Quách Gia là quái tài chiến lược hay do Tào Tháo tin tưởng mù quáng?

[Mr. Macho]

Quách Gia là một trong những mưu sĩ tài năng nhất dưới trướng Tào Tháo, nổi tiếng với trí tuệ chiến lược và tầm nhìn sâu sắc. Trước trận Quan Độ, ông đưa ra học thuyết “Mười thắng - Mười thua”, phân tích toàn diện điểm mạnh của Tào Tháo và điểm yếu của Viên Thiệu, qua đó giúp Tào Tháo tự tin đối đầu kẻ địch mạnh hơn mình rất nhiều.

Ưu thế của Tào Tháo:

1. Quyết đoán, dám làm việc lớn.
2. Biết dùng người tài không kể thân sơ.
3. Quân lệnh nghiêm minh.
4. Trên dưới đồng lòng.
5. Có tài dụng binh.
6. Làm việc hiệu quả, linh hoạt.
7. Không bị ràng buộc bởi tình cảm cá nhân.
8. Đánh đâu thắng đó, tạo niềm tin cho quân sĩ.
9. Biết chọn thời điểm và thế trận.
10. Hậu cần được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Nhược điểm của Viên Thiệu:

1. Ưa do dự, thiếu quyết đoán.
2. Tin dùng người thân, bỏ qua người tài.
3. Chính sự rối ren.
4. Bè phái tranh quyền trong nội bộ.
5. Tình cảm lấn át lý trí.
6. Không giỏi chiến lược.
7. Hành động chậm chạp, thiếu kỷ luật.
8. Chủ quan vì quân đông.
9. Không xử lý tốt ý kiến trái chiều.
10. Khó kiểm soát hậu phương.

Quách Gia kết luận: Tào Tháo tuy yếu nhưng chắc thắng, còn Viên Thiệu tuy mạnh nhưng chắc thua.

Tuy nhiên, khi trận chiến thực sự diễn ra, quân Tào gặp nhiều khó khăn về hậu cần và bất ổn nội bộ, nhưng Quách Gia lại không đưa ra chiến lược cụ thể để đối phó. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu Quách Gia có thật sự có “kế sách thần kỳ” như lời đồn, hay ông chỉ giỏi lý luận chiến lược mà thiếu năng lực điều phối thực chiến?

Trước đó, Quách Gia từng phục vụ Viên Thiệu, nhưng nhận thấy Viên là người trọng tình thân hơn người tài, thiếu quyết đoán nên đã rời đi để đầu quân cho Tào Tháo - người có chí lớn và biết trọng dụng nhân tài. Nhờ có ông, Tào Tháo có được những lời khuyên quý giá không chỉ trong chiến tranh mà còn cả về chính trị:

- Ông khuyên chưa nên vội mở rộng thế lực sau cái chết của Viên Thiệu, mà nên chờ nội bộ họ Viên tự tan rã - và quả thực, Tào Tháo thắng lớn nhờ làm đúng như vậy.

- Ông cũng tiên đoán chính xác cái chết của Tôn Sách, cho rằng vị quân chủ trẻ này tuy có tài nhưng chủ quan, và sẽ bị hại - điều đã xảy ra.

Tuy vậy, Quách Gia không mạnh về chiến thuật cụ thể, điều mà các mưu sĩ khác như Tuân Du, Giả Hủ hay Trình Dục làm tốt hơn trong trận chiến. Dù vậy, vai trò “kiến trúc sư chiến lược” của ông với Tào Tháo là không thể phủ nhận.

Sau khi Quách Gia mất sớm, khi ông mới 38 tuổi do bệnh tật, Tào Tháo vô cùng thương tiếc, truy phong danh hiệu và từng nói: "Nếu Quách Phụng Hiếu còn sống, ta đã không phải đánh Đông Ngô."