Meta bất ngờ bỏ mã hóa tin nhắn trên Instagram: Người dùng sẽ bị ảnh hưởng thế nào?

[MinhSec]

Meta vừa xác nhận sẽ loại bỏ hoàn toàn tính năng mã hóa đầu cuối (E2EE) khỏi tin nhắn trực tiếp trên Instagram. Theo thông báo trên trang hỗ trợ của nền tảng, tính năng này sẽ chính thức ngừng hoạt động sau ngày 8 tháng 5 năm 2026.

Động thái này đánh dấu một thay đổi đáng chú ý trong chiến lược bảo mật của Meta, đặc biệt khi trước đó công ty từng nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của quyền riêng tư và mã hóa trên các nền tảng mạng xã hội của mình.

Tính năng mã hóa đầu cuối trên Instagram thực tế chưa bao giờ được triển khai rộng rãi. Nó được thử nghiệm lần đầu vào năm 2021 như một phần trong “tầm nhìn mạng xã hội tập trung vào quyền riêng tư” mà CEO Mark Zuckerberg từng công bố. Đến cuối năm 2023, tính năng này mới chính thức xuất hiện trên Instagram, nhưng chỉ dưới dạng tùy chọn và giới hạn ở một số khu vực, chứ không trở thành mặc định cho toàn bộ người dùng.

Theo đại diện Meta, lý do chính khiến tính năng này bị loại bỏ là vì số lượng người sử dụng quá thấp. Công ty cho biết chỉ một tỷ lệ nhỏ người dùng chọn bật chế độ nhắn tin mã hóa đầu cuối trong tin nhắn trực tiếp.

Điều gì sẽ thay đổi khi Instagram bỏ mã hóa tin nhắn?​

Mã hóa đầu cuối (End-to-End Encryption) là công nghệ giúp đảm bảo rằng chỉ hai người tham gia cuộc trò chuyện mới có thể đọc nội dung tin nhắn hoặc nghe cuộc gọi. Ngay cả nền tảng cung cấp dịch vụ cũng không thể truy cập trực tiếp vào dữ liệu này.

Khi tính năng E2EE bị loại bỏ khỏi Instagram, tin nhắn sẽ quay trở lại dạng tiêu chuẩn. Điều đó đồng nghĩa với việc về mặt kỹ thuật, Meta có thể truy cập nội dung tin nhắn để phục vụ việc kiểm duyệt nội dung hoặc các mục đích nội bộ khác.

Người dùng hiện đang sử dụng các cuộc trò chuyện mã hóa sẽ nhận được thông báo trong ứng dụng yêu cầu tải xuống tin nhắn và các tệp phương tiện đã chia sẻ trước thời hạn 8/5/2026. Sau thời điểm này, Meta vẫn chưa làm rõ liệu các cuộc trò chuyện mã hóa cũ có bị xóa hoàn toàn hay không.

Ngoài ra, những người sử dụng phiên bản Instagram cũ có thể phải cập nhật ứng dụng để truy cập và xuất dữ liệu trước khi tính năng bị loại bỏ.

Tranh cãi về quyền riêng tư và kiểm soát nội dung​

Quyết định của Meta đã vấp phải nhiều chỉ trích từ giới nghiên cứu an ninh mạng. Matthew Green, một chuyên gia mật mã học tại Johns Hopkins University, cho rằng động thái này cho thấy Meta đang dần thay đổi lập trường trước đây về việc bảo vệ mã hóa.

Một số nhà nghiên cứu cũng đặt câu hỏi về thời điểm đưa ra quyết định, khi các chính phủ trên thế giới đang tăng cường áp lực đối với các nền tảng công nghệ trong việc kiểm soát nội dung và xác minh độ tuổi người dùng.

Bên cạnh đó, nhiều chuyên gia suy đoán rằng việc loại bỏ mã hóa có thể giúp Meta dễ dàng triển khai các công cụ quét nội dung hoặc sử dụng dữ liệu tin nhắn cho quá trình huấn luyện trí tuệ nhân tạo.

Meta hiện khuyến khích những người dùng quan tâm đến quyền riêng tư chuyển sang sử dụng WhatsApp, nơi mã hóa đầu cuối vẫn được bật mặc định cho tất cả tin nhắn và cuộc gọi. Trong khi đó, Facebook Messenger vẫn duy trì mã hóa đầu cuối cho các cuộc trò chuyện cá nhân nhưng không áp dụng cho nhóm hoặc doanh nghiệp.

Quyết định của Instagram cho thấy cuộc tranh luận giữa quyền riêng tư của người dùng và việc kiểm soát nội dung trên các nền tảng công nghệ vẫn đang tiếp tục, và có thể sẽ còn trở nên gay gắt hơn trong những năm tới.

Nguồn: cybersecuritynews​

 

Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav, cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview