Hoàng Khang
Topaz
Không chỉ là một xu hướng công nghệ toàn cầu, robot 4 chân đang ngày càng chứng tỏ vai trò thiết thực trong nhiều lĩnh vực ở Singapore, từ bảo vệ công trường, rà quét nơi nguy hiểm đến hỗ trợ người yếu thế, phản ánh sự phát triển mạnh mẽ của ngành robot tại quốc đảo này.
Từ công viên đến nghị trường: Sự phổ biến của chó robot
Chó robot, hay còn gọi là robot 4 chân, đang ngày càng trở nên "không thiếu việc" tại Singapore, đảm nhận hàng loạt nhiệm vụ đa dạng, từ những công việc mang tính biểu tượng đến các ứng dụng thực tiễn quan trọng. Trong đại dịch Covid-19, hình ảnh chó robot Spot của Boston Dynamics làm "đại sứ giãn cách an toàn" tại công viên Bishan-Ang Mo Kio đã gây ấn tượng mạnh. Gần đây hơn, ứng cử viên nghị sĩ đại diện đảng Tiến bộ Singapore (PSP), ông Tony Tan, cũng đã xuất hiện cùng một chú chó robot trong chiến dịch tranh cử của mình, cho thấy sự chấp nhận và quan tâm ngày càng tăng đối với công nghệ này.
Sự phổ biến của chó robot tại Singapore phản ánh một xu hướng toàn cầu sau gần một thập kỷ kể từ khi các công ty chế tạo hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc bắt đầu cho ra mắt nhiều phiên bản từ năm 2016. Nhiều quốc gia đã triển khai chó robot trong các vai trò như chó cảnh sát, vũ khí ở vùng chiến sự, hoặc thực hiện nhiệm vụ trong các nhà máy hạt nhân và môi trường nguy hiểm khác đối với con người.
Ngành robot Singapore bùng nổ và vai trò của chó robot
Tại Singapore, ngành công nghiệp robot đang phát triển mạnh mẽ. Theo ông Chan U-Gene, Phó giám đốc Chương trình Robot Quốc gia (NRP), nhiều công ty đã và đang tích cực khai thác các dịch vụ liên quan đến chó robot, đặc biệt trong các hoạt động giám sát và tuần tra an ninh. NRP, với mục tiêu hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng ngành robot, ghi nhận đã có hơn 300 công ty liên quan đến robot trên khắp quốc đảo, tăng đáng kể so với khoảng 200 công ty vào năm 2023.
Dù không theo dõi sát sao số lượng chó robot cụ thể đang được triển khai, ông Chan cho biết các doanh nghiệp đang ngày càng ưa chuộng robot có chân thay vì robot bánh xe, do tính linh hoạt vượt trội và khả năng thích ứng với nhiều loại địa hình phức tạp như cầu thang hay các khu vực ngoài trời. Thị trường robot tại Singapore cũng ghi nhận sự hiện diện của nhiều nhà sản xuất Trung Quốc, với giá thành của một chú chó robot hiện nay chỉ khoảng 2.700 USD, thấp hơn rất nhiều so với mức giá hàng chục nghìn USD của gần một thập kỷ trước.
Những ứng dụng thực tiễn ấn tượng
Chó dẫn đường cho người khiếm thị (Đại học Quốc gia Singapore - NUS): Một trong những ứng dụng nổi bật và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc là dự án phát triển chó robot làm chó dẫn đường cho người khiếm thị, đang được thử nghiệm bởi Viện Hệ thống Thông minh NUS, do nghiên cứu sinh tiến sĩ Cai Shaojun dẫn đầu. Chó robot được đánh giá là rẻ hơn và dễ huấn luyện hơn so với chó dẫn đường thật. Ông Cai chỉ ra tình trạng thiếu hụt chó dẫn đường nghiêm trọng tại Singapore (chỉ có 9 chó dẫn đường tính đến tháng 6/2024 cho hơn 40.000 người khiếm thị) và chi phí chăm sóc chúng không hề nhỏ.
Khác với chó thật, chó robot có thể được lập trình bằng AI và phần mềm nhận dạng hình ảnh để hiểu các hiệu lệnh phức tạp, như dẫn chủ đến siêu thị. Nhóm đã thử nghiệm với khoảng 10 người khiếm thị và đang huấn luyện chúng leo cầu thang, di chuyển qua địa hình khó. Kế hoạch là triển khai tại nhiều địa điểm công cộng hơn vào cuối năm nay.
Kiểm tra các địa điểm nguy hiểm (SP Group & SBS Transit): SP Group, tập đoàn phân phối điện và khí đốt quốc gia, đã triển khai chó robot SPock để đi cùng các kỹ sư kiểm tra 6 km đường hầm ngầm, phát hiện các bất thường như vết nứt hoặc độ ẩm bất thường mà mắt người khó nhận biết, giúp kỹ sư giữ khoảng cách an toàn.
SBS Transit cũng sử dụng chó robot Avatar tại ga tàu điện ngầm Sengkang từ tháng 7/2024 để kiểm tra gầm tàu, phát hiện nhanh các tấm chắn hở, rò rỉ dầu hoặc khí. Tập đoàn còn nghiên cứu khả năng dùng chó robot để phát hiện các sự cố khác như đèn hỏng hay tay vịn hư hại.
