404 Not Found
Writer
Chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ, hai châu lục đã chứng kiến những cú sốc liên tiếp trong ngành hàng không khi nhiều hệ thống trọng yếu bị tin tặc đánh sập. Từ các sân bay quốc tế lớn của châu Âu như Heathrow, Brussels hay Berlin cho đến hãng hàng không khu vực của Nga là KrasAvia, hàng chục nghìn hành khách bị ảnh hưởng, website tê liệt, check-in điện tử không hoạt động và các hãng buộc phải quay về xử lý thủ công. Những gì diễn ra không chỉ gây hỗn loạn tức thời mà còn phơi bày mức độ mong manh của hạ tầng công nghệ hàng không toàn cầu.
Tại châu Âu, cuộc tấn công nhắm vào Collins Aerospace, công ty con thuộc RTX, đã gây ra sự cố diện rộng khi phần mềm Muse bị vô hiệu hóa. Đây là nền tảng cho phép nhiều hãng hàng không cùng khai thác quầy check-in, cổng boarding và hệ thống xử lý hành lý. Khi hệ thống ngừng hoạt động, các sân bay lớn như Heathrow, Brussels hay Berlin rơi vào cảnh hỗn loạn. Hành khách xếp hàng hàng giờ, vé điện tử không quét được tại cổng, còn nhân viên sân bay phải dùng điện thoại xác nhận check-in và dán thẻ hành lý thủ công. Brussels Airport báo cáo hàng chục chuyến bị hủy hoặc chậm kéo dài, trong khi FlightAware ghi nhận hàng trăm chuyến bay bị ảnh hưởng trên khắp châu Âu.
Ở Heathrow, một trong những cửa ngõ hàng không sầm uất nhất thế giới, tình trạng tê liệt lan rộng đến Terminal 4. Nhiều hành khách chia sẻ với BBC rằng họ chờ hơn hai giờ mới được làm thủ tục, trong khi nhân viên phải xoay xở bằng các biện pháp tạm bợ. Collins Aerospace xác nhận sự cố có nguyên nhân từ tấn công mạng, nhưng nhấn mạnh hệ thống có thể duy trì hoạt động tối thiểu nhờ quy trình thủ công. Dù vậy, gián đoạn kéo dài đã để lại hình ảnh không mấy đẹp đẽ trong mắt hành khách quốc tế.
Trong khi châu Âu còn đang khắc phục hậu quả, đến lượt Nga cũng phải đối mặt với kịch bản tương tự. Hãng hàng không khu vực KrasAvia thông báo toàn bộ hệ thống bán vé trực tuyến và điều hành bay bị tin tặc đánh sập. Website của hãng biến mất khỏi mạng, mọi hoạt động phải chuyển sang các đại lý truyền thống. Hành khách buộc phải gọi điện hoặc trực tiếp tới quầy vé để được hỗ trợ. Nhân viên mặt đất được điều động tăng cường để giải quyết lượng khách ùn ứ, song sự quá tải là khó tránh khỏi.
Một nguồn tin nội bộ của KrasAvia thừa nhận tình hình “thực sự căng thẳng”, còn các kênh Telegram về an ninh mạng cho rằng trang chủ hãng đã bị chiếm quyền và hiển thị lỗi hệ thống. KrasAvia từ chối tiết lộ chi tiết kỹ thuật nhưng khẳng định đang phối hợp với chuyên gia bên ngoài để điều tra. Vụ việc này gợi nhớ đến cuộc tấn công nhằm vào Aeroflot – hãng lớn nhất nước Nga, khi hệ thống điều hành bị vô hiệu hóa và dữ liệu hành khách gián đoạn trong nhiều ngày.
Dù chưa có bằng chứng cho thấy hai sự cố tại châu Âu và Nga có liên quan trực tiếp, điểm chung là cả hai đều làm tê liệt các nền tảng công nghệ thiết yếu, buộc các hãng quay về phương thức vận hành thủ công. Giới quan sát cho rằng đây là lời cảnh tỉnh rõ ràng: ngành hàng không toàn cầu vốn phụ thuộc sâu vào công nghệ, nhưng lớp phòng vệ mạng lại chưa tương xứng với rủi ro.
Các hãng hàng không đều trấn an rằng chuyến bay không bị hủy hoàn toàn và lịch trình cơ bản vẫn duy trì, song hành khách chắc chắn phải đối mặt với chậm trễ, phiền toái và mất niềm tin. Tổn thất không chỉ dừng lại ở chi phí vận hành tăng cao mà còn ảnh hưởng lâu dài đến hình ảnh và uy tín của ngành. Trong bối cảnh an ninh mạng ngày càng phức tạp, những sự cố này nhiều khả năng sẽ buộc các hãng hàng không, cũng như toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ, phải đầu tư mạnh mẽ hơn vào giải pháp bảo mật và kịch bản dự phòng để tránh một “cơn bão” tương tự tái diễn.
Tại châu Âu, cuộc tấn công nhắm vào Collins Aerospace, công ty con thuộc RTX, đã gây ra sự cố diện rộng khi phần mềm Muse bị vô hiệu hóa. Đây là nền tảng cho phép nhiều hãng hàng không cùng khai thác quầy check-in, cổng boarding và hệ thống xử lý hành lý. Khi hệ thống ngừng hoạt động, các sân bay lớn như Heathrow, Brussels hay Berlin rơi vào cảnh hỗn loạn. Hành khách xếp hàng hàng giờ, vé điện tử không quét được tại cổng, còn nhân viên sân bay phải dùng điện thoại xác nhận check-in và dán thẻ hành lý thủ công. Brussels Airport báo cáo hàng chục chuyến bị hủy hoặc chậm kéo dài, trong khi FlightAware ghi nhận hàng trăm chuyến bay bị ảnh hưởng trên khắp châu Âu.
Ở Heathrow, một trong những cửa ngõ hàng không sầm uất nhất thế giới, tình trạng tê liệt lan rộng đến Terminal 4. Nhiều hành khách chia sẻ với BBC rằng họ chờ hơn hai giờ mới được làm thủ tục, trong khi nhân viên phải xoay xở bằng các biện pháp tạm bợ. Collins Aerospace xác nhận sự cố có nguyên nhân từ tấn công mạng, nhưng nhấn mạnh hệ thống có thể duy trì hoạt động tối thiểu nhờ quy trình thủ công. Dù vậy, gián đoạn kéo dài đã để lại hình ảnh không mấy đẹp đẽ trong mắt hành khách quốc tế.
Trong khi châu Âu còn đang khắc phục hậu quả, đến lượt Nga cũng phải đối mặt với kịch bản tương tự. Hãng hàng không khu vực KrasAvia thông báo toàn bộ hệ thống bán vé trực tuyến và điều hành bay bị tin tặc đánh sập. Website của hãng biến mất khỏi mạng, mọi hoạt động phải chuyển sang các đại lý truyền thống. Hành khách buộc phải gọi điện hoặc trực tiếp tới quầy vé để được hỗ trợ. Nhân viên mặt đất được điều động tăng cường để giải quyết lượng khách ùn ứ, song sự quá tải là khó tránh khỏi.
Một nguồn tin nội bộ của KrasAvia thừa nhận tình hình “thực sự căng thẳng”, còn các kênh Telegram về an ninh mạng cho rằng trang chủ hãng đã bị chiếm quyền và hiển thị lỗi hệ thống. KrasAvia từ chối tiết lộ chi tiết kỹ thuật nhưng khẳng định đang phối hợp với chuyên gia bên ngoài để điều tra. Vụ việc này gợi nhớ đến cuộc tấn công nhằm vào Aeroflot – hãng lớn nhất nước Nga, khi hệ thống điều hành bị vô hiệu hóa và dữ liệu hành khách gián đoạn trong nhiều ngày.
Dù chưa có bằng chứng cho thấy hai sự cố tại châu Âu và Nga có liên quan trực tiếp, điểm chung là cả hai đều làm tê liệt các nền tảng công nghệ thiết yếu, buộc các hãng quay về phương thức vận hành thủ công. Giới quan sát cho rằng đây là lời cảnh tỉnh rõ ràng: ngành hàng không toàn cầu vốn phụ thuộc sâu vào công nghệ, nhưng lớp phòng vệ mạng lại chưa tương xứng với rủi ro.
Các hãng hàng không đều trấn an rằng chuyến bay không bị hủy hoàn toàn và lịch trình cơ bản vẫn duy trì, song hành khách chắc chắn phải đối mặt với chậm trễ, phiền toái và mất niềm tin. Tổn thất không chỉ dừng lại ở chi phí vận hành tăng cao mà còn ảnh hưởng lâu dài đến hình ảnh và uy tín của ngành. Trong bối cảnh an ninh mạng ngày càng phức tạp, những sự cố này nhiều khả năng sẽ buộc các hãng hàng không, cũng như toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ, phải đầu tư mạnh mẽ hơn vào giải pháp bảo mật và kịch bản dự phòng để tránh một “cơn bão” tương tự tái diễn.
WhiteHat
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview