A-Train The Seven
...'cause for once, I didn't hate myself.
Một cặp sinh ba đang dùng chổi để dọn dẹp mớ hỗn độn chúng gây ra trong siêu thị. Một con mèo con đang bị đàn kiến ăn thịt từ bên trong. Một đứa trẻ mới biết đi có cái đầu là quả cam đang được một con cá kình và một con búp bê Labubu cứu sau khi nhảy khỏi một con tàu du lịch. Nếu tất cả những điều này nghe có vẻ như một mớ hỗn độn vô nghĩa của các hình ảnh ngẫu nhiên, thì đó chính là điểm mấu chốt.
Chào mừng bạn đến với loại nội dung mới nhất đang lan tràn trên các nền tảng mạng xã hội, các trang web streaming, trò chơi điện tử và toàn bộ internet: "rác" trí tuệ nhân tạo (AI).
Thuật ngữ này đề cập đến các video, văn bản, hình ảnh và âm thanh được tạo ra bởi AI và có xu hướng chất lượng thấp, được sản xuất hàng loạt với tốc độ nhanh để giữ chân người dùng dán mắt vào màn hình một cách vô thức càng nhiều càng tốt, tạo ra thu nhập cho những người tạo ra chúng. Có vẻ thật nực cười khi có người muốn dành hơn một giây để xem một con cá mập do AI tạo ra mang giày thể thao và cầm súng máy chiến đấu với một con cá sấu có thân hình là một chiếc máy bay quân sự. Nhưng trên thực tế, sự lan tràn nhanh chóng của "rác" AI trên internet là minh chứng cho thành công của nó trong việc thu hút sự chú ý của người dùng toàn thế giới.
Tờ báo Anh The Guardian đã phát hiện ra rằng trong số 100 kênh phát triển nhanh nhất trên YouTube vào tháng 7 năm 2025, có tới chín kênh chỉ đăng tải nội dung hoàn toàn do AI tạo ra. Dựa trên dữ liệu từ công ty phân tích Playboard, kênh YouTube được xem nhiều thứ tư của Singapore vào tháng 8 năm 2025 là Pouty Frenchie, một kênh chỉ đăng các video do AI tạo ra về một chú chó bull Pháp hoạt hình.
Thể loại này đã bùng nổ vì mọi người đã phát hiện ra việc tạo và đăng tải những nội dung như vậy là cách kiếm tiền nhanh chóng và dễ dàng. Trên mạng, không khó để tìm thấy các kênh nơi người sáng tạo nội dung nói về cách đã kiếm được hàng nghìn đô la mỗi tháng nhờ tạo ra hàng loạt nội dung AI như vậy, dạy người khác cách làm điều tương tự.
Bốn trong số năm phụ huynh (81%) ở Singapore lo ngại về việc con cái họ tiếp xúc với nội dung không phù hợp trực tuyến, theo một cuộc khảo sát của Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin (MDDI). Và những lo ngại này không phải là không có cơ sở.
Thoạt nhìn, "rác" AI có vẻ chỉ là sự phân tâm vô hại, nhưng các chuyên gia toàn cầu đã cảnh báo có thể phát sinh những tác động tiêu cực về lâu dài đối với người tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt trẻ em và thanh thiếu niên có bộ não vẫn đang phát triển. Một thể loại phụ của "rác" AI thậm chí còn được gọi là "thối não" (brain rot) vì tác động mà nó được cho là gây ra cho những người xem thường xuyên. Oxford University Press thậm chí còn gọi "thối não" là Từ của Năm 2024 của họ.
Ông Eric Kua điều hành một trung tâm gia sư lo lắng rằng con trai 9 tuổi của mình không thể phân biệt được video do AI hay con người tạo ra, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu phương tiện truyền thông và kỹ năng tư duy phản biện của cậu bé lâu dài. "Đối với (trẻ em), một video là một video... Đó là nơi rủi ro tiềm ẩn bởi vì chúng có thể chấp nhận bất cứ điều gì là bình thường hoặc đáng tin cậy."
"Rác" AI cũng đang làm xấu đi uy tín của internet, với việc nó chịu trách nhiệm cho sự mọc lên như nấm của các trang web bán mọi thứ từ tin tức giả đến các công thức nấu ăn giả, khi những người tạo nội dung AI tìm cách kiếm tiền từ quảng cáo trực tuyến. Đáng báo động hơn nữa là "rác" AI đã làm trầm trọng thêm thông tin sai lệch trong các thời điểm khủng hoảng trên khắp thế giới, gây ra những hậu quả thực tế cho những người liên quan.
