Mỹ chơi chiêu này để phá thế độc quyền của đất hiếm Trung Quốc

[Bui Nhat Minh]

Chính phủ Mỹ vừa có một bước đi quyết liệt nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm một nguồn tài nguyên cực kỳ quan trọng cho các ngành công nghiệp quốc phòng và năng lượng sạch. Cụ thể, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ đã công bố một mức giá sàn lên tới 110 USD/kg cho hai nguyên tố đất hiếm quan trọng là neodymium và praseodymium (NdPr), cao gần gấp đôi mức giá thị trường hiện tại do Trung Quốc chi phối.

Mức giá này sẽ được áp dụng ngay lập tức cho MP Materials công ty duy nhất hiện đang khai thác và tinh chế đất hiếm tại Mỹ. Đồng thời, Bộ Quốc phòng cũng sẽ trở thành cổ đông lớn của MP, nắm giữ 15% cổ phần và hỗ trợ mở rộng sản xuất nam châm đất hiếm với công suất dự kiến lên tới 10.000 tấn mỗi năm vào các năm tới.

Động thái này được xem là một nỗ lực rõ ràng của Washington nhằm tái thiết chuỗi cung ứng đất hiếm trong nước, giúp giảm bớt sự kiểm soát của Trung Quốc quốc gia hiện đang nắm giữ khoảng 90% thị phần đất hiếm toàn cầu.

Động lực đầu tư mới và nguy cơ chi phí tăng​

Việc Mỹ cam kết giá cao hơn sẽ tạo động lực đầu tư cho các công ty khai thác và sản xuất vật liệu chiến lược ở phương Tây, từ đó mở rộng nguồn cung và tăng khả năng tự chủ công nghệ. Các công ty như Solvay (Bỉ), Aclara Resources (Chile, Brazil) hay các đối tác phát triển đất hiếm khác đều bày tỏ sự ủng hộ.

Tuy nhiên, mức giá mới cũng có thể gây áp lực lên chi phí sản xuất cho các ngành sử dụng đất hiếm, đặc biệt là xe điện, máy bay không người lái, tua-bin gió và các thiết bị quân sự. Nhiều chuyên gia dự đoán giá thành sản phẩm cuối cùng có thể tăng nếu các nhà sản xuất không nhận được hỗ trợ tài chính tương tự.

Dù vậy, động thái của Mỹ có thể tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực trong dài hạn, mở đường cho một thị trường đất hiếm đa cực hơn, ổn định hơn và ít bị thao túng bởi một quốc gia duy nhất.

Nếu Mỹ thành công trong việc mở rộng quy mô sản xuất và xây dựng hệ sinh thái cung ứng riêng, đây có thể là bước ngoặt chiến lược giúp phương Tây giành lại lợi thế trong cuộc cạnh tranh địa chính trị về công nghệ, năng lượng và quốc phòng. (Yahoo)