Tại sao bệnh nhân lại tin tưởng AI hơn bác sĩ, dù biết rằng AI có thể sai?

[Derpy]

Gần đây, một cuộc khủng hoảng lớn đang diễn ra tại Mỹ khi số lượng bác sĩ không đủ để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Theo bài viết trong tạp chí y khoa danh tiếng New England Journal of Medicine, giáo sư Isaac Kohane đến từ Harvard đã chỉ ra rằng nhiều bệnh viện lớn ở Massachusetts, nơi có tỷ lệ bác sĩ cao nhất trên đầu người đã từ chối tiếp nhận bệnh nhân mới. Tình hình có khả năng sẽ còn trở nên tồi tệ hơn, khiến nhiều bệnh nhân phải tìm đến trí tuệ nhân tạo (AI) để xin ý kiến y tế, thậm chí là những lời khuyên thứ hai, với hậu quả có thể rất nghiêm trọng.

Được biết, cộng đồng y tế đang dần lo ngại trước xu hướng ngày càng gia tăng của việc con người tìm kiếm lời khuyên y tế qua các hệ thống AI như ChatGPT. Thú vị thay, nghiên cứu cho thấy rằng nhiều người có xu hướng tin tưởng vào những lời khuyên từ AI hơn cả lời khuyên từ bác sĩ, ngay cả khi chất lượng thông tin từ AI là không cao.

Một nghiên cứu được công bố tháng 6 vừa qua đã chỉ ra rằng nhiều người thường nhầm lẫn và có xu hướng đánh giá cao lời khuyên y tế từ AI hơn so với bác sĩ thực sự. Nhóm nghiên cứu đã trích xuất 150 câu hỏi y tế từ một trang mạng và sử dụng mô hình GPT-3 của OpenAI để tạo ra câu trả lời. Sau đó, một nhóm bác sĩ đã đánh giá độ chính xác của những câu trả lời này.

Nghiên cứu được tiến hành với ba thí nghiệm khác nhau nhằm đánh giá cách mà con người nhận thức về lời khuyên y tế từ AI. Kết quả cho thấy, khi được yêu cầu xác định nguồn gốc câu trả lời, thì các đối tượng tham gia hầu như không thể phân biệt được liệu đó là thông tin từ bác sĩ hay AI, với độ chính xác chỉ đạt khoảng 50%. Đáng ngạc nhiên là họ vẫn tỏ ra rất tự tin vào khả năng phán đoán của mình.

Trong một thí nghiệm khác, những người tham gia đã đánh giá các câu trả lời từ AI có độ tin cậy cao hơn cả những câu trả lời từ bác sĩ, thậm chí cả những câu trả lời bị đánh giá là ít chính xác từ AI cũng được cho là có độ tin cậy tương đương với bác sĩ. Điều này thực sự là một điều đáng báo động, khi mà người dân có thể xem thông tin không chính xác từ AI là đáng tin cậy như bác sĩ.

Điều đáng lưu ý là nếu người tham gia được thông báo câu trả lời đến từ bác sĩ, thì họ lại có xu hướng đánh giá thấp hơn những câu trả lời từ AI. Điều này cho thấy rằng tâm lý của bệnh nhân có thể bị ảnh hưởng rất lớn bởi nguồn gốc thông tin mà họ nhận được.

Với tình hình như hiện tại, sự thiếu hụt bác sĩ kết hợp với sự tin tưởng quá mức vào AI có thể dẫn đến một kịch bản nguy hiểm, nơi mà những lời khuyên sai lầm từ AI có thể được xem là đáng tin cậy ngang ngửa với bác sĩ. Chính vì thế, nhóm nghiên cứu khẳng định rằng cần có sự giám sát của chuyên gia để đảm bảo rằng AI được sử dụng một cách an toàn và hiệu quả trong lĩnh vực y tế.

Dù có những lo ngại, nhưng AI cũng đã chứng minh được giá trị của nó trong một số lĩnh vực, như hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán bệnh. Những nghiên cứu đã cho thấy rằng bác sĩ sử dụng AI có hiệu suất chẩn đoán cao hơn so với khi họ chỉ dựa vào các nguồn thông tin truyền thống.

Rõ ràng là lĩnh vực y tế cần phải đối mặt với những thách thức do sự phát triển của AI. Theo giáo sư Kohane, điều quan trọng là phải so sánh các kết quả sức khỏe của bệnh nhân khi sử dụng chương trình AI với kết quả từ hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện tại, nơi đang thiếu hụt bác sĩ. Việc này sẽ giúp xác định đúng đắn vai trò của AI trong việc cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe cho con người.

Nguồn tham khảo: https://www.zdnet.com/article/patie...over-doctors-even-when-its-wrong-study-finds/