Mỹ, Trung, Đài Loan: Ai sẽ thắng trong cuộc chiến chip?

[Nguyễn Hoàng]

Trung Quốc có thể sẽ dẫn đầu về công suất sản lượng trong tương lai gần, nhưng câu hỏi về việc quốc gia nào sẽ có khả năng sản xuất chip tiên tiến nhất vẫn còn bỏ ngỏ. Liệu Việt Nam chúng ta có nên tận dụng cơ hội này để trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, khi cuộc đua công nghệ đang nóng hơn bao giờ hết?

Nếu chỉ xét về số lượng, Trung Quốc đang dần trở thành cái tên không thể xem nhẹ trong cuộc đua sản xuất bán dẫn toàn cầu. Theo phân tích của Yole Group, một công ty nghiên cứu thị trường công nghệ, đến năm 2030, Trung Quốc có thể chiếm tới 30% tổng công suất sản xuất chip toàn cầu, vượt qua cả Đài Loan hiện tại với 23%. Ngay bây giờ, Trung Quốc đã đạt 21%, xếp ngay sau Đài Loan và bỏ xa Hàn Quốc (19%) hay Mỹ (10%).

Lý do đằng sau sự trỗi dậy này không quá khó hiểu: Trung Quốc đang dốc toàn lực đầu tư vào hệ sinh thái bán dẫn nội địa. Với mục tiêu tự chủ công nghệ, họ liên tục xây thêm nhà máy, đưa vào vận hành những dây chuyền sản xuất mới. Năm 2024, nước này đã sản xuất gần 9 triệu tấm wafer mỗi tháng, tăng 15% so với năm trước và dự kiến sẽ vượt mốc 10 triệu vào năm 2025. Một ví dụ tiêu biểu là nhà máy 12-inch của Huahong Semiconductor tại Vô Tích, đã đi vào hoạt động từ quý I năm nay.

Mỹ tiêu thụ nhiều nhất nhưng lại sản xuất ít nhất​

Một thực tế đáng suy ngẫm là Mỹ, quốc gia tiêu thụ đến 57% lượng wafer toàn cầu, lại chỉ nắm khoảng 10% năng lực sản xuất. Điều này khiến Mỹ phụ thuộc rất lớn vào nguồn cung từ các nước như Đài Loan, Hàn Quốc và Trung Quốc. Trong khi đó, Nhật Bản và châu Âu tuy sản xuất ít hơn nhưng phần lớn để phục vụ nhu cầu nội địa.

​

Ngoài các ông lớn kể trên, những cái tên như Singapore và Malaysia cũng góp mặt với khoảng 6% công suất toàn cầu, dù phần lớn các nhà máy ở đây là do doanh nghiệp nước ngoài sở hữu, chủ yếu phục vụ thị trường Mỹ và Trung Quốc.

Sản lượng cao, nhưng công nghệ vẫn bị chặn lại?​

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng con số mà Yole Group đưa ra chưa tính đến các nhà máy đang xây dựng ở Mỹ, đặc biệt là dự án lớn của TSMC tại Arizona – nơi dự kiến sẽ sản xuất tới 30% chip tiên tiến của hãng trong tương lai. Ngoài ra còn có các dự án của Intel, Samsung, Micron, GlobalFoundries và Texas Instruments, hứa hẹn sẽ nâng đáng kể năng lực sản xuất nội địa của Mỹ.

Vấn đề quan trọng hơn là, báo cáo không đánh giá năng lực công nghệ của các nhà máy Trung Quốc so với phương Tây. Mỹ hiện vẫn duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, ngăn Trung Quốc tiếp cận thiết bị sản xuất chip tiên tiến nhất. Điều này khiến Bắc Kinh phải chi hàng tỷ USD để tự phát triển các công nghệ then chốt như máy quang khắc hay phần mềm thiết kế chip (EDA).

Dù Trung Quốc có thể vượt lên về mặt sản lượng, thì việc ai sẽ là quốc gia dẫn đầu về công nghệ sản xuất chip tiên tiến trong tương lai vẫn là một câu hỏi bỏ ngỏ. (TomShardware)