Người Việt đầu tiên dám kiện chính quyền bảo hộ Pháp trong một vụ kiện thương mại?

Nan Đắc Hữu Tình Nhân

Quan Thục Di
Thành viên BQT
Do muốn mở rộng tầm hoạt động hàng hải ra quốc tế, ngày 28/4/1922, “Chúa sông” Bạch Thái Bưởi, doanh nhân nổi tiếng thành công trong lĩnh vực kinh doanh vận tải đường sông ở Đông Dương, ký hợp đồng với Giám đốc Hải đội Đông Dương Lochard, đại diện cho Toàn quyền Đông Dương, thuê tàu chở hàng Albert Sarraut trong thời gian 1 năm với số tiền thuê hàng tháng là 5.400 đồng cộng với tiền bảo hiểm.

Tàu "Albert Sarraut" là tàu chở hàng chạy bằng hơi nước có tải trọng 3.300 tấn, ở thời điểm đó, so với các tàu được đóng ở Việt Nam là rất lớn. Tàu được mang tên "Albert Sarraut" là do trước khi tàu hạ thủy, Toàn quyền Đông Dương là Maurice Long đã ban hành nghị định, theo đó tàu chở hàng trọng tải 3.300 tấn do Xưởng đóng tàu Sài Gòn đóng sẽ mang tên "Albert Sarraut", người khi còn ở cương vị Toàn quyền Đông dương đã khi thành lập Hải đội Đông Dương, và đích thân đặt hàng Xưởng đóng tàu Sài Gòn đóng con tàu này.

1748944701882.png


Ngày 06/7/1922, tàu Albert Sarraut thực hiện hành trình đầu tiên, xuất phát từ Sài Gòn đi Thượng Hải. Mới chạy được một thời gian ngắn, qua vài cảng khác dọc bờ biển, tàu phải trở lại Thượng Hải để sửa chữa các trục trặc liên quan đến động cơ mất nửa tháng. Ngày 04/11 trên đường đến Thiên Tân, Albert Sarraut lại gặp sự cố nghiêm trọng về động cơ, tàu buộc lại phải lưu cảng sửa chữa. Trên đường đến Manila (Phillipines), những hỏng hóc tiếp tục diễn ra, hãng bảo hiểm Veritas khuyến cáo nên trở về Đông Dương sau khi kiểm tra tàu. Ngày 18/02/1923, Albert Sarraut cập cảng Hải Phòng. Theo ý kiến của một ban thẩm định được thành lập tiến hành kiểm tra thì tàu cần phải được sửa chữa lập tức. Sau đó Albert Sarraut rời Hải Phòng trở về Sài Gòn ngày 19/3, lên đà nằm và kể từ thời điểm đó, tàu tạm ngưng hoạt động.

Tất nhiên, việc tàu vận tải này bị trục trặc kỹ thuật, buộc phải sửa chữa liên miên làm thiệt hại đến công việc kinh doanh của chủ thuê tàu là ông Bạch Thái Bưởi. Ngay sau đó, bên thuê tàu đại diện là Bạch Thái Bưởi đệ đơn lên Tòa án thương mại Hà Nội yêu cầu hủy hợp đồng thuê tàu ký ngày 28/4/1922, đòi bồi hoàn tiền thuê tàu cùng chi phí sửa chữa là 50.000 đồng Đông Dương, khơi mào cuộc chiến pháp lý liên quan đến hợp đồng thuê tàu với Chính quyền Pháp ở Đông Dương mà đại diện là Hải đội Đông Dương, bên có tàu cho thuê.

Phía thuê tàu cho rằng tàu được đóng không đảm bảo chất lượng, động cơ được lắp đặt không đúng quy chuẩn, chất lượng động cơ không tốt, không đảm bảo an toàn vận tải. Tính năng tự san hàng không hoạt động dẫn đến giảm độ ổn định, chắc chắn của tàu. Do vậy, tàu Albert Sarraut không đáp ứng các điều kiện kỹ thuật nêu trong hợp đồng.

1748944734545.png


Phía Hải đội Đông Dương bác bỏ, cho rằng Albert Sarraut hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, có khả năng đi biển tốt, đáp ứng điều kiện vận hành đối với tàu vận tải trọng tải lớn, đường dài. Tính năng tự san hàng không hoạt động không ảnh hưởng đến hiệu lực của hợp đồng. Các hỏng hóc là do vận hành và điều kiện thời tiết xấu, có thể xảy ra với bất kỳ tàu nào ở trong các điều kiện tương tự, các hỏng hóc này dễ sửa chữa và không ảnh hưởng đến khả năng đi biển của tàu, yêu cầu bên thuê mà đại diện là Bạch Thái Bưởi thực thi đầy đủ hợp đồng đã được thông qua ngày 18/5/1922, nộp đủ 50.000 đồng về cho ngân sách.

