myle.vnreview
Writer
Lời hứa của trí tuệ nhân tạo rất đơn giản: hãy để máy móc làm việc. Thay vào đó, AI đang tạo ra một vấn đề đau đầu mới từ việc phải giám sát máy móc. Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Harvard Business Review cho thấy rằng thay vì làm cho công việc dễ dàng hơn, AI đang gây ra cho một số người lao động một vấn đề mà các nhà nghiên cứu gọi là "kiệt sức não bộ".
Các nhà nghiên cứu đã khảo sát khoảng 1.500 người lao động và phát hiện ra rằng những người liên tục chuyển đổi giữa nhiều công cụ AI khác nhau báo cáo họ cảm thấy mệt mỏi hơn khi đưa ra quyết định và mắc nhiều lỗi hơn. Khoảng một trong bảy người lao động cho biết họ đã trải qua sự mệt mỏi về tinh thần do phải sử dụng quá nhiều công cụ AI tại nơi làm việc.
"AI có thể vượt xa chúng ta, nhưng chúng ta vẫn ở đây với bộ não như ngày hôm qua", Julie Bedard, giám đốc điều hành và đối tác tại Boston Consulting Group và là tác giả của nghiên cứu, cho biết. Bà nói với CBS News rằng những phát hiện này là một "dấu hiệu cảnh báo sớm" rằng kỳ vọng về năng suất AI có thể cần được điều chỉnh lại.
"AI thực sự tốt ở một số khía cạnh đối với công việc. Và ở những khía cạnh khác, nó khiến chúng ta phải suy nghĩ lại về cách chúng ta làm việc", Jukie Bedard nói. "Cụ thể, việc giám sát chặt chẽ AI có thể gây ra rất nhiều mệt mỏi về nhận thức."
Nghịch lý năng suất
Nghiên cứu đã phát hiện ra một nghịch lý đáng chú ý: AI vừa có thể giảm thiểu tình trạng kiệt sức, vừa có thể gây ra kiệt sức.
Khi người lao động phải liên tục giám sát nhiều hệ thống AI hoặc sử dụng nhiều công cụ cùng một lúc, áp lực tinh thần tăng lên đáng kể. Ngược lại, khi người lao động sử dụng AI để giảm bớt các nhiệm vụ lặp đi lặp lại, mức độ căng thẳng của họ giảm xuống.
Julie Bedard giải thích rằng AI "cho phép chúng ta thực sự mở rộng khả năng của mình, về cơ bản là mở rộng khối lượng công việc và phạm vi trách nhiệm của chúng ta tại nơi làm việc," và việc mở rộng khả năng đó có thể nhanh chóng trở nên quá tải.
"Sự kiệt sức về tinh thần do AI gây ra khiến chúng ta cảm thấy như bộ não của mình không đủ khả năng xử lý những nhiệm vụ đó," bà nói.
Cảm giác như thế nào
Đối với những người làm việc chuyên sâu với các công cụ AI, khái niệm "kiệt sức về tinh thần" rất dễ hiểu.
“Thường thì sau một ngày làm việc mệt mỏi, tôi cảm thấy kiệt sức theo cách mà trước khi có AI, tôi không hề cảm thấy như vậy,” Jack Downey, Trưởng bộ phận Chiến lược, Vận hành và Sản phẩm tại Webster Pass Consulting, cho biết. Ông sử dụng AI hàng ngày để xây dựng các hệ thống tự động hóa và nhận thấy có thêm áp lực tinh thần đến từ quy trình làm việc của AI.
“Bạn liên tục phải chờ đợi… và phải liên tục chuyển đổi giữa các tác vụ,” ông nói. “Nó hoạt động rất nhanh, nhưng không đủ nhanh để diễn ra tức thì. Vì vậy, có thể mất năm giây để thực hiện một tác vụ, 50 giây để thực hiện một tác vụ khác, và năm phút để thực hiện một tác vụ khác nữa.” Downey cho biết ông thường mở nhiều cửa sổ khác nhau để làm việc trên nhiều phần của một dự án cùng một lúc.
Trong khi công nghệ mở rộng khả năng của người lao động, nó cũng mở rộng những gì họ được kỳ vọng phải làm, ngay cả khi kỳ vọng đó xuất phát từ nội bộ.
“Khả năng của AI là vô hạn đến mức rất khó để nói không và dừng lại bất kỳ cải tiến nào tiếp theo mà bạn muốn,” Downey nói. “Là một người cầu toàn, điều đó thường dẫn đến việc không biết khi nào nên dừng lại. Luôn tìm kiếm giải pháp tốt nhất tiếp theo, vì vậy, bạn thường dành nhiều thời gian hơn để viết ra quy trình làm việc hoàn hảo và hướng dẫn AI phải làm gì.”
Downey cho biết ông nhận thấy việc đặt ra thời hạn cho bản thân và AI giúp hạn chế tình trạng “quá tải não” và tạo ra sản phẩm tốt hơn.
Tại sao các doanh nghiệp nên chú ý
Trong nhiều năm, nhiều dự đoán về trí tuệ nhân tạo cho rằng công nghệ này sẽ cho phép ít nhân viên hơn làm được nhiều việc hơn trong thời gian ngắn hơn. Nhưng nếu AI đã đẩy người lao động đến tình trạng quá tải nhận thức, các tổ chức có thể cần phải xem xét lại những giả định đó, Bedard nói.
“Chúng ta cần thiết kế lại cách chúng ta làm việc… nơi chúng ta không chỉ giữ nguyên những gì đã làm ngày hôm qua và áp dụng AI lên trên đó,” bà nói.
Nghiên cứu cho thấy rằng khả năng lãnh đạo và đào tạo có thể đóng vai trò quan trọng. Tình trạng “quá tải não” ít hơn được ghi nhận ở những nhân viên có người quản lý chủ động trong việc sử dụng AI.
Nếu các doanh nghiệp không nhận ra điều đó, lợi nhuận của họ có thể bị ảnh hưởng. Những người lao động bị “quá tải não” do AI báo cáo nhiều lỗi hơn, tốc độ ra quyết định chậm hơn và mệt mỏi hơn. Bedard khẳng định rõ ràng rằng giải pháp không phải là từ bỏ AI, mà là suy nghĩ lại cách thức tốt nhất để người lao động tương tác với những công cụ này khi cuộc cách mạng AI đang tăng tốc.
Tiềm năng của trí tuệ nhân tạo có thể là vô hạn. Câu hỏi đặt ra là bộ não con người có thể phát huy đến mức nào để theo kịp.
Các nhà nghiên cứu đã khảo sát khoảng 1.500 người lao động và phát hiện ra rằng những người liên tục chuyển đổi giữa nhiều công cụ AI khác nhau báo cáo họ cảm thấy mệt mỏi hơn khi đưa ra quyết định và mắc nhiều lỗi hơn. Khoảng một trong bảy người lao động cho biết họ đã trải qua sự mệt mỏi về tinh thần do phải sử dụng quá nhiều công cụ AI tại nơi làm việc.
"AI có thể vượt xa chúng ta, nhưng chúng ta vẫn ở đây với bộ não như ngày hôm qua", Julie Bedard, giám đốc điều hành và đối tác tại Boston Consulting Group và là tác giả của nghiên cứu, cho biết. Bà nói với CBS News rằng những phát hiện này là một "dấu hiệu cảnh báo sớm" rằng kỳ vọng về năng suất AI có thể cần được điều chỉnh lại.
"AI thực sự tốt ở một số khía cạnh đối với công việc. Và ở những khía cạnh khác, nó khiến chúng ta phải suy nghĩ lại về cách chúng ta làm việc", Jukie Bedard nói. "Cụ thể, việc giám sát chặt chẽ AI có thể gây ra rất nhiều mệt mỏi về nhận thức."
Nghịch lý năng suất
Nghiên cứu đã phát hiện ra một nghịch lý đáng chú ý: AI vừa có thể giảm thiểu tình trạng kiệt sức, vừa có thể gây ra kiệt sức.
Khi người lao động phải liên tục giám sát nhiều hệ thống AI hoặc sử dụng nhiều công cụ cùng một lúc, áp lực tinh thần tăng lên đáng kể. Ngược lại, khi người lao động sử dụng AI để giảm bớt các nhiệm vụ lặp đi lặp lại, mức độ căng thẳng của họ giảm xuống.
Julie Bedard giải thích rằng AI "cho phép chúng ta thực sự mở rộng khả năng của mình, về cơ bản là mở rộng khối lượng công việc và phạm vi trách nhiệm của chúng ta tại nơi làm việc," và việc mở rộng khả năng đó có thể nhanh chóng trở nên quá tải.
"Sự kiệt sức về tinh thần do AI gây ra khiến chúng ta cảm thấy như bộ não của mình không đủ khả năng xử lý những nhiệm vụ đó," bà nói.
Cảm giác như thế nào
Đối với những người làm việc chuyên sâu với các công cụ AI, khái niệm "kiệt sức về tinh thần" rất dễ hiểu.
“Thường thì sau một ngày làm việc mệt mỏi, tôi cảm thấy kiệt sức theo cách mà trước khi có AI, tôi không hề cảm thấy như vậy,” Jack Downey, Trưởng bộ phận Chiến lược, Vận hành và Sản phẩm tại Webster Pass Consulting, cho biết. Ông sử dụng AI hàng ngày để xây dựng các hệ thống tự động hóa và nhận thấy có thêm áp lực tinh thần đến từ quy trình làm việc của AI.
“Bạn liên tục phải chờ đợi… và phải liên tục chuyển đổi giữa các tác vụ,” ông nói. “Nó hoạt động rất nhanh, nhưng không đủ nhanh để diễn ra tức thì. Vì vậy, có thể mất năm giây để thực hiện một tác vụ, 50 giây để thực hiện một tác vụ khác, và năm phút để thực hiện một tác vụ khác nữa.” Downey cho biết ông thường mở nhiều cửa sổ khác nhau để làm việc trên nhiều phần của một dự án cùng một lúc.
Trong khi công nghệ mở rộng khả năng của người lao động, nó cũng mở rộng những gì họ được kỳ vọng phải làm, ngay cả khi kỳ vọng đó xuất phát từ nội bộ.
“Khả năng của AI là vô hạn đến mức rất khó để nói không và dừng lại bất kỳ cải tiến nào tiếp theo mà bạn muốn,” Downey nói. “Là một người cầu toàn, điều đó thường dẫn đến việc không biết khi nào nên dừng lại. Luôn tìm kiếm giải pháp tốt nhất tiếp theo, vì vậy, bạn thường dành nhiều thời gian hơn để viết ra quy trình làm việc hoàn hảo và hướng dẫn AI phải làm gì.”
Downey cho biết ông nhận thấy việc đặt ra thời hạn cho bản thân và AI giúp hạn chế tình trạng “quá tải não” và tạo ra sản phẩm tốt hơn.
Tại sao các doanh nghiệp nên chú ý
Trong nhiều năm, nhiều dự đoán về trí tuệ nhân tạo cho rằng công nghệ này sẽ cho phép ít nhân viên hơn làm được nhiều việc hơn trong thời gian ngắn hơn. Nhưng nếu AI đã đẩy người lao động đến tình trạng quá tải nhận thức, các tổ chức có thể cần phải xem xét lại những giả định đó, Bedard nói.
“Chúng ta cần thiết kế lại cách chúng ta làm việc… nơi chúng ta không chỉ giữ nguyên những gì đã làm ngày hôm qua và áp dụng AI lên trên đó,” bà nói.
Nghiên cứu cho thấy rằng khả năng lãnh đạo và đào tạo có thể đóng vai trò quan trọng. Tình trạng “quá tải não” ít hơn được ghi nhận ở những nhân viên có người quản lý chủ động trong việc sử dụng AI.
Nếu các doanh nghiệp không nhận ra điều đó, lợi nhuận của họ có thể bị ảnh hưởng. Những người lao động bị “quá tải não” do AI báo cáo nhiều lỗi hơn, tốc độ ra quyết định chậm hơn và mệt mỏi hơn. Bedard khẳng định rõ ràng rằng giải pháp không phải là từ bỏ AI, mà là suy nghĩ lại cách thức tốt nhất để người lao động tương tác với những công cụ này khi cuộc cách mạng AI đang tăng tốc.
Tiềm năng của trí tuệ nhân tạo có thể là vô hạn. Câu hỏi đặt ra là bộ não con người có thể phát huy đến mức nào để theo kịp.