Tác động thuế quan Trump lên Big 3 ngành xe hơi Mỹ

[Hail the Judge]

Cuộc chiến thuế quan của Trump đã khiến GM, Ford và Stellantis đối mặt với những con số tài chính đáng báo động trong quý 2/2025. Theo The Washington Post, GM ghi nhận khoản lỗ lợi nhuận hoạt động 1,1 tỷ USD khiến lợi nhuận giảm 32% so với cùng kỳ năm 2024. Stellantis thậm chí còn tệ hơn, lợi nhuận giảm 94% do chi phí thuế quan 300 triệu EUR trong nửa đầu năm 2025. Ford dù ít bị ảnh hưởng hơn, vẫn chịu khoản chi phí thuế quan 800 triệu USD dẫn đến lợi nhuận hoạt động giảm 22%, đạt 2,1 tỷ USD. Những con số này phản ánh thực tế nghiệt ngã: các hãng xe Mỹ phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Mexico và Canada, nơi cung cấp tới 50% linh kiện ô tô nhập khẩu vào Mỹ, theo Reuters. Thuế quan 25% áp lên xe nhập khẩu từ ngày 3/4/2025 và 50% đối với thép, nhôm từ tháng 6/2025 đã đẩy chi phí sản xuất tăng vọt. The Wall Street Journal bình luận: “Thật trớ trêu khi các hãng xe phụ thuộc nhiều vào sản xuất nội địa lại chịu thiệt hại nặng nề nhất từ chính sách thuế quan.”

Nguyên nhân chính khiến Big 3 lao đao là sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng xuyên biên giới. Theo Cox Automotive, GM chỉ sản xuất 45% xe bán tại Mỹ trong nước, phần lớn xe tải và SUV như Chevrolet Silverado, GMC Sierra được lắp ráp tại Mexico và Canada. Stellantis sản xuất 73-75% xe tại Mỹ nhưng các mẫu chủ lực như Jeep Compass và Wagoneer S lại đến từ Mexico. Trong khi đó, Ford dẫn đầu với 79% xe sản xuất nội địa nhưng vẫn nhập động cơ từ Canada và nhiều linh kiện từ Mexico. Thuế quan 25% áp lên linh kiện từ tháng 5/2025 và 50% lên thép, nhôm đã làm chi phí sản xuất tăng đáng kể.

Big 3 đối mặt với chi phí tăng thêm trung bình 4.911 USD cho mỗi xe sản xuất tại Mỹ do linh kiện nhập khẩu, 8.641 USD cho mỗi xe nhập khẩu. Chẳng hạn, Ford Escape sản xuất tại Kentucky có chi phí cao hơn khoảng 5.000 USD so với Toyota RAV4, làm giảm sức cạnh tranh. Điều này lý giải vì sao Ford dù được kỳ vọng hưởng lợi từ thuế quan vẫn chịu tổn thất lớn.

Trước áp lực thuế quan, Big 3 đã triển khai nhiều biện pháp để giảm thiểu thiệt hại. Theo Car and Driver, GM tăng sản xuất xe tải Silverado và Sierra tại nhà máy Fort Wayne, Indiana, để giảm phụ thuộc vào Mexico và Canada. Stellantis tạm dừng sản xuất Jeep Compass và Wagoneer S tại Mexico, đồng thời áp dụng chương trình giảm giá nhân viên cho khách hàng đến hết 30/4/2025. Ford cũng mở chương trình “From America, for America” với giảm giá nhân viên đến 6/7/2025, nhưng đã tăng giá một số mẫu xe sản xuất tại Mexico lên tới 2.000 USD, theo Business Insider.

Tuy nhiên, các biện pháp này chỉ là giải pháp ngắn hạn. Các hãng xe có thể chuyển 80% chi phí thuế quan sang người tiêu dùng, dẫn đến giá xe tăng. Ví dụ, một chiếc RAM 80.000 USD của Stellantis có thể tăng lên 100.000 USD. Trong khi đó, Tesla và các hãng xe điện Mỹ như Rivian, Lucid ít chịu ảnh hưởng hơn do sản xuất 100% tại Mỹ.

Về dài hạn, thuế quan có thể buộc Big 3 tái cấu trúc chuỗi cung ứng, nhưng đây là quá trình tốn kém và kéo dài. Theo Reuters, GM đã đầu tư 4 tỷ USD để tăng sản xuất nội địa, nhưng hãng dự báo chi phí thuế quan cả năm 2025 có thể lên tới 4-5 tỷ USD. Stellantis ước tính thiệt hại 1,5 tỷ EUR, trong khi Ford cũng đối mặt với áp lực từ chi phí linh kiện tăng. Oxford Economics cảnh báo rằng việc chuyển sản xuất về Mỹ sẽ làm giảm cạnh tranh và tăng giá xe, ảnh hưởng đến người tiêu dùng và các đối tác thương mại như Canada, Mexico.

Hơn nữa, thuế quan trả đũa từ Trung Quốc, Canada và EU, ảnh hưởng đến 330 tỷ USD hàng xuất khẩu Mỹ, có thể làm trầm trọng thêm tình hình. Giáo sư Tara Sinclair từ Đại học George Washington nhận định với The Washington Post: “Nhiều công ty đang hấp thụ chi phí để tránh tăng giá, nhưng điều này không thể kéo dài mãi.”