Sự sống dưới đáy biển sâu nhất hành tinh: Kỳ quan từ khí mê-tan

[Bui Nhat Minh]

Trong một chuyến thám hiểm giữa Nga và Alaska, các nhà khoa học đã phát hiện một hệ sinh thái biển sâu chưa từng thấy, nơi sự sống không dựa vào ánh sáng mặt trời mà tồn tại nhờ hóa tổng hợp từ khí mê-tan. Phát hiện này được công bố ngày 30/7 trên tạp chí Nature và được cho là sâu nhất từng được biết đến, nằm ở độ sâu tới 9.500 mét trong vùng hadal nơi áp suất cực lớn và ánh sáng không thể chạm tới.

Nhà địa hóa học Mengran Du, thuộc Viện Khoa học và Kỹ thuật Biển sâu (Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc), tình cờ phát hiện ra những cụm giun ống có xúc tu đỏ rực và trai khổng lồ chưa từng ghi nhận ở độ sâu này. Các vi khuẩn sống cộng sinh bên trong trai và giun ống biến khí mê-tan và hydro sunfua rò rỉ từ các “khe nứt lạnh” dưới đáy biển thành năng lượng, nuôi dưỡng vật chủ trong bóng tối tuyệt đối.

Điều bất ngờ là trầm tích ở đây chứa nồng độ mê-tan cao bất thường. Nhóm nghiên cứu cho rằng vi khuẩn đã biến carbon dioxide thành methane, rồi tiếp tục tạo ra nguồn chất hữu cơ cục bộ cho các sinh vật lớn hơn. Khám phá này cũng chỉ ra vai trò quan trọng của các rãnh hadal trong chu trình carbon, có thể lưu trữ lượng carbon hữu cơ gấp 70 lần so với đáy biển thông thường, góp phần kiểm soát khí nhà kính toàn cầu.

Ý nghĩa và tiềm năng nghiên cứu mới

Hệ sinh thái hóa tổng hợp vốn không xa lạ với giới khoa học, nhưng phát hiện ở quy mô và độ sâu như vậy là cực hiếm. Các nhà sinh thái học biển sâu cho rằng đây là minh chứng cho sự đa dạng sinh học ẩn giấu và nhấn mạnh tầm quan trọng của công nghệ lặn chịu áp lực cực lớn.

Mặc dù rãnh hadal ở rất xa, chúng vẫn liên kết với bề mặt đại dương, thể hiện qua các nghiên cứu trước đây khi phát hiện vi nhựa trong sinh vật ở Rãnh Mariana hay rong biển chìm xuống đáy chỉ sau 40 giờ. Du kỳ vọng hợp tác quốc tế, như trong Chương trình Khám phá Hadal Toàn cầu do UNESCO đồng dẫn đầu, sẽ mở ra nhiều phát hiện hơn về cách sinh vật thích nghi trong môi trường khắc nghiệt nhất hành tinh. (Yahoo)