Tiến sĩ John Pinto, trưởng phòng tư vấn của công ty sức khỏe tâm thần ThoughtFull, cho biết bản chất kích thích quá mức và gây mất phương hướng của các video "rác" AI có thể tác động đến sức khỏe tâm thần và nhận thức người dùng. "Nó làm xói mòn khả năng tập trung của người dùng, suy giảm khả năng ghi nhớ, làm tăng lo lắng, đặc biệt ở giới trẻ, bắt chước các mô hình hành vi được thấy trong nghiện cờ bạc," ông nói.
Sự lan tràn của "rác" AI đang khiến internet trở thành nguồn tài nguyên nghèo nàn hơn cho người dùng tìm kiếm thông tin và kết nối thực sự. Quá trình suy giảm dần dần của nền tảng trực tuyến do sụt giảm chất lượng dịch vụ, do mục đích ưu tiên lợi nhuận bằng việc sản xuất tràn lan nội dung chất lượng kém, thậm chí đã được đặt một cái tên: "enshittification". Đây là thuật ngữ được đặt ra bởi nhà báo và tác giả khoa học viễn tưởng người Canada-Anh Cory Doctorow.
Phó giáo sư Brian Lee của SUSS cho biết làn sóng "rác" AI hàng ngày trên mạng xã hội sẽ làm giảm lòng tin của người dùng, nhưng ông cũng tin rằng các công ty công nghệ sẽ tự điều chỉnh kịp thời. "Tôi bắt đầu thấy nguy cơ của 'enshittification,' nơi một số nền tảng chọn số lượng thay vì chất lượng," ông nói. "Nhưng tôi vẫn lạc quan về tương lai của internet... Tôi nghĩ sự bùng nổ hiện tại của 'rác' AI không phải là kết thúc của internet đang tốt đẹp, mà là bài kiểm tra căng thẳng và đau đớn nhưng cần thiết."
Để bảo vệ trẻ em, Giáo sư Looi Chee Kit của NIE cho biết cần có một "phản ứng nhiều lớp" liên quan đến các nền tảng mạng xã hội, chính phủ, các nhà giáo dục và phụ huynh. Ví dụ, ông nói, các luật an toàn trẻ em và bảo vệ người tiêu dùng hiện có nên được mở rộng để bao gồm cả nội dung AI. "Ngoài kiến thức về phương tiện truyền thông truyền thống, trẻ em phải học kiến thức về AI, chẳng hạn như (đặt câu hỏi) ai đã tạo ra nội dung, tại sao nó được tạo ra, liệu nó có thể được xác minh hay không."
Chào mừng bạn đến với loại nội dung mới nhất đang lan tràn trên các nền tảng mạng xã hội, các trang web streaming, trò chơi điện tử và toàn bộ internet: "rác" trí tuệ nhân tạo (AI).
Thuật ngữ này đề cập đến các video, văn bản, hình ảnh và âm thanh được tạo ra bởi AI và có xu hướng chất lượng thấp, được sản xuất hàng loạt với tốc độ nhanh để giữ chân người dùng dán mắt vào màn hình một cách vô thức càng nhiều càng tốt, tạo ra thu nhập cho những người tạo ra chúng. Có vẻ thật nực cười khi có người muốn dành hơn một giây để xem một con cá mập do AI tạo ra mang giày thể thao và cầm súng máy chiến đấu với một con cá sấu có thân hình là một chiếc máy bay quân sự. Nhưng trên thực tế, sự lan tràn nhanh chóng của "rác" AI trên internet là minh chứng cho thành công của nó trong việc thu hút sự chú ý của người dùng toàn thế giới.
Tờ báo Anh The Guardian đã phát hiện ra rằng trong số 100 kênh phát triển nhanh nhất trên YouTube vào tháng 7 năm 2025, có tới chín kênh chỉ đăng tải nội dung hoàn toàn do AI tạo ra. Dựa trên dữ liệu từ công ty phân tích Playboard, kênh YouTube được xem nhiều thứ tư của Singapore vào tháng 8 năm 2025 là Pouty Frenchie, một kênh chỉ đăng các video do AI tạo ra về một chú chó bull Pháp hoạt hình.
Thể loại này đã bùng nổ vì mọi người đã phát hiện ra việc tạo và đăng tải những nội dung như vậy là cách kiếm tiền nhanh chóng và dễ dàng. Trên mạng, không khó để tìm thấy các kênh nơi người sáng tạo nội dung nói về cách đã kiếm được hàng nghìn đô la mỗi tháng nhờ tạo ra hàng loạt nội dung AI như vậy, dạy người khác cách làm điều tương tự.
