Nhân viên công sở tìm cách đối phó ngầm AI vì lo mất việc

[Kaya]

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong môi trường làm việc. Tuy nhiên, thay vì đón nhận công nghệ như một công cụ hỗ trợ, nhiều nhân viên lại có xu hướng đối phó, thậm chí tìm cách “phá” các hệ thống AI do lo ngại bị thay thế. Hiện tượng này phản ánh một nghịch lý giữa con người và công nghệ, thay vì được chào đón chúng lại trở thành nguồn áp lực khiến người lao động bất an.​

Lo ngại mất việc thúc đẩy hành vi đối phó​

Theo một khảo sát được dẫn lại, không ít nhân viên thừa nhận đã cố tình làm sai lệch dữ liệu đầu vào hoặc sử dụng AI không đúng cách nhằm khiến hệ thống hoạt động kém hiệu quả. Một số người thậm chí từ chối sử dụng AI trong công việc hoặc tìm cách né tránh các công cụ mới được triển khai.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ nỗi lo bị thay thế. Khi AI ngày càng có khả năng thực hiện các công việc lặp lại, xử lý dữ liệu nhanh và chính xác, nhiều vị trí việc làm truyền thống đứng trước nguy cơ bị cắt giảm.

Trong bối cảnh đó, tâm lý phòng vệ xuất hiện như một phản ứng tự nhiên, nhưng lại vô tình làm giảm hiệu quả chuyển đổi số của doanh nghiệp.​

Doanh nghiệp mắc kẹt giữa hiệu quả và con người​

Việc triển khai AI trong doanh nghiệp không chỉ là bài toán công nghệ mà còn là bài toán quản trị con người. Nếu không có chiến lược phù hợp, sự xuất hiện của AI có thể gây ra xung đột nội bộ, làm giảm tinh thần làm việc và ảnh hưởng đến hiệu suất chung.
​

Ảnh: Internet​

Nhiều chuyên gia cho rằng doanh nghiệp cần minh bạch về mục tiêu sử dụng AI, đồng thời đào tạo lại nhân sự để họ có thể thích nghi với vai trò mới, thay vì chỉ đơn thuần thay thế con người bằng máy móc. Sự thiếu hụt trong truyền thông nội bộ và chiến lược chuyển đổi có thể khiến AI trở thành yếu tố gây chia rẽ trong tổ chức.​

Khi AI vượt qua khả năng nhận biết của con người​

Không chỉ trong môi trường doanh nghiệp, sự phát triển của AI còn đặt ra những thách thức lớn trên không gian mạng. Các công cụ AI hiện nay có thể tạo ra nội dung, hình ảnh và video với độ chân thực rất cao.

Trong nhiều trường hợp, người dùng gần như không thể phân biệt bằng mắt thường đâu là hình ảnh thật và đâu là nội dung do AI tạo ra. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nhận thức thông tin, mà còn mở ra nguy cơ bị lợi dụng cho các hành vi xấu.

Khi AI có thể tái hiện khuôn mặt, bối cảnh hoặc sự kiện một cách thuyết phục, việc xác minh thông tin trở nên khó khăn hơn, đặc biệt với người dùng phổ thông.​

Công nghệ tiến bộ nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro​

Sự tiến bộ của AI mang lại nhiều lợi ích rõ rệt trong tự động hóa, phân tích dữ liệu và tối ưu hóa quy trình làm việc. Tuy nhiên, chính những khả năng này cũng có thể bị khai thác theo hướng tiêu cực.

Trên thực tế, AI có thể bị lợi dụng để:​

• Tạo nội dung giả mạo phục vụ lừa đảo​
• Giả danh cá nhân hoặc tổ chức​
• Thao túng thông tin và dư luận​

Khi kết hợp với tâm lý lo sợ và thiếu hiểu biết của người dùng, những rủi ro này càng trở nên nghiêm trọng hơn.​

Cần cách tiếp cận cân bằng​

Hiện tượng nhân viên “phá” AI cho thấy việc внедрение công nghệ không thể tách rời yếu tố con người. Để AI thực sự phát huy hiệu quả, cần có sự đồng thuận từ cả phía doanh nghiệp và người lao động.

Việc đào tạo kỹ năng mới, đảm bảo minh bạch thông tin và xây dựng niềm tin là những yếu tố quan trọng giúp giảm bớt sự lo ngại và tăng khả năng thích nghi.​

 

Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav, cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview