Những lo lắng tiềm ẩn đằng sau việc sa thải AI: Các công ty đã bổ sung các vị trí mới về "sửa lỗi AI"

[NhatDuy]

Tại Thung lũng Silicon năm 2025, làn sóng sa thải vẫn tiếp tục lan rộng. Trong khi nhiều giám đốc điều hành xem trí tuệ nhân tạo (AI) là công cụ tăng năng suất và giảm chi phí, nhiều nhân viên lại coi AI như một lớp vỏ che giấu làn sóng sa thải. Báo cáo tài chính của các tập đoàn lớn thường nêu bật việc tiết kiệm nhờ AI, nhưng chi phí để duy trì hệ thống AI ổn định, bao gồm bảo mật, kiểm duyệt nội dung và đảm bảo tuân thủ, lại không ngừng tăng. Điều này kéo theo sự xuất hiện của một nhóm chuyên gia mới chuyên sửa lỗi AI và xử lý hậu quả do AI gây ra. Khoản tiết kiệm mà các công ty kỳ vọng từ AI đang được tái đầu tư vào các lĩnh vực khác, có thể vượt xa dự kiến ban đầu.

Các công cụ AI như OpenAI, Google Gemini và Anthropic Claude đang thâm nhập nhanh chóng vào nhiều khía cạnh trong doanh nghiệp, từ viết nội dung, tối ưu mã đến hỗ trợ khách hàng. Giám đốc điều hành Anthropic, Dario Amodei, từng dự đoán rằng trong vòng một đến năm năm tới, AI có thể thay thế một nửa số công việc đầu vào, khiến tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ có thể tăng lên 10% đến 20%.

Tuy nhiên, cùng với lợi ích cắt giảm chi phí, nhiều vấn đề mới lại xuất hiện. Nhà văn tự do Sarah Skidd kể rằng cô từng được thuê để chỉnh sửa một lượng lớn nội dung do AI tạo ra cho một công ty truyền thông. Nội dung này thiếu sức thuyết phục và hấp dẫn, khiến khách hàng cuối cùng phải trả tiền để cô viết lại từ đầu.

Trong ngành công nghệ, Sophie Warner, người sáng lập Create Designs tại Anh, cũng thường xuyên nhận các yêu cầu xử lý sự cố do AI gây ra. Một số khách hàng làm theo hướng dẫn sửa mã từ AI khiến trang web sập hoặc bị tin tặc tấn công, gây thiệt hại nghiêm trọng. Cô phải tính thêm chi phí để khắc phục hậu quả.

Nhiều công ty gặp khó vì AI gây lỗi và chi phí gia tăng​

Việc triển khai AI trong dịch vụ khách hàng cũng không mấy suôn sẻ. Một nghiên cứu của Đại học Thanh Hoa và Lưới điện Quảng Tây cho thấy trợ lý AI giúp cải thiện quy trình chuyển giọng nói thành văn bản và kiểm tra thông tin, nhưng lại gây ra nhiều lỗi như nhận dạng sai giọng, khó hiểu giọng địa phương và ghi âm thiếu chính xác. Nhân viên không chỉ phải làm việc với AI mà còn phải sửa lỗi và trấn an khách hàng, khiến khối lượng công việc tăng lên rõ rệt.

Sự mất cân đối giữa đầu tư và hiệu quả thể hiện rõ trong khảo sát của McKinsey. Tính đến năm ngoái, 78% công ty đã áp dụng AI vào ít nhất một quy trình (vượt xa mức dự kiến 55% vào năm 2023), nhưng chi phí chỉ giảm chưa đến 10% và doanh thu tăng chưa đến 5%. Vì vậy, thay vì tập trung vào hiệu quả thực tế, nhiều công ty chọn thể hiện mức độ sử dụng AI. Dù được ứng dụng rộng rãi, AI vẫn chủ yếu được dùng trong các công việc đơn giản, còn khi đưa vào quy trình cốt lõi thì dễ phát sinh sai sót, gây hiểu lầm và làm ảnh hưởng đến thương hiệu.

Để đối phó với rủi ro tiềm ẩn, các doanh nghiệp bắt đầu có động thái chủ động hơn. Amazon hiện đang tuyển "Quản lý Rủi ro AGI" để đánh giá các rủi ro kỹ thuật và xã hội của AI, đồng thời xây dựng quy trình giám sát phù hợp. Trong khi đó, các công ty như Duolingo, Shopify và Audible đang đối mặt với làn sóng phản đối từ người dùng khi cố thay thế nhân viên bằng AI.

Trong thời đại AI, doanh nghiệp buộc phải tận dụng cơ hội và đồng thời cẩn trọng với những rủi ro. Việc làm thế nào để khai thác hiệu quả AI mà không gây tổn thất sẽ là thách thức then chốt trong tương lai.