Midjourney tiếp tục bị kiện vì vi phạm bản quyền

[The Kings]

Làn sóng kiện tụng xoay quanh trí tuệ nhân tạo (AI) lại bùng nổ tại Hollywood khi Warner Bros. Discovery chính thức khởi kiện Midjourney, công ty tạo ảnh bằng AI nổi tiếng, vì hành vi xâm phạm bản quyền hình ảnh các nhân vật nổi tiếng như Superman, Batman, Bugs Bunny, và nhiều IP khác.

Theo thông tin từ báo cáo pháp lý công bố ngày 4/9, Warner cáo buộc Midjourney đã thu thập trái phép dữ liệu từ các tác phẩm có bản quyền để huấn luyện mô hình AI, sau đó cho phép người dùng tạo và chia sẻ hình ảnh có yếu tố vi phạm, thậm chí tạo ra hình ảnh, video từ mô tả đơn giản như “Batman, DC Comics năm 1960”. Những sản phẩm này có thể tải về, phân phối và gây nhầm lẫn cho người dùng rằng chúng được Warner cấp phép chính thức.

Nhân vật siêu anh hùng do Midjourney tạo ra

Warner Bros. sở hữu nhân vật "Superman" có bản quyền
​

Warner nhấn mạnh: Midjourney không đơn thuần là một công cụ, mà đã tạo ra một hệ thống thương mại có tổ chức, trực tiếp cạnh tranh với thị trường giải trí hợp pháp, ảnh hưởng đến doanh thu từ sản phẩm bản quyền như poster, ấn phẩm nghệ thuật, và hiện còn lấn sân cả dịch vụ phát trực tuyến thông qua kênh mới ra mắt “Midjourney TV”, vốn phát video AI có chứa hình ảnh IP nổi tiếng.

Disney và Universal: Midjourney là “hố sâu đạo văn không đáy”

Trước Warner, vào tháng 6/2025, Disney và Universal Pictures cũng đã đồng loạt khởi kiện Midjourney. Hai hãng phim cáo buộc Midjourney tái tạo trái phép các nhân vật mang tính biểu tượng như Buzz Lightyear, Elsa, Shrek, Iron Man, kéo dài từ loạt phim “Star Wars” (1977) đến tận nội dung phim tương lai năm 2030.

Giám đốc pháp lý của Disney, ông Horacio Gutierrez, phát biểu rõ ràng: “Vi phạm bản quyền là vi phạm bản quyền, bất kể nó được tạo ra bằng AI hay bất kỳ công nghệ nào khác.”

Họ cảnh báo rằng nếu không được kiểm soát, AI như Midjourney có thể làm suy yếu toàn bộ cơ chế khuyến khích của luật bản quyền Hoa Kỳ. Disney yêu cầu tòa án ngăn chặn Midjourney triển khai các dịch vụ video mới nếu không có biện pháp bảo vệ IP phù hợp.

Midjourney phản bác: “Chúng tôi tuân thủ nguyên tắc sử dụng hợp lý”

Về phía mình, Midjourney vẫn chưa đưa ra phản hồi về vụ kiện mới từ Warner, nhưng trong các vụ kiện trước, công ty đã bác bỏ mọi cáo buộc. Họ cho rằng các mô hình AI cần huấn luyện từ hàng tỷ hình ảnh công khai để “học các khái niệm thị giác, chứ không sao chép nội dung cụ thể”. Đồng thời, họ khẳng định việc sử dụng hình ảnh IP trong đào tạo là “sử dụng hợp lý” (fair use), và khách hàng sử dụng sản phẩm của họ cũng phải tuân thủ điều khoản cấm vi phạm bản quyền.

Dẫu vậy, nguyên tắc “sử dụng hợp lý” vẫn là một vùng xám pháp lý. Một số tòa án Mỹ gần đây đã tạm ủng hộ các công ty AI nếu AI không tái tạo nguyên văn nội dung gốc, song nếu dữ liệu huấn luyện đến từ nguồn vi phạm bản quyền, thì vẫn có thể cấu thành hành vi sai phạm.

Ngành công nghiệp đứng trước bước ngoặt lịch sử

Với hàng triệu người dùng và doanh thu năm nay ước tính lên tới 300 triệu USD, Midjourney đang là tâm điểm của một cuộc chiến bản quyền thời đại AI. Cả Disney, Warner và Universal đều đã trích dẫn phát ngôn từ chính nhà sáng lập Midjourney, trong đó ví von việc huấn luyện AI giống như “ném tất cả những gì có thể tìm được vào lửa để tạo ra một thứ khổng lồ.”

Câu chuyện này đang đặt ra câu hỏi lớn cho tương lai sáng tạo nghệ thuật: Liệu AI có thể “sáng tạo” mà không “đạo văn”? Và ai sẽ chịu trách nhiệm khi những hình ảnh quen thuộc từ tuổi thơ bị tái sinh bởi máy móc, không qua bất kỳ sự cho phép nào?