Sạc sai cách gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tuổi thọ điện thoại di động, vậy thế nào mới đúng ?

[Linh Pham]

Nhu cầu sạc điện thoại di động mạnh mẽ của mọi người cũng làm xuất hiện nhiều sản phẩm hấp dẫn trên thị trường, chẳng hạn như sạc không dây, sạc nhanh gấp đôi và sạc dự phòng năng lượng cao có thể dùng trong một tuần... Vậy cách đúng để sạc điện thoại di động là gì?

Điện thoại di động có cần được sạc đầy không ?​

Vào những năm trước, loại pin sạc được sử dụng rộng rãi, như pin niken-cadmi, được làm từ niken hydroxide và kim loại cadmi, có nhược điểm rõ ràng: hiệu ứng bộ nhớ. Nói đơn giản, nếu nhiều lần sạc khi pin chưa cạn hoặc không sạc đầy, pin sẽ “ghi nhớ” mức điện lượng tại thời điểm sạc và ngắt sạc, coi đó là giới hạn tối đa và tối thiểu của dung lượng, dẫn đến dung lượng pin bị giảm.

Tuy nhiên, các smartphone hiện nay chủ yếu sử dụng pin lithium-ion. So với pin niken-cadmi, pin lithium-ion có khả năng lưu trữ nhiều điện hơn trong cùng một thể tích hoặc trọng lượng, đồng thời hiệu ứng bộ nhớ rất yếu. Ngay cả khi bạn rút sạc trước khi pin đầy, điều này cũng không gây ảnh hưởng đáng kể.

Tuổi thọ của pin lithium-ion liên quan đến chu kỳ sạc. Mỗi khi bạn sử dụng hết 100% dung lượng pin (không nhất thiết trong một lần), pin sẽ hoàn thành một chu kỳ. Càng nhiều chu kỳ, tuổi thọ pin càng giảm rõ rệt. Có tài liệu cho thấy, khi pin lithium-ion được sạc và xả sâu (tức là sạc đầy 100% và xả về 0%), cấu trúc vật liệu của cực âm và cực dương sẽ bị phá hủy. Điều này làm giảm không gian chứa các ion lithium, dẫn đến dung lượng pin giảm.

Vì vậy, thói quen “sạc nhiều lần, mỗi lần một ít” là cách phù hợp hơn để sạc pin cho điện thoại hiện nay.

Cắm điện thoại trước hay cắm bộ sạc trước?​

Nên cắm đầu sạc vào nguồn điện trước, sau đó mới kết nối dây cáp với điện thoại.

Điện áp dân dụng ở Việt Nam là 220V, nhưng bộ sạc điện thoại thường chỉ cung cấp điện áp trong khoảng 5V. Khi sạc, bộ sạc sẽ chuyển đổi dòng điện cao áp thành dòng điện một chiều thấp áp để truyền vào điện thoại. Nếu cắm bộ sạc vào điện thoại trước rồi mới cắm vào nguồn điện, điều này tương đương với việc kết nối trực tiếp điện thoại với nguồn điện, có thể gây ra hiện tượng đột biến điện áp (surge voltage).

Đột biến điện áp, hay còn gọi là xung điện, là hiện tượng điện áp vượt quá mức bình thường trong một khoảnh khắc. Những tia lửa lóe lên khi cắm hoặc rút phích cắm thường là do hiện tượng này.

Khi sạc xong, nên rút điện thoại hay rút phích cắm trước?​

Câu trả lời là: Rút điện thoại trước. Vì khi rút phích cắm ra khỏi nguồn điện, một dòng điện ngược tức thời có thể được tạo ra, làm tăng tốc độ lão hóa của pin.

Sạc dự phòng cũng bị ảnh hưởng bởi “chu kỳ sạc”​

Nhiều người luôn mang theo sạc dự phòng – một thiết bị nhỏ gọn giúp duy trì hoạt động của điện thoại, thực sự là “vị cứu tinh”.

Tuy nhiên, về sạc dự phòng, cũng tồn tại nhiều lời quảng cáo và quan niệm sai lầm.

Hiện nay, trên thị trường có nhiều sạc dự phòng được quảng cáo có dung lượng 20.000mAh. Nhưng hầu hết các điện thoại, kể cả phiên bản cao cấp, dung lượng pin thường chỉ dưới 5.000mAh. Dung lượng mà các nhà sản xuất công bố thường là dung lượng định mức của lõi pin. Tuy nhiên, do tổn hao trong quá trình chuyển đổi năng lượng, lượng điện thực tế mà sạc dự phòng cung cấp cho điện thoại chắc chắn sẽ thấp hơn con số này.

Để biết sạc dự phòng thực sự sử dụng được bao nhiêu lần, bạn cần xem kỹ phần chữ nhỏ trên hướng dẫn sử dụng: dung lượng định mức. Đây là dung lượng tối thiểu có thể xả ra, được kiểm tra trong phòng thí nghiệm.

Cần lưu ý rằng, vì sạc dự phòng cũng sử dụng pin lithium-ion, tuổi thọ của nó cũng bị ảnh hưởng bởi chu kỳ sạc. Do đó, nên áp dụng thói quen “sạc nhiều lần, mỗi lần ít” thay vì “sạc đầy và xả cạn”.

Cách sạc đúng là gì?​

Không nên sử dụng lẫn lộn dây sạc và bộ sạc?​

Có tin đồn rằng việc sử dụng bộ sạc không phù hợp có thể gây chập điện, ảnh hưởng đến tuổi thọ pin.

Thực tế, các bộ sạc thường được tích hợp chip thông minh, có khả năng nhận diện dòng điện và điện áp phù hợp với điện thoại để điều chỉnh. Ví dụ, nếu bạn sử dụng bộ sạc nhanh nhưng điện thoại không hỗ trợ sạc nhanh, bộ sạc sẽ tự động điều chỉnh để cung cấp dòng điện phù hợp.

​

Không nên vừa chơi vừa sạc?​

Nhiều người cho rằng vừa sử dụng điện thoại vừa sạc sẽ ảnh hưởng đến tuổi thọ pin. Thực ra, yếu tố thực sự ảnh hưởng đến pin là sự tăng nhiệt độ đột ngột do vừa chơi vừa sạc.

Nghiên cứu cho thấy, ngay cả khi không sử dụng điện thoại, nhiệt độ tăng cao vẫn sẽ đẩy nhanh quá trình giảm dung lượng pin.

Ngoài ra, không nên sử dụng vỏ bảo vệ quá dày cho điện thoại. Giống như các thiết bị điện tử khác, điện thoại cũng cần tản nhiệt. Nếu bọc điện thoại quá kín, đặc biệt bằng vật liệu cách nhiệt, dù bề ngoài trông không có vết xước, bên trong điện thoại có thể đã bị tổn hại.