"Không một sai sót": Robot AI vừa tự thực hiện ca mổ với độ chính xác 100%

[Khánh Vân]

Một cột mốc lịch sử trong ngành y học vừa được ghi nhận khi một robot phẫu thuật tự động đã thành công thực hiện một ca phẫu thuật phức tạp với độ chính xác tuyệt đối và hoàn toàn không cần sự can thiệp của con người. Dù ca mổ này mới chỉ là một thử nghiệm trên mẫu vật, nó vẫn cho thấy một bước tiến quan trọng hướng tới kỷ nguyên mới, nơi máy móc có thể độc lập thực hiện các thủ thuật phẫu thuật tinh vi.

SRT-H: Robot phẫu thuật với "bộ não" của AI​

Robot mang tên SRT-H (Surgical Robot Transformer-Hierarchy), được phát triển bởi các nhà nghiên cứu tại Đại học Johns Hopkins, đã chứng minh khả năng thực hiện phẫu thuật cắt túi mật với trình độ tương đương các bác sĩ phẫu thuật giàu kinh nghiệm.

Không giống các robot phẫu thuật truyền thống chỉ có thể thực hiện các tác vụ được lập trình sẵn, công nghệ cốt lõi của SRT-H dựa trên một kiến trúc học máy tiên tiến, tương tự như công nghệ được sử dụng trong các hệ thống AI như ChatGPT. Điều này cho phép robot không chỉ thực hiện các bước phẫu thuật mà còn có thể phản ứng và học hỏi trong thời gian thực, thậm chí xử lý các lệnh bằng giọng nói từ đội ngũ y tế.

Quá trình huấn luyện của robot được thực hiện thông qua một khuôn khổ AI có tên là "học hỏi bắt chước theo hướng dẫn ngôn ngữ". Cụ thể, SRT-H đã "học" bằng cách phân tích các video ghi lại cảnh các bác sĩ phẫu thuật thực hiện ca mổ cắt túi mật trên xác heo, từ đó tiếp thu và tái tạo lại các bước một cách chính xác.

Cận cảnh robot Robot SRT-H​

Thử nghiệm thành công và độ chính xác tuyệt đối​

Trong các thử nghiệm, SRT-H đã được kiểm tra trên tám bộ túi mật và gan heo với các cấu tạo giải phẫu đa dạng, nhằm mô phỏng sự khác biệt thường gặp trên cơ thể người. Quy trình tách túi mật khỏi gan là một thủ thuật phức tạp, đòi hỏi việc sử dụng nhiều công cụ và các kỹ năng ra quyết định linh hoạt.

Kết quả thu được đã khiến cộng đồng khoa học ấn tượng. Robot đã đạt được độ chính xác 100% trong tất cả các ca phẫu thuật thử nghiệm, thành công trong việc nhận diện các ống dẫn và động mạch, áp dụng kẹp và sử dụng kéo với trình độ của một phẫu thuật viên. Dù robot cần nhiều thời gian hơn để hoàn thành công việc so với một bác sĩ con người, nhưng kết quả cuối cùng là hoàn toàn hoàn hảo.

"Sự chuyển đổi từ việc chỉ thực hiện các tác vụ riêng lẻ sang việc thực sự hiểu biết các quy trình phẫu thuật là một bước tiến then chốt," ông Axel Krieger, chuyên gia robot y tế và là người dẫn đầu nghiên cứu, nhận định.

Chi tiết 3 đầu cánh tay robot phẫu thuật SRT-H​

Tương lai của phẫu thuật tự động​

Thành công này đại diện cho một bước nhảy vọt về công nghệ so với các robot phẫu thuật hiện có như hệ thống da Vinci, vốn hoàn toàn phụ thuộc vào sự điều khiển từ xa của bác sĩ. SRT-H, ngược lại, có thể hoạt động một cách độc lập.

Đội ngũ phát triển hình dung một tương lai nơi các robot như SRT-H có thể được huấn luyện để thực hiện nhiều loại phẫu thuật khác nhau. Về lâu dài, các robot phẫu thuật tự động có thể giúp giải quyết tình trạng thiếu hụt bác sĩ phẫu thuật, giảm thiểu sai sót do con người và cung cấp dịch vụ chăm sóc chất lượng cao, nhất quán tại các vùng thiếu thốn dịch vụ y tế.

Tuy nhiên, con đường để đưa công nghệ này vào ứng dụng thực tế trên người vẫn còn dài. Nó sẽ đòi hỏi sự giám sát và phê duyệt nghiêm ngặt từ các cơ quan quản lý, đồng thời đặt ra những câu hỏi phức tạp về trách nhiệm pháp lý và vai trò của bác sĩ phẫu thuật con người trong quá trình ra quyết định. Dù vậy, thành công của SRT-H đã cung cấp một cái nhìn sơ bộ đầy hứa hẹn về tương lai của ngành phẫu thuật.