Trúc Hà Nhân
Intern Writer
Mùa Halloween này, khi các bạn đang say mê với những bộ phim kinh dị, ngắm nghía trang trí Halloween và tìm kiếm những bộ trang phục thú vị, hãy chú ý đến màu máu giả, và bạn sẽ nhận thấy điều gì đó thực sự kỳ lạ: Chúng có rất nhiều sắc thái khác nhau. Đôi khi, nó có màu đỏ sáng như trong hoạt hình, và đôi khi lại là màu nâu sẫm, gần như đen. Có loại lỏng như nước, nhưng cũng có loại đặc quánh và dính.
Sự khác biệt này không phải là sản phẩm của sự bất cẩn hay nhầm lẫn. Máu người thật là một chất rất linh hoạt. Màu sắc của nó thay đổi tùy theo lượng oxy mà nó chứa và cũng theo thời gian khi nó lão hóa và phân hủy. Độ dày và lưu lượng của máu cũng thay đổi theo nồng độ của những protein quan trọng trong máu hoặc môi trường mà nó tồn tại. Máu có khả năng đông lại và đông cứng lại, thường rất nhanh chóng. Bất kỳ ai làm máu giả đều cần xem xét không chỉ những biến đổi sinh học này phù hợp với cảnh mà họ có trong đầu, mà còn tính thực tiễn của việc sử dụng từng công thức, cách nó trông như thế nào từ xa và tác động của nó lên người xem. Các nghệ sĩ và người làm đạo cụ đã phải vật lộn với những phức tạp này từ rất lâu. Hiểu rõ quá trình tìm kiếm đó có thể giúp chúng ta đánh giá cao hơn - hoặc tự tạo ra- máu giả của riêng mình.
Những ví dụ đầu tiên về máu giả, từ vải đỏ đến goo glycerol, có thể không phải là gì quá xa lạ. Một số người tin rằng các nền văn hóa tiền hiện đại chỉ đơn giản là sử dụng máu thật trong các vở kịch và hình ảnh để tạo ra sự chân thực tối đa. Tuy nhiên, điều này không khả thi, vì máu thật không thể bảo quản lâu nếu bạn muốn dùng lại cho một cảnh cụ thể và sẽ tạo ra những cơn ác mộng trong việc dọn dẹp. Thay vào đó, những diễn viên và người làm đạo cụ thời kỳ đầu có lẽ chỉ đơn giản là biểu diễn các cảnh bạo lực không có máu, tại thời điểm đó sử dụng vải đỏ sáng để biểu trưng cho máu.
Những người chế tạo đạo cụ sáng tạo chắc chắn đã thử nghiệm với các chất thay thế khác cho máu qua nhiều thế kỷ, như sơn đỏ. Nhưng những ghi chép rõ ràng đầu tiên về công thức máu giả cố định xuất hiện trong các vở kịch tại Grand Guignol, một nhà hát ở Paris nổi tiếng với những vở kịch tương đương với phim splatter vào cuối thế kỷ 19. Chúng ta không có công thức chính xác, nhưng có vẻ họ đã sử dụng glycerol hoặc propylene glycol - những chất lỏng trong suốt, nhớt được sử dụng trong thực phẩm, mỹ phẩm và các quy trình công nghiệp - và màu sắc tươi sáng để tạo ra một hỗn hợp máu đỏ đậm đặc, sánh đặc. Dù hỗn hợp này có thể không thuyết phục khi đến gần, nhưng nó đã hoạt động khá tốt với những khán giả ngồi ở những ghế giá rẻ, cùng với phong cách phô trương của nhà hát.
Alfred Hitchcock, những bộ phim đen trắng và sự nổi lên của siro socola đã tạo ra tác động lớn đến cách chúng ta hình dung về máu trong điện ảnh. Những điều cấm kỵ về xã hội, sự lo ngại về kiểm duyệt và các hạn chế kỹ thuật đã giới hạn việc sử dụng máu trong các nhà hát ít khiêu khích - và trong hầu hết các bộ phim đầu tiên. Tại nhiều thời điểm, các đạo diễn chỉ có thể cho thấy "một dòng nhỏ màu đen hoặc một vết bẩn", thường được làm từ một chất béo nào đó được pha trộn với một sắc tố tối màu, như Gregor Knape, một nghệ sĩ trang điểm hiệu ứng đặc biệt và người đam mê lịch sử SFX đã giải thích.
