Tàu ngầm Taigei vừa hạ thủy, vì sao The National Interest cảnh báo Nhật Bản có thể đã chọn sai chiến lược dưới đáy biển Tây Thái Bình Dương

[NhatDuy]

Trong lúc truyền thông Nhật Bản hân hoan trước lễ hạ thủy tàu ngầm lớp Taigei thứ sáu tại xưởng đóng tàu Kobe của Mitsubishi Heavy Industries, một cuộc cạnh tranh công nghệ khốc liệt hơn nhiều đang âm thầm diễn ra dưới đáy biển Tây Thái Bình Dương. Khi những bọt sâm panh còn chưa kịp tan, tạp chí The National Interest của Mỹ đã đưa ra một đánh giá lạnh lùng: với tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ chống tàu ngầm Trung Quốc, ưu thế quân sự truyền thống của Mỹ đang suy giảm, và lựa chọn chiến lược của Nhật Bản có nguy cơ đi chệch hướng.

Ưu thế kỹ thuật của Taigei và thách thức từ mạng lưới chống tàu ngầm Trung Quốc​

Điểm nổi bật nhất của tàu ngầm lớp Taigei là sự kết hợp giữa pin lithium và hệ thống đẩy độc lập với không khí AIP. Cấu hình này cho phép tàu ngầm hoạt động liên tục dưới nước tới hai tuần mà không cần nổi lên để lấy oxy, đồng thời mở rộng tầm hoạt động thêm khoảng 30 phần trăm so với lớp Soryu trước đó. Trên lý thuyết, đây là một bước tiến đáng kể đối với tàu ngầm thông thường của Nhật Bản.

Tuy nhiên, trong khi Nhật Bản tập trung cải thiện khả năng lặn dài ngày, Trung Quốc đã xây dựng một mạng lưới chống tàu ngầm gần như toàn diện. Các tàu khu trục Type 054A được trang bị sonar mảng chủ động kéo theo, có khả năng phát hiện hoạt động dưới nước trong bán kính khoảng 100 km, kể cả những chuyển động nhỏ như đàn cá, với độ chính xác được ví như máy chụp CT dưới biển.

Trên không, máy bay chống tàu ngầm Gaoxin 6 sử dụng thiết bị dò dị thường từ trường, hoạt động như một máy quét MRI cho đại dương. Trên quỹ đạo, các vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp của Trung Quốc có thể phát hiện những bất thường nhiệt do tàu ngầm tạo ra trên mặt nước.

Đáng chú ý hơn, Trung Quốc còn phát triển công nghệ gạch âm thanh chủ động, có khả năng làm méo tín hiệu sonar của đối phương, biến chúng thành nhiễu nền và khiến hệ thống dò tìm trở nên kém hiệu quả. Trong bối cảnh đó, việc tàu ngầm Nhật Bản cố gắng duy trì trạng thái im lặng lại giống như những vũ công bịt tai trên sân khấu tối, cuối cùng vẫn dễ dàng bị khóa mục tiêu bởi tên lửa chống ngầm Yu 8 của Trung Quốc.

Những ngộ nhận về khả năng tàng hình và thực tế chiến tranh dưới nước hiện đại​

Một phân tích từ một viện nghiên cứu của Mỹ đã chỉ ra nhiều thông tin sai lệch xoay quanh tuyên bố về khả năng tàng hình hai tuần của tàu ngầm INS Dajing. The National Interest nhấn mạnh rằng mọi tàu ngầm thông thường, dù hiện đại đến đâu, cuối cùng vẫn phải nổi lên để lấy không khí. Trong khi đó, mạng lưới chống tàu ngầm của Trung Quốc duy trì khả năng giám sát liên tục 24 trên 7, gần như không tồn tại điểm mù.

Truyền thông Nhật Bản từng cho rằng Dajing có thể phong tỏa các cảng hải quân của Trung Quốc, nhưng lập luận này bỏ qua thực tế rằng một chiến lược tương tự đã từng thất bại khi các tàu ngầm hạt nhân Mỹ thử nghiệm cách đây khoảng 20 năm. Hiện nay, ngay cả quân đội Mỹ cũng tỏ ra thận trọng và hạn chế tiếp cận các vùng biển ven bờ Trung Quốc. Trong điều kiện tác chiến thực tế, khả năng lặn dài ngày của Dajing không còn là lợi thế quyết định, mà có thể biến tàu ngầm thành mục tiêu cố định cho lực lượng chống tàu ngầm đối phương.

Trong khi một bộ phận chính trị gia cánh hữu Nhật Bản vẫn nuôi hy vọng giành ưu thế bằng chiến tranh bất đối xứng, thực tế cho thấy chiến tranh dưới nước hiện đại đã vượt xa khái niệm sức mạnh đơn thuần. Trung Quốc đã hình thành một hệ thống phòng thủ ba chiều, kết hợp sonar mặt nước, máy bay tuần tra chống tàu ngầm và vệ tinh trinh sát không gian, tạo nên một bức tường biển sâu vừa phòng thủ vừa tấn công. Trong hệ thống này, các tàu ngầm Type 039C với khả năng chủ động giảm tiếng ồn đóng vai trò quan trọng. So sánh tương quan, hiệu năng của tàu ngầm Đại Tĩnh chẳng khác nào một võ sĩ samurai cầm kiếm tre đối đầu với hỏa lực súng máy.

Tham vọng tàu ngầm hạt nhân và nỗi lo chiến lược của Nhật Bản​

Khi ưu thế của tàu ngầm thông thường ngày càng bị thu hẹp, một số chính trị gia Nhật Bản bắt đầu đề xuất phát triển tàu ngầm hạt nhân. Tuy nhiên, ý tưởng này vấp phải nhiều lo ngại nghiêm trọng. Ngoài những ràng buộc từ hiến pháp mang tính hòa bình, nền tảng công nghệ hạt nhân của Nhật Bản cũng không thật sự vững chắc. Vụ rò rỉ liên quan đến tàu buôn hạt nhân Mutsu trong thế kỷ trước vẫn là một ký ức khó xóa, và việc phát triển tàu ngầm hạt nhân dựa trên công nghệ lò phản ứng hiện nay bị đánh giá là thiếu tính khả thi.

Đề xuất này phản ánh rõ sự lo lắng ngày càng lớn của Tokyo trước sự trỗi dậy của sức mạnh dưới nước Trung Quốc. Trong khi Hoa Kỳ đang thận trọng điều chỉnh chiến lược, Nhật Bản dường như vẫn dựa vào những khái niệm tác chiến tàu ngầm đã lỗi thời. Họ chưa nhận ra rằng hệ thống chống tàu ngầm của Trung Quốc đã chuyển từ trạng thái chờ đợi thụ động sang săn đuổi chủ động. Trong tương lai, các tàu ngầm thông thường như Taigei có thể không còn giữ vai trò chủ lực, mà nhiều khả năng chỉ tồn tại như những mục tiêu di động trong một cuộc cách mạng công nghệ đang định hình lại chiến trường dưới nước ở Tây Thái Bình Dương. (Sohu)