Tắc đường ư? Sắp tới bạn có thể gọi taxi… bay

[Bùi Minh Nhật]

Giấc mơ về những chuyến taxi bay tưởng chừng chỉ có trong phim khoa học viễn tưởng nay đang dần trở thành hiện thực. Nhiều thành phố trên thế giới đã bắt đầu các dự án thí điểm về Di chuyển trên không tiên tiến (AAM – Advanced Air Mobility), với mục tiêu đưa taxi bay thương mại vào hoạt động trong thập kỷ tới.

Những phương tiện này hứa hẹn giúp hành khách tránh tắc đường, rút ngắn thời gian di chuyển, và mở ra một kỷ nguyên giao thông hoàn toàn mới ngay trên bầu trời đô thị.

eVTOL “trái tim” của cuộc cách mạng AAM​

Trung tâm của công nghệ này là eVTOL (Electric Vertical Take-Off and Landing) phương tiện cất và hạ cánh thẳng đứng bằng điện. Không cần đường băng như máy bay truyền thống, eVTOL có thể hoạt động giữa lòng thành phố đông đúc, chỉ cần một không gian nhỏ để cất và hạ cánh.

Thay vì dùng động cơ đốt trong, eVTOL chạy bằng động cơ điện và pin lithium-ion, mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

• Không phát thải khí carbon, thân thiện môi trường.
• Giảm tiếng ồn so với trực thăng hoặc máy bay cánh quạt.
• Hiệu suất năng lượng cao, chi phí vận hành thấp hơn.

Những cái tên như Joby Aviation (Mỹ) hay Volocopter (Đức) đang dẫn đầu cuộc đua này, bên cạnh hàng loạt startup và tập đoàn lớn từ ngành hàng không truyền thống đến công nghệ mới. Khi công nghệ pin xe điện ngày càng cải thiện về tầm hoạt động và trọng lượng, khả năng ứng dụng vào eVTOL cũng mở rộng, khiến tương lai của taxi bay trở nên khả thi hơn bao giờ hết.

Thách thức và cơ hội của kỷ nguyên “bầu trời mở”​

Theo dự báo của Research and Markets, thị trường taxi hàng không toàn cầu sẽ tăng từ 43 tỷ USD năm 2025 lên 86,6 tỷ USD vào năm 2034 gấp đôi chỉ sau chưa đầy một thập kỷ. Sự bùng nổ này được thúc đẩy bởi AI, tự động hóa, và nhu cầu vận chuyển nhanh trong đô thị lớn.

Tuy nhiên, để đưa eVTOL vào thực tế, các thành phố cần vượt qua nhiều thách thức về hạ tầng.
Giáo sư Laurie Garrow (Viện Công nghệ Georgia) nhấn mạnh rằng “Vertiport” sân bay thẳng đứng dành riêng cho eVTOL sẽ là hạ tầng cốt lõi. Ngoài ra, các hệ thống sạc nhanh, tiêu chuẩn an toàn pin và quy định không lưu mới cũng cần được thiết lập. “Điều quan trọng nhất,” bà nói, “là phải có ‘luật giao thông trên không’ để đảm bảo an toàn cho các phương tiện khi hoạt động gần sân bay hoặc trong khu vực đô thị đông đúc.”

Cuộc đua toàn cầu: từ Mỹ, Hàn Quốc đến châu Âu​

Nhiều quốc gia đã bắt đầu hành động. Hàn Quốc đang hợp tác cùng Archer Aviation (Mỹ) để triển khai dịch vụ taxi bay điện thương mại, với kế hoạch mua tới 100 chiếc eVTOL trong giai đoạn đầu. Tại Mỹ, Đức và Nhật Bản, các chuyến bay thử nghiệm đã diễn ra an toàn, mở đường cho dịch vụ vận tải hàng không đô thị trong những năm tới.

Khi các công nghệ pin, AI và tự động hóa tiếp tục phát triển, AAM có thể trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày, nơi hành khách chỉ cần vài cú chạm trên điện thoại để đặt… một chuyến bay ngay trên đầu mình.(finance.yahoo.com)