Tuy nhiên, một số đạo diễn phim đen trắng đã sử dụng siro socola thay cho máu thật. Màu nâu đen này không bị rửa trôi như các sắc màu sáng trong bộ lọc của máy ảnh thời kỳ đầu, và độ nhớt cũng như sự chảy của nó tương tự như một dòng máu tươi. Alfred Hitchcock đã nổi tiếng sử dụng một sáng chế gần đây, chai nhựa bóp, để tạo ra hiệu ứng nhỏ giọt và bắn của máu trong cảnh tắm của phim Psycho (1960). Hitchcock sau đó đã giải thích rằng ông lựa chọn quay phim đen trắng không chỉ để tiết kiệm chi phí, mà còn vì ông nghĩ rằng máu màu có thể quá ghê rợn đối với nhiều khán giả. Tuy nhiên, trên thực tế, như Knape giải thích, các phương pháp làm phim màu sớm không hoạt động tốt với các chất lỏng bán trong suốt như máu giả, hoặc với những màu sắc dịu.
Khó khăn trong việc tái hiện máu thực tế đã dẫn đến những nỗ lực không ngừng của các nghệ sĩ trang điểm để đạt được điều mà họ mong muốn. Khi các hệ thống quay phim màu mới xuất hiện vào giữa những năm 1960, họ đã nhảy vào cơ hội để thử nghiệm điều gì đó mới mẻ. Herschell Gordon Lewis, một nhà làm phim có nguồn gốc từ thể loại phim khiêu *** đã nổi tiếng với vai trò "cha đẻ của phim kinh dị hiện đại", đã nổi tiếng khi bày tỏ sự thất vọng đối với máu giả đầy màu sắc có trên thị trường khi ông bắt đầu thực hiện Blood Feast (1963), bộ phim splatter đầu tiên của Mỹ. Ông đã yêu cầu một dược sĩ tạo ra một hỗn hợp nhẹ nhàng hơn và trong suốt. Tuy nhiên, Lewis cũng nổi tiếng là người tiết kiệm, vì vậy mặc dù máu mới của ông là một bước tiến về mặt hiện thực, nhưng nó không thật sự tinh vi.
Sau vài năm thử nghiệm trong ngành công nghiệp, các nghệ sĩ trang điểm đã phát triển công thức máu với sự kết hợp của Karo (một thương hiệu siro ngô màu caramel phổ biến), một chất bảo quản không màu gọi là methyl paraben, phẩm màu thực phẩm và Kodak Photo-Flo, một chất được sử dụng để ngăn chặn vết bẩn trên các bức ảnh trong quá trình phát triển. Nếu bạn đã xem The Godfather (1972), The Exorcist (1973) hoặc Taxi Driver (1976), có lẽ bạn đã nhận ra hình ảnh của máu theo công thức của Smith.
Các nhà làm đạo cụ sớm nhận ra rằng họ có thể thực hiện những điều chỉnh đơn giản đối với công thức của Smith để điều chỉnh màu sắc và độ nhớt, phù hợp với sinh học và môi trường mà họ muốn thể hiện. Tối hơn và đặc hơn để tạo ra máu cũ và vết thương. Sáng hơn cho những chảy máu giàu oxy từ động mạch. Đội ngũ làm phim The Evil Dead (1981) đã đặc biệt thay thế paraben và Photo-Flo bằng kem béo không sữa, hy sinh một chút độ trung thực và độ nhớt để có thể nhét lượng lớn hỗn hợp máu vào miệng các diễn viên rồi để họ "nôn" ra hoặc cho máu chảy xuống cằm họ.
Từ đó trở đi, hầu hết các sản phẩm máu giả đều biến thể từ một giới hạn nhất định của các thành phần. Ngay cả các công thức phổ biến cho Halloween cũng thường tương tự như của Smith, có lẽ là do ông đã công bố những hướng dẫn DIY dễ tiếp cận cho các nhà làm đạo cụ ở mọi cấp độ.
