Shahed-131 của Iran gây áp lực lớn ở Ukraine thế nào?

[Bui Nhat Minh]

Trong chiến dịch tấn công vào hạ tầng năng lượng của Ukraine, Nga đang sử dụng hàng trăm máy bay không người lái cảm tử Shahed-131 do Iran sản xuất. Dù kích thước nhỏ và giá rẻ, những UAV này lại mang theo đầu đạn có thiết kế phức tạp đến đáng kinh ngạc, đủ sức làm tê liệt cả một trạm biến áp điện.

Đầu đạn đa năng với bốn cơ chế sát thương​

Cuộc điều tra thực địa của tổ chức Conflict Armament Research (CAR) tại Ukraine đã lần đầu tiên phân tích kỹ thuật chi tiết đầu đạn của một chiếc Shahed-131. Kết quả cho thấy, dù chỉ dài 50 cm và rộng 16 cm, đầu đạn này tích hợp đến 4 cơ chế tấn công cực kỳ nguy hiểm:

Thuốc nổ mạnh ở phần lõi tạo sóng xung kích phá hủy công trình.
Đầu nổ định hình HEAT sử dụng hình nón đồng rỗng để tạo luồng kim loại siêu tốc, có thể xuyên thủng thép.
Ma trận phân mảnh gồm nhiều khối kim loại sắp xếp xung quanh để gây sát thương diện rộng, tương tự vũ khí chống bộ binh.
Đạn nổ hình thành (EFP) 18 khối nổ bao quanh đầu đạn có khả năng phóng ra các "viên đạn" kim loại tốc độ cao, xuyên thủng thiết bị cứng như máy biến áp hay vách tàu.

Đặc biệt, những EFP này có thể bay xa hàng trăm mét, tấn công 360 độ quanh điểm nổ, tạo ra thiệt hại rất khó khắc phục. Cách bố trí này thường chỉ thấy trong tên lửa chống hạm hoặc mìn chống xe bọc thép cao cấp.

Vũ khí giá rẻ nhưng hiệu quả cao​

Shahed-131 là UAV tấn công một chiều, có chi phí sản xuất thấp nhưng hiệu quả chiến trường lại rất cao nhờ đầu đạn được tinh chỉnh khéo léo cho từng mục tiêu cụ thể. Các phiên bản khác nhau của đầu đạn cũng được ghi nhận, từ loại chỉ có đầu nổ xuyên cấu trúc cho đến phiên bản có thêm phân mảnh và EFP.

Với thiết kế tập trung vào việc phá hoại cơ sở hạ tầng năng lượng, đầu đạn Shahed-131 không chỉ phá hủy thiết bị mà còn gây khó khăn lớn cho các nỗ lực sửa chữa. Theo các chuyên gia vũ khí, Iran có nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển các loại đầu đạn kiểu này, đặc biệt là khi từng hỗ trợ các nhóm vũ trang sử dụng mìn EFP chống lại xe thiết giáp Mỹ tại Iraq.

Bất chấp việc các lực lượng Ukraine đang nỗ lực khôi phục lưới điện, các đợt tấn công UAV cảm tử vẫn tiếp diễn với cường độ cao. Với thiết kế rẻ nhưng sát thương lớn, UAV Shahed-131 đã trở thành một trong những công cụ phá hoại hạ tầng đáng ngại nhất trong cuộc chiến hiện đại. (popularmechanics)