Để đòi được bồi thường thiệt hại từ hợp đồng thuê tàu không đảm bảo chất lượng đó, Bạch Thái Bưởi kiên trì theo đuổi cuộc chiến pháp lý. Đến ngày 15/5/1926, dựa vào các bằng chứng và các ý kiến thẩm định, Tòa sơ thẩm Hà Nội ra phán quyết tuyên bố hợp đồng thuê tàu ký ngày 28/4/1922 chính thức bị hủy từ ngày 13/02/1923 do lỗi của chính quyền Pháp. Tuy nhiên, Bạch Thái Bưởi phải trả cho chính quyền Pháp những khoản tiền sau: tiền thuê tàu cho đến hết ngày 12/02/1923, 1.200 đồng tiền các vật dụng bị mất trong danh mục vật dụng trên tàu. Ngược lại, chính phủ Pháp phải trả cho Bạch Thái Bưởi 8.000 đồng đền bù thiệt hại lợi ích, tiền lương trả cho thủy thủ đoàn và nhân viên kể từ ngày 13/02/1923.

Để bảo vệ "thể diện" của nước Pháp, chính quyền Pháp kháng cáo phán quyết của tòa. Bạch Thái Bưởi cũng kháng án phán quyết. Nhưng sau cùng, hai bên đã chấp nhận phán quyết của Tòa sơ thẩm Hà Nội, khép lại vụ kiện thương mại đình đám và hiếm hoi khi người khởi kiện là 1 doanh nhân Việt Nam và người bị kiện là Chính quyền bảo hộ Pháp.
 

1,3 tỷ mật khẩu bị rò rỉ, đẩy hàng triệu tài khoản trực tuyến vào nguy hiểm

  • 10,786
  • 0
Một kho dữ liệu khổng lồ vừa bị tung lên web "đen", làm dấy lên cảnh báo về nguy cơ đột nhập tài khoản trên phạm vi toàn cầu. Quy mô rò rỉ lần này...

LANDFALL: Biến ảnh gửi qua WhatsApp thành vũ khí tấn công người dùng Samsung

  • 10,684
  • 0
Các chuyên gia an ninh mạng vừa phát hiện một loại phần mềm gián điệp cực kỳ tinh vi có tên LANDFALL, đang âm thầm tấn công người dùng điện thoại...

Liên minh 3 nhóm hacker khét tiếng thành thế lực đe dọa toàn cầu

  • 14,272
  • 0
Một “liên minh” mới của giới tội phạm mạng đang khiến các chuyên gia bảo mật lo ngại. Ba nhóm hacker khét tiếng: Scattered Spider, LAPSUS$ và...

Cảnh báo: Mã độc giả mạo Telegram X chiếm toàn bộ điện thoại và thiết bị của bạn

  • 11,744
  • 0
Các chuyên gia vừa cảnh báo về một chiến dịch mã độc trên Android, giả mạo ứng dụng Telegram X, có khả năng chiếm quyền kiểm soát gần như toàn bộ...

Hơn 48.000 thiết bị Cisco đối mặt làn sóng tấn công từ ba lỗ hổng nghiêm trọng

  • 10,821
  • 0
Cisco đang gặp cảnh báo an ninh mạng nghiêm trọng khi ba lỗ hổng mới được phát hiện trên các sản phẩm cốt lõi của hãng. Hai lỗ hổng ảnh hưởng đến...

Cháy trung tâm dữ liệu, hơn 600 dịch vụ chính phủ Hàn Quốc tê liệt

  • 12,486
  • 0
Một vụ cháy nghiêm trọng tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia ở thành phố Daejeon đã khiến hơn 600 hệ thống CNTT của chính phủ Hàn Quốc đồng loạt ngừng...

Khi dữ liệu số bị lộ: Hacker có thể làm gì với các thông tin tài chính của bạn?

  • 14,367
  • 1
Các vụ tấn công mạng gần đây cho thấy sự hoạt động của tin tặc đã và đang gia tăng trở lại, đe dọa đến an ninh dữ liệu của người dùng số. Đặt tình...

Apple vá lỗ hổng nghiêm trọng trong hệ thống xử lý hình ảnh: Người dùng cần cập nhật ngay

  • 15,535
  • 0
Apple vừa phát hành bản vá bảo mật để khắc phục lỗ hổng nguy hiểm CVE-2025-43300 trong hệ thống xử lý hình ảnh. Lỗ hổng này cho phép tin tặc chiếm...

HP OmniBook X Flip 14: Laptop chuẩn Copilot+ PC với AI mạnh mẽ, thiết kế linh hoạt cho người dùng hiện đại

  • 16,256
  • 0
Sự xuất hiện của dòng laptop chuẩn Copilot+ PC đang tạo nên làn sóng mới trong thị trường máy tính, nơi AI trở thành lõi công nghệ mang lại hiệu...

Những hiểu nhầm với quy định mới về xác nhận SIM chính chủ

  • 350
  • 0
Nhiều người hiểu chưa đúng về quy định mới liên quan đến xác thực thông tin thuê bao di động, có hiệu lực từ 15/4, khiến lo ngại bị khóa SIM...
Back