Một cuộc "đổi ngôi" lịch sử: Ấn Độ chính thức vượt Trung Quốc trong một lĩnh vực quan trọng

[Mai Nhung]

Trong một sự thay đổi mang tính lịch sử của chuỗi cung ứng toàn cầu, Ấn Độ đã lần đầu tiên vượt qua Trung Quốc để trở thành nguồn cung cấp smartphone lớn nhất cho thị trường Mỹ. Dữ liệu mới nhất cho thấy một sự sụt giảm mạnh trong việc nhập khẩu điện thoại từ Trung Quốc, khi các ông lớn công nghệ như Apple đang đẩy nhanh quá trình dịch chuyển sản xuất để né rủi ro từ các chính sách thuế quan.

Những con số cho thấy sự dịch chuyển địa chính trị​

Theo báo cáo mới nhất về thị trường smartphone quý II/2025 từ công ty phân tích Canalys (nay thuộc Omdia), đã có một sự tái cấu trúc sâu sắc trong chuỗi cung ứng cho thị trường Mỹ. Tỷ lệ điện thoại thông minh được lắp ráp tại Trung Quốc và bán ra tại Mỹ đã giảm mạnh từ 61% của cùng kỳ năm ngoái xuống chỉ còn 25%.

Ngược lại, Ấn Độ đã nổi lên như một trung tâm sản xuất thay thế hàng đầu. Lượng smartphone mang nhãn "sản xuất tại Ấn Độ" xuất sang Mỹ đã tăng vọt 240% trong một năm qua. Hiện tại, smartphone sản xuất tại Ấn Độ đã chiếm tới 44% tổng lượng máy nhập khẩu vào Mỹ, một sự gia tăng đột biến so với con số chỉ 13% của quý II/2024.

Apple dẫn đầu, Samsung và Motorola theo sau​

Apple được xem là động lực chính dẫn đầu xu hướng dịch chuyển này. Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị giữa Mỹ và Trung Quốc leo thang, "Táo khuyết" đã mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất tại Ấn Độ. Đáng chú ý, công ty đã bắt đầu lắp ráp cả các mẫu máy cao cấp như iPhone 16 Pro tại quốc gia này để phục vụ cho thị trường Mỹ, dù phần lớn sản lượng của dòng Pro vẫn còn phụ thuộc vào các nhà máy tại Trung Quốc.

Cùng với Apple, Samsung và Motorola cũng đã bắt đầu chuyển một phần dây chuyền sản xuất của họ từ Trung Quốc sang Ấn Độ, dù quy mô còn hạn chế. Hiện tại, hoạt động lắp ráp chính của Samsung vẫn được duy trì tại Việt Nam.

Nỗi lo thuế quan và chiến lược phòng thủ​

Nguyên nhân chính thúc đẩy sự dịch chuyển này là những lo ngại kéo dài liên quan đến các chính sách thuế quan của Mỹ. Để đối phó với nguy cơ các mức thuế mới có thể được áp dụng vào cuối năm, nhiều nhà sản xuất lớn đã chủ động đẩy mạnh việc nhập khẩu hàng hóa vào Mỹ trong quý II.

Chiến lược "tích trữ" này được thể hiện rõ qua việc sản lượng xuất xưởng của Samsung đã tăng tới 38% so với cùng kỳ năm trước. Dù vậy, toàn bộ thị trường smartphone Mỹ chỉ tăng trưởng nhẹ ở mức 1%, cho thấy nhu cầu thực tế từ người tiêu dùng vẫn còn khá yếu.

Sự sụt giảm mạnh mẽ của hàng "Made in China" và sự trỗi dậy tương ứng của hàng "Made in India" không chỉ là kết quả từ căng thẳng thương mại, mà còn phản ánh một sự tái cấu trúc sâu sắc và lâu dài của chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, nơi các công ty đang tìm cách đa dạng hóa để giảm bớt sự phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất.