Pháo điện từ Nhật Bản bắn nhanh hơn cả âm thanh, nhưng có đủ sức thách thức Mỹ và Trung Quốc không?

[Mr Bens]

Từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2025, Nhật Bản đã tiến hành cuộc thử nghiệm bắn đạn thật gần đây nhất của pháo điện từ. Đến tháng 9, Cơ quan Mua sắm, Công nghệ và Hậu cần Nhật Bản công bố kết quả, thu hút nhiều sự chú ý. Cuộc thử nghiệm diễn ra trên biển, pháo điện từ được lắp đặt trên tàu thử nghiệm Asuka để đánh giá khả năng thực chiến.

Pháo điện từ trong thử nghiệm có nòng cỡ 40 mm và đạt vận tốc đầu nòng Mach 6,5. Nhiều người cho rằng với tốc độ này, công nghệ pháo điện từ của Nhật Bản đã vươn lên nhóm hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, vẫn cần xem xét nhiều yếu tố kỹ thuật trước khi kết luận.

Tổng quan về cuộc thử nghiệm​

Pháo điện từ của Nhật Bản được thử nghiệm trên tàu Asuka với đầu đạn nhỏ, quá trình diễn ra khá suôn sẻ nhưng tính ứng dụng thực tế vẫn còn là dấu hỏi. Trước đây, dự án quân sự nội địa lớn nhất của Nhật là máy bay chiến đấu Shinshin, phát triển từ đầu thế kỷ 21. Sau hơn 20 năm, dự án này chỉ dừng lại ở một số chuyến bay thử và chưa có bước tiến đáng kể.

Điều này cho thấy Nhật Bản giỏi tạo ra những bản trình bày công nghệ ấn tượng, nhưng khả năng biến chúng thành sản phẩm hoạt động ổn định trong thực tế lại hạn chế. Vì vậy, dù pháo điện từ có được triển khai thành công thì mức độ đe dọa với các nước khác, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn khá thấp.

Đánh giá năng lực kỹ thuật​

Mặc dù đạt vận tốc đầu nòng Mach 6,5, nhưng loại đạn mà Nhật Bản sử dụng rất nhẹ, chỉ khoảng 0,3 kg. Trong khi đó, khả năng thực tế của pháo điện từ phụ thuộc vào năng lượng giải phóng tức thời chứ không chỉ ở vận tốc đầu nòng.

Pháo điện từ của Mỹ từng đạt năng lượng cực đại 32 megajoule, còn Trung Quốc công bố mức 25–32 megajoule. Ngược lại, hệ thống của Nhật chỉ đạt khoảng 5 megajoule, tương đương 15%–20% công suất so với các đối thủ. Nếu Nhật Bản tăng trọng lượng đầu đạn lên 3 kg, tương đương loại đạn mà Trung Quốc và Mỹ dùng, vận tốc đầu nòng có thể chỉ còn Mach 2–3, thấp hơn đáng kể.

Ý nghĩa và mối đe dọa với Trung Quốc​

Pháo điện từ có ưu điểm hơn pháo hải quân truyền thống ở vận tốc và chi phí, vì đầu đạn chỉ là những khối kim loại đơn giản. Tầm bắn của pháo hải quân hiện đại thường khoảng 30–70 km, có thể đạt 130–150 km khi dùng đạn tầm xa. Các hệ pháo điện từ đang được phát triển thường hướng tới tầm trên 100 km và mục tiêu 200 km.

Tuy nhiên, pháo điện từ chỉ bắn theo đường thẳng nên bị giới hạn bởi độ cong của Trái Đất, với tầm bắn tối đa khoảng 600 km. Ngoài khoảng này, đầu đạn khó thể trúng mục tiêu trên biển. Thêm vào đó, do chịu lực cản lớn, sức công phá của đạn giảm nhanh theo khoảng cách, và ở tầm 30–70 km, sức mạnh của nó có thể không hơn pháo truyền thống.

Pháo điện từ còn là công nghệ mới phức tạp, dễ gặp rủi ro kỹ thuật và độ tin cậy thấp hơn pháo hải quân thông thường. Đây là lý do Trung Quốc và Mỹ đều tạm gác kế hoạch lắp pháo điện từ lên tàu chiến. Ngay cả khi Nhật Bản thành công trong triển khai, mối đe dọa với Trung Quốc vẫn nhỏ hơn nhiều so với việc Hoa Kỳ tăng cường bán vũ khí tấn công cho Tokyo.

Thử nghiệm pháo điện từ của Nhật Bản đánh dấu bước tiến trong nghiên cứu, nhưng chưa đủ để coi là đột phá về năng lực quân sự. Năng lượng giải phóng thấp, đầu đạn nhẹ và độ tin cậy hạn chế khiến loại vũ khí này chưa thể so sánh với các hệ thống của Mỹ và Trung Quốc. Do đó, đánh giá thận trọng là cần thiết thay vì quá lo ngại trước các kết quả thử nghiệm hiện nay. (Sohu)