Bước vào thế kỷ 21, việc sử dụng CGI để tăng cường máu giả đã trở thành một xu hướng. Một số nhà làm phim bắt đầu bỏ qua máu thật hoàn toàn, nhằm kiểm soát và chi tiết hóa nội dung mà họ muốn thể hiện. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhắm đến tính hiện thực tối ưu trong hình ảnh của máu. Về mặt thực tiễn, các nhà làm phim, người làm đạo cụ và người làm trang phục có thể giảm độ nổi bật của máu để giúp nó dễ tiếp nhận hơn cho khán giả đại chúng - hoặc chỉ đơn giản là cho các cơ quan xếp hạng phim. Họ cũng có thể sử dụng những loại máu ít thực tế hơn, vì lý do muốn cái gì đó dễ thấy hơn trên nền tối hoặc cực kỳ dễ dàng để dọn dẹp. Đây cũng là lý do khác mà nhiều nhà làm phim ưa chuộng máu CGI hoàn toàn.
Nếu một người sáng tạo muốn gợi lên một cảm xúc cụ thể, họ có thể ưa chuộng thứ gì đó mang tính chất kiểu dáng và siêu thực. Khi thực hiện bộ phim Kill Bill, Quentin Tarantino đã nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng các hỗn hợp khác nhau cho những hiệu ứng cảm xúc sinh động—vẽ ra một ranh giới rõ rệt giữa "máu phim kinh dị" và "máu samurai". Cuối cùng, máu giả mà bạn thấy có thể không chỉ đơn giản là việc tìm kiếm độ ghê rợn hiện thực, mà cũng có thể chỉ là vấn đề thực tiễn và cảm xúc.
Với tất cả các yếu tố khác nhau mà các đạo diễn phải cân nhắc - loại máu mà họ đang thể hiện, những giới hạn thực tiễn mà họ đang làm việc và tác động mà họ muốn gây ra cho khán giả—mỗi ví dụ về máu giả mà bạn thấy có thể sẽ hơi khác biệt một chút. Các chuyên gia trang điểm không chỉ sử dụng một công thức máu duy nhất mà họ tin tưởng. Họ bắt đầu với nhiều công thức khác nhau, thử nghiệm chúng dưới nhiều điều kiện khác nhau và trải qua quá trình thử nghiệm và sai sót để tìm ra hỗn hợp phù hợp cho từng nhiệm vụ.
Vậy nếu bạn đang suy nghĩ về trang phục và trang trí Halloween của riêng mình vào lúc này, đừng lo lắng quá nhiều về máu giả mà bạn đang sử dụng. Chỉ cần dùng những gì mà bạn cảm thấy đúng - những điều mang lại cho bạn niềm vui. Rồi hãy có một mùa lễ hội đầy máu vui vẻ nhé! (Popsci)
Sự khác biệt này không phải là sản phẩm của sự bất cẩn hay nhầm lẫn. Máu người thật là một chất rất linh hoạt. Màu sắc của nó thay đổi tùy theo lượng oxy mà nó chứa và cũng theo thời gian khi nó lão hóa và phân hủy. Độ dày và lưu lượng của máu cũng thay đổi theo nồng độ của những protein quan trọng trong máu hoặc môi trường mà nó tồn tại. Máu có khả năng đông lại và đông cứng lại, thường rất nhanh chóng. Bất kỳ ai làm máu giả đều cần xem xét không chỉ những biến đổi sinh học này phù hợp với cảnh mà họ có trong đầu, mà còn tính thực tiễn của việc sử dụng từng công thức, cách nó trông như thế nào từ xa và tác động của nó lên người xem. Các nghệ sĩ và người làm đạo cụ đã phải vật lộn với những phức tạp này từ rất lâu. Hiểu rõ quá trình tìm kiếm đó có thể giúp chúng ta đánh giá cao hơn - hoặc tự tạo ra- máu giả của riêng mình.
Những ví dụ đầu tiên về máu giả, từ vải đỏ đến goo glycerol, có thể không phải là gì quá xa lạ. Một số người tin rằng các nền văn hóa tiền hiện đại chỉ đơn giản là sử dụng máu thật trong các vở kịch và hình ảnh để tạo ra sự chân thực tối đa. Tuy nhiên, điều này không khả thi, vì máu thật không thể bảo quản lâu nếu bạn muốn dùng lại cho một cảnh cụ thể và sẽ tạo ra những cơn ác mộng trong việc dọn dẹp. Thay vào đó, những diễn viên và người làm đạo cụ thời kỳ đầu có lẽ chỉ đơn giản là biểu diễn các cảnh bạo lực không có máu, tại thời điểm đó sử dụng vải đỏ sáng để biểu trưng cho máu.
Những người chế tạo đạo cụ sáng tạo chắc chắn đã thử nghiệm với các chất thay thế khác cho máu qua nhiều thế kỷ, như sơn đỏ. Nhưng những ghi chép rõ ràng đầu tiên về công thức máu giả cố định xuất hiện trong các vở kịch tại Grand Guignol, một nhà hát ở Paris nổi tiếng với những vở kịch tương đương với phim splatter vào cuối thế kỷ 19. Chúng ta không có công thức chính xác, nhưng có vẻ họ đã sử dụng glycerol hoặc propylene glycol - những chất lỏng trong suốt, nhớt được sử dụng trong thực phẩm, mỹ phẩm và các quy trình công nghiệp - và màu sắc tươi sáng để tạo ra một hỗn hợp máu đỏ đậm đặc, sánh đặc. Dù hỗn hợp này có thể không thuyết phục khi đến gần, nhưng nó đã hoạt động khá tốt với những khán giả ngồi ở những ghế giá rẻ, cùng với phong cách phô trương của nhà hát.
Alfred Hitchcock, những bộ phim đen trắng và sự nổi lên của siro socola đã tạo ra tác động lớn đến cách chúng ta hình dung về máu trong điện ảnh. Những điều cấm kỵ về xã hội, sự lo ngại về kiểm duyệt và các hạn chế kỹ thuật đã giới hạn việc sử dụng máu trong các nhà hát ít khiêu khích - và trong hầu hết các bộ phim đầu tiên. Tại nhiều thời điểm, các đạo diễn chỉ có thể cho thấy "một dòng nhỏ màu đen hoặc một vết bẩn", thường được làm từ một chất béo nào đó được pha trộn với một sắc tố tối màu, như Gregor Knape, một nghệ sĩ trang điểm hiệu ứng đặc biệt và người đam mê lịch sử SFX đã giải thích.
Tuy nhiên, một số đạo diễn phim đen trắng đã sử dụng siro socola thay cho máu thật. Màu nâu đen này không bị rửa trôi như các sắc màu sáng trong bộ lọc của máy ảnh thời kỳ đầu, và độ nhớt cũng như sự chảy của nó tương tự như một dòng máu tươi. Alfred Hitchcock đã nổi tiếng sử dụng một sáng chế gần đây, chai nhựa bóp, để tạo ra hiệu ứng nhỏ giọt và bắn của máu trong cảnh tắm của phim Psycho (1960). Hitchcock sau đó đã giải thích rằng ông lựa chọn quay phim đen trắng không chỉ để tiết kiệm chi phí, mà còn vì ông nghĩ rằng máu màu có thể quá ghê rợn đối với nhiều khán giả. Tuy nhiên, trên thực tế, như Knape giải thích, các phương pháp làm phim màu sớm không hoạt động tốt với các chất lỏng bán trong suốt như máu giả, hoặc với những màu sắc dịu.
Khó khăn trong việc tái hiện máu thực tế đã dẫn đến những nỗ lực không ngừng của các nghệ sĩ trang điểm để đạt được điều mà họ mong muốn. Khi các hệ thống quay phim màu mới xuất hiện vào giữa những năm 1960, họ đã nhảy vào cơ hội để thử nghiệm điều gì đó mới mẻ. Herschell Gordon Lewis, một nhà làm phim có nguồn gốc từ thể loại phim khiêu *** đã nổi tiếng với vai trò "cha đẻ của phim kinh dị hiện đại", đã nổi tiếng khi bày tỏ sự thất vọng đối với máu giả đầy màu sắc có trên thị trường khi ông bắt đầu thực hiện Blood Feast (1963), bộ phim splatter đầu tiên của Mỹ. Ông đã yêu cầu một dược sĩ tạo ra một hỗn hợp nhẹ nhàng hơn và trong suốt. Tuy nhiên, Lewis cũng nổi tiếng là người tiết kiệm, vì vậy mặc dù máu mới của ông là một bước tiến về mặt hiện thực, nhưng nó không thật sự tinh vi.
Sau vài năm thử nghiệm trong ngành công nghiệp, các nghệ sĩ trang điểm đã phát triển công thức máu với sự kết hợp của Karo (một thương hiệu siro ngô màu caramel phổ biến), một chất bảo quản không màu gọi là methyl paraben, phẩm màu thực phẩm và Kodak Photo-Flo, một chất được sử dụng để ngăn chặn vết bẩn trên các bức ảnh trong quá trình phát triển. Nếu bạn đã xem The Godfather (1972), The Exorcist (1973) hoặc Taxi Driver (1976), có lẽ bạn đã nhận ra hình ảnh của máu theo công thức của Smith.
Các nhà làm đạo cụ sớm nhận ra rằng họ có thể thực hiện những điều chỉnh đơn giản đối với công thức của Smith để điều chỉnh màu sắc và độ nhớt, phù hợp với sinh học và môi trường mà họ muốn thể hiện. Tối hơn và đặc hơn để tạo ra máu cũ và vết thương. Sáng hơn cho những chảy máu giàu oxy từ động mạch. Đội ngũ làm phim The Evil Dead (1981) đã đặc biệt thay thế paraben và Photo-Flo bằng kem béo không sữa, hy sinh một chút độ trung thực và độ nhớt để có thể nhét lượng lớn hỗn hợp máu vào miệng các diễn viên rồi để họ "nôn" ra hoặc cho máu chảy xuống cằm họ.
Từ đó trở đi, hầu hết các sản phẩm máu giả đều biến thể từ một giới hạn nhất định của các thành phần. Ngay cả các công thức phổ biến cho Halloween cũng thường tương tự như của Smith, có lẽ là do ông đã công bố những hướng dẫn DIY dễ tiếp cận cho các nhà làm đạo cụ ở mọi cấp độ.
Bước vào thế kỷ 21, việc sử dụng CGI để tăng cường máu giả đã trở thành một xu hướng. Một số nhà làm phim bắt đầu bỏ qua máu thật hoàn toàn, nhằm kiểm soát và chi tiết hóa nội dung mà họ muốn thể hiện. Tuy nhiên, không phải ai cũng nhắm đến tính hiện thực tối ưu trong hình ảnh của máu. Về mặt thực tiễn, các nhà làm phim, người làm đạo cụ và người làm trang phục có thể giảm độ nổi bật của máu để giúp nó dễ tiếp nhận hơn cho khán giả đại chúng - hoặc chỉ đơn giản là cho các cơ quan xếp hạng phim. Họ cũng có thể sử dụng những loại máu ít thực tế hơn, vì lý do muốn cái gì đó dễ thấy hơn trên nền tối hoặc cực kỳ dễ dàng để dọn dẹp. Đây cũng là lý do khác mà nhiều nhà làm phim ưa chuộng máu CGI hoàn toàn.
Nếu một người sáng tạo muốn gợi lên một cảm xúc cụ thể, họ có thể ưa chuộng thứ gì đó mang tính chất kiểu dáng và siêu thực. Khi thực hiện bộ phim Kill Bill, Quentin Tarantino đã nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng các hỗn hợp khác nhau cho những hiệu ứng cảm xúc sinh động—vẽ ra một ranh giới rõ rệt giữa "máu phim kinh dị" và "máu samurai". Cuối cùng, máu giả mà bạn thấy có thể không chỉ đơn giản là việc tìm kiếm độ ghê rợn hiện thực, mà cũng có thể chỉ là vấn đề thực tiễn và cảm xúc.
Với tất cả các yếu tố khác nhau mà các đạo diễn phải cân nhắc - loại máu mà họ đang thể hiện, những giới hạn thực tiễn mà họ đang làm việc và tác động mà họ muốn gây ra cho khán giả—mỗi ví dụ về máu giả mà bạn thấy có thể sẽ hơi khác biệt một chút. Các chuyên gia trang điểm không chỉ sử dụng một công thức máu duy nhất mà họ tin tưởng. Họ bắt đầu với nhiều công thức khác nhau, thử nghiệm chúng dưới nhiều điều kiện khác nhau và trải qua quá trình thử nghiệm và sai sót để tìm ra hỗn hợp phù hợp cho từng nhiệm vụ.
Vậy nếu bạn đang suy nghĩ về trang phục và trang trí Halloween của riêng mình vào lúc này, đừng lo lắng quá nhiều về máu giả mà bạn đang sử dụng. Chỉ cần dùng những gì mà bạn cảm thấy đúng - những điều mang lại cho bạn niềm vui. Rồi hãy có một mùa lễ hội đầy máu vui vẻ nhé! (Popsci)
Sửa lần cuối bởi điều hành viên: