Không gian có thể là ảo ảnh? Lý thuyết mới đảo lộn khái niệm không gian

[Nguyễn Hoàng]

Vũ trụ có thể được tạo nên từ ba chiều thời gian, không phải không gian?
Một lý thuyết mới đầy táo bạo đang thách thức nền tảng của vật lý hiện đại: thay vì coi không gian là trung tâm, vũ trụ có thể được xây dựng từ ba chiều thời gian, còn không gian chỉ là hệ quả phát sinh sau đó.

Thời gian ba chiều: mô hình mới có thể lý giải trọng lượng hạt cơ bản​

Từ trước đến nay, chúng ta thường tin rằng vũ trụ được tạo nên từ ba chiều không gian và một chiều thời gian. Tuy nhiên, nhà vật lý Gunther Kletetschka thuộc Đại học Alaska Fairbanks đã đưa ra một lý thuyết hoàn toàn ngược lại: thời gian mới là nền tảng thực sự của vũ trụ, với ba chiều độc lập, trong khi không gian chỉ là hệ quả thứ cấp.

​

Theo ông, việc xem thời gian là ba chiều giúp giải quyết nhiều vấn đề vật lý nan giải bằng một mô hình toán học nhất quán. Kletetschka đề xuất một hệ thống sáu chiều: ba chiều không gian và ba chiều thời gian, trong đó thời gian là cấu trúc chính yếu. Khi áp dụng mô hình này để mô tả sự tương tác giữa các hạt và lực, kết quả cho thấy nó có thể tạo ra các đặc tính thực tế, như khối lượng của các hạt cơ bản.

Đáng chú ý, mô hình này tái tạo gần chính xác khối lượng của các hạt trong Mô hình Chuẩn vật lý hạt như electron, muon và quark. Điều này cho thấy đây không chỉ là một ý tưởng trừu tượng, mà có khả năng lý giải các dữ liệu thực nghiệm đã được xác nhận.

Kletetschka cho biết: “Khung thời gian ba chiều là một bước tiến quan trọng trong vật lý cơ bản, đưa ra mô tả thống nhất về tự nhiên và có thể đưa ra các dự đoán có thể kiểm chứng.”

Giải quyết những mâu thuẫn cũ và mở ra hướng nghiên cứu mới​

Ý tưởng về thời gian nhiều chiều không phải là mới, nhưng trước đây các mô hình này thường dẫn đến mâu thuẫn logic như hiện tượng xảy ra trước nguyên nhân. Kletetschka khắc phục điều đó bằng cách xây dựng một hệ thống toán học duy trì trình tự thời gian trong cả ba chiều, đảm bảo các sự kiện diễn ra theo trình tự nhất quán.

Điểm đặc biệt của nghiên cứu lần này là nó không dừng lại ở mức lý thuyết mà còn đưa ra các dự đoán cụ thể, có thể kiểm nghiệm bằng thí nghiệm. “Các mô hình thời gian ba chiều trước đó chủ yếu là giả định toán học mà không có liên hệ với dữ liệu thực nghiệm. Nghiên cứu của tôi biến ý tưởng này thành một lý thuyết có thể kiểm chứng vật lý với nhiều kênh xác minh độc lập,” ông nói.

Bước tiếp theo có thể là tinh chỉnh mô hình toán học và xác định các thí nghiệm cụ thể trong vật lý hạt hoặc vũ trụ học để kiểm tra lý thuyết này. Nếu được xác thực, nó có thể giúp kết nối hai lĩnh vực lớn nhất trong vật lý hiện nay: cơ học lượng tử và thuyết tương đối, một mục tiêu mà giới khoa học đã theo đuổi suốt nhiều thập kỷ. (interestingengineering)