả chiến lược tương xứng.

Tàu sân bay và yêu cầu hiện diện trên nhiều vùng biển​

Dù không phải yếu tố duy nhất, tàu sân bay vẫn là biểu tượng cốt lõi của một hải quân viễn dương. Với vai trò như sân bay di động trên biển, tàu sân bay cho phép duy trì sự hiện diện quân sự linh hoạt tại các khu vực then chốt. Nếu không có đủ tàu sân bay, việc hiện diện đồng thời ở nhiều vùng biển chiến lược sẽ gặp nhiều hạn chế.

Đối với Trung Quốc, các hướng chiến lược trải dài từ eo biển Đài Loan ở phía đông, Biển Đông ở phía nam, Ấn Độ Dương ở phía tây cho tới các tuyến hàng hải liên quan đến Con đường tơ lụa trên biển. Chỉ dựa vào một hoặc hai tàu sân bay, ngay cả việc luân phiên triển khai cũng đã khó khăn, chưa nói tới khả năng phản ứng trước các tình huống khẩn cấp.

Kịch bản sáu tàu sân bay và giới hạn thực tế​

Nhiều nhà phân tích cho rằng sáu tàu sân bay là con số khả thi trong trung hạn. Nguyên nhân là tàu sân bay không thể hoạt động liên tục quanh năm mà cần thời gian bảo trì, đại tu và huấn luyện. Tỷ lệ cơ động thông thường chỉ khoảng một phần ba.

Với sáu tàu sân bay, về lý thuyết Trung Quốc có thể duy trì hai tàu luôn sẵn sàng chiến đấu, hai tàu trong giai đoạn huấn luyện hoặc nghỉ ngắn ngày và hai tàu đang đại tu lớn. Cách phân bổ này cho phép hình thành hai nhóm tác chiến tàu sân bay hoạt động ổn định tại Đông Á và Tây Thái Bình Dương, đồng thời có thể bố trí lực lượng hộ tống tàu thuyền tại Ấn Độ Dương.

Ở góc độ một cường quốc khu vực, sáu tàu sân bay đủ để Trung Quốc củng cố vị thế an ninh quanh khu vực lân cận và đối phó với phần lớn thách thức chiến lược. Đồng thời, chi phí kinh tế và yêu cầu công nghệ cho quy mô này được đánh giá là vẫn trong tầm kiểm soát, không tạo áp lực quá lớn lên nguồn lực quốc gia.

Vì sao con số tám gắn với tham vọng toàn cầu​

Việc nhắc tới tám tàu sân bay phản ánh một mục tiêu xa hơn là khả năng hiện diện toàn cầu. Với tám tàu sân bay, Trung Quốc có thể duy trì ba tàu ở trạng thái sẵn sàng chiến đấu, qua đó không chỉ kiểm soát tốt các vùng biển ven bờ mà còn duy trì hiện diện dài hạn tại Ấn Độ Dương, Trung Thái Bình Dương và các khu vực xa hơn.

Mô hình này tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo vệ lợi ích dọc theo Sáng kiến Vành đai và Con đường, thực hiện các nhiệm vụ nhân đạo trên biển và tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế. Lịch sử phát triển của các cường quốc hải quân cho thấy việc gia tăng số lượng tàu sân bay thường gắn liền với quá trình chuyển từ ảnh hưởng khu vực sang hiện diện toàn cầu, như trường hợp Hoa Kỳ trong giai đoạn cuối Chiến tranh Lạnh.

Tuy nhiên, tập trung quá mức vào số lượng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Mỗi tàu sân bay cần một nhóm tác chiến hoàn chỉnh gồm tàu khu trục Type 055, Type 052D, tàu ngầm tấn công và tàu tiếp tế. Trung Quốc có tốc độ đóng tàu hỗ trợ nhanh, nhưng việc đào tạo chỉ huy và phi công tàu sân bay đạt chuẩn lại đòi hỏi thời gian dài. Bên cạnh đó, yêu cầu nâng cấp công nghệ từ động cơ thông thường sang động cơ hạt nhân và từ kiểu cất cánh nhảy cầu sang máy phóng điện từ cũng là thách thức không nhỏ.

Số lượng tàu sân bay của Trung Quốc sẽ do nhu cầu chiến lược quyết định. Quá ít sẽ không đáp ứng được yêu cầu an ninh, trong khi quá nhiều có thể dẫn tới lãng phí nguồn lực do chi phí vận hành và bảo trì rất lớn. Sáu tàu sân bay đủ để Trung Quốc trở thành cường quốc hải quân hàng đầu tại Tây Thái Bình Dương, còn tám tàu sẽ mở ra khả năng đảm nhận vai trò toàn cầu trong tương lai. Dù lựa chọn kịch bản nào, con đường trở thành cường quốc hải quân thực sự vẫn phụ thuộc vào năng lực tổng thể chứ không chỉ là con số tàu sân bay. (Sohu)