Bốn trong số năm phụ huynh (81%) ở Singapore lo ngại về việc con cái họ tiếp xúc với nội dung không phù hợp trực tuyến, theo một cuộc khảo sát của Bộ Phát triển Kỹ thuật số và Thông tin (MDDI). Và những lo ngại này không phải là không có cơ sở.
Thoạt nhìn, "rác" AI có vẻ chỉ là sự phân tâm vô hại, nhưng các chuyên gia toàn cầu đã cảnh báo có thể phát sinh những tác động tiêu cực về lâu dài đối với người tiêu thụ thường xuyên, đặc biệt trẻ em và thanh thiếu niên có bộ não vẫn đang phát triển. Một thể loại phụ của "rác" AI thậm chí còn được gọi là "thối não" (brain rot) vì tác động mà nó được cho là gây ra cho những người xem thường xuyên. Oxford University Press thậm chí còn gọi "thối não" là Từ của Năm 2024 của họ.
Ông Eric Kua điều hành một trung tâm gia sư lo lắng rằng con trai 9 tuổi của mình không thể phân biệt được video do AI hay con người tạo ra, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng đọc hiểu phương tiện truyền thông và kỹ năng tư duy phản biện của cậu bé lâu dài. "Đối với (trẻ em), một video là một video... Đó là nơi rủi ro tiềm ẩn bởi vì chúng có thể chấp nhận bất cứ điều gì là bình thường hoặc đáng tin cậy."
"Rác" AI cũng đang làm xấu đi uy tín của internet, với việc nó chịu trách nhiệm cho sự mọc lên như nấm của các trang web bán mọi thứ từ tin tức giả đến các công thức nấu ăn giả, khi những người tạo nội dung AI tìm cách kiếm tiền từ quảng cáo trực tuyến. Đáng báo động hơn nữa là "rác" AI đã làm trầm trọng thêm thông tin sai lệch trong các thời điểm khủng hoảng trên khắp thế giới, gây ra những hậu quả thực tế cho những người liên quan.
Tiến sĩ John Pinto, trưởng phòng tư vấn của công ty sức khỏe tâm thần ThoughtFull, cho biết bản chất kích thích quá mức và gây mất phương hướng của các video "rác" AI có thể tác động đến sức khỏe tâm thần và nhận thức người dùng. "Nó làm xói mòn khả năng tập trung của người dùng, suy giảm khả năng ghi nhớ, làm tăng lo lắng, đặc biệt ở giới trẻ, bắt chước các mô hình hành vi được thấy trong nghiện cờ bạc," ông nói.
Sự lan tràn của "rác" AI đang khiến internet trở thành nguồn tài nguyên nghèo nàn hơn cho người dùng tìm kiếm thông tin và kết nối thực sự. Quá trình suy giảm dần dần của nền tảng trực tuyến do sụt giảm chất lượng dịch vụ, do mục đích ưu tiên lợi nhuận bằng việc sản xuất tràn lan nội dung chất lượng kém, thậm chí đã được đặt một cái tên: "enshittification". Đây là thuật ngữ được đặt ra bởi nhà báo và tác giả khoa học viễn tưởng người Canada-Anh Cory Doctorow.
Phó giáo sư Brian Lee của SUSS cho biết làn sóng "rác" AI hàng ngày trên mạng xã hội sẽ làm giảm lòng tin của người dùng, nhưng ông cũng tin rằng các công ty công nghệ sẽ tự điều chỉnh kịp thời. "Tôi bắt đầu thấy nguy cơ của 'enshittification,' nơi một số nền tảng chọn số lượng thay vì chất lượng," ông nói. "Nhưng tôi vẫn lạc quan về tương lai của internet... Tôi nghĩ sự bùng nổ hiện tại của 'rác' AI không phải là kết thúc của internet đang tốt đẹp, mà là bài kiểm tra căng thẳng và đau đớn nhưng cần thiết."
Để bảo vệ trẻ em, Giáo sư Looi Chee Kit của NIE cho biết cần có một "phản ứng nhiều lớp" liên quan đến các nền tảng mạng xã hội, chính phủ, các nhà giáo dục và phụ huynh. Ví dụ, ông nói, các luật an toàn trẻ em và bảo vệ người tiêu dùng hiện có nên được mở rộng để bao gồm cả nội dung AI. "Ngoài kiến thức về phương tiện truyền thông truyền thống, trẻ em phải học kiến thức về AI, chẳng hạn như (đặt câu hỏi) ai đã tạo ra nội dung, tại sao nó được tạo ra, liệu nó có thể được xác minh hay không."