SBS Transit, một trong những tập đoàn vận tải công cộng lớn nhất Singapore, đã triển khai chó robot tên Mars (phát triển bởi Weston Robot) để tuần tra hàng rào bao quanh bến xe buýt Seletar từ tháng 9/2024. Mars được trang bị camera độ phân giải cao, cảm biến hình ảnh nhiệt và các cảm biến khác để phát hiện người lạ xâm nhập hoặc các dấu hiệu xâm phạm hàng rào, truyền tín hiệu trực tiếp về trung tâm giám sát. Khả năng di chuyển 4 chân giúp Mars dễ dàng vượt qua nhiều địa hình trong khu vực bến xe.
Hỗ trợ trong đại dịch COVID-19 (Robot Spot):Kiểm tra an toàn công trình (NUS): Một dự án khác của NUS do giảng viên cấp cao Justin Yeoh dẫn đầu đang ứng dụng công nghệ chó robot để kiểm tra tình trạng cầu thang trong nhà ở, quét từng bậc để đảm bảo chiều cao và độ rộng đồng đều. Dự án này dự kiến sẽ tách thành một công ty khởi nghiệp trong những tháng tới.
Năm 2020, robot Spot đã được triển khai ở công viên Bishan-Ang Mo Kio để ước tính lượng người và nhắc nhở giãn cách. Spot cũng từng làm việc tại cơ sở cách ly Changi Exhibition Centre, cấp thuốc cho bệnh nhân COVID-19 thể nhẹ.
Sự đa dạng trong ứng dụng của chó robot tại Singapore cho thấy tiềm năng to lớn của công nghệ này trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn, nâng cao hiệu quả công việc và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Từ công viên đến nghị trường: Sự phổ biến của chó robot
Chó robot, hay còn gọi là robot 4 chân, đang ngày càng trở nên "không thiếu việc" tại Singapore, đảm nhận hàng loạt nhiệm vụ đa dạng, từ những công việc mang tính biểu tượng đến các ứng dụng thực tiễn quan trọng. Trong đại dịch Covid-19, hình ảnh chó robot Spot của Boston Dynamics làm "đại sứ giãn cách an toàn" tại công viên Bishan-Ang Mo Kio đã gây ấn tượng mạnh. Gần đây hơn, ứng cử viên nghị sĩ đại diện đảng Tiến bộ Singapore (PSP), ông Tony Tan, cũng đã xuất hiện cùng một chú chó robot trong chiến dịch tranh cử của mình, cho thấy sự chấp nhận và quan tâm ngày càng tăng đối với công nghệ này.
Sự phổ biến của chó robot tại Singapore phản ánh một xu hướng toàn cầu sau gần một thập kỷ kể từ khi các công ty chế tạo hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc bắt đầu cho ra mắt nhiều phiên bản từ năm 2016. Nhiều quốc gia đã triển khai chó robot trong các vai trò như chó cảnh sát, vũ khí ở vùng chiến sự, hoặc thực hiện nhiệm vụ trong các nhà máy hạt nhân và môi trường nguy hiểm khác đối với con người.
Ngành robot Singapore bùng nổ và vai trò của chó robot
Tại Singapore, ngành công nghiệp robot đang phát triển mạnh mẽ. Theo ông Chan U-Gene, Phó giám đốc Chương trình Robot Quốc gia (NRP), nhiều công ty đã và đang tích cực khai thác các dịch vụ liên quan đến chó robot, đặc biệt trong các hoạt động giám sát và tuần tra an ninh. NRP, với mục tiêu hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng ngành robot, ghi nhận đã có hơn 300 công ty liên quan đến robot trên khắp quốc đảo, tăng đáng kể so với khoảng 200 công ty vào năm 2023.
Dù không theo dõi sát sao số lượng chó robot cụ thể đang được triển khai, ông Chan cho biết các doanh nghiệp đang ngày càng ưa chuộng robot có chân thay vì robot bánh xe, do tính linh hoạt vượt trội và khả năng thích ứng với nhiều loại địa hình phức tạp như cầu thang hay các khu vực ngoài trời. Thị trường robot tại Singapore cũng ghi nhận sự hiện diện của nhiều nhà sản xuất Trung Quốc, với giá thành của một chú chó robot hiện nay chỉ khoảng 2.700 USD, thấp hơn rất nhiều so với mức giá hàng chục nghìn USD của gần một thập kỷ trước.
Những ứng dụng thực tiễn ấn tượng
Chó dẫn đường cho người khiếm thị (Đại học Quốc gia Singapore - NUS): Một trong những ứng dụng nổi bật và mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc là dự án phát triển chó robot làm chó dẫn đường cho người khiếm thị, đang được thử nghiệm bởi Viện Hệ thống Thông minh NUS, do nghiên cứu sinh tiến sĩ Cai Shaojun dẫn đầu. Chó robot được đánh giá là rẻ hơn và dễ huấn luyện hơn so với chó dẫn đường thật. Ông Cai chỉ ra tình trạng thiếu hụt chó dẫn đường nghiêm trọng tại Singapore (chỉ có 9 chó dẫn đường tính đến tháng 6/2024 cho hơn 40.000 người khiếm thị) và chi phí chăm sóc chúng không hề nhỏ.
Khác với chó thật, chó robot có thể được lập trình bằng AI và phần mềm nhận dạng hình ảnh để hiểu các hiệu lệnh phức tạp, như dẫn chủ đến siêu thị. Nhóm đã thử nghiệm với khoảng 10 người khiếm thị và đang huấn luyện chúng leo cầu thang, di chuyển qua địa hình khó. Kế hoạch là triển khai tại nhiều địa điểm công cộng hơn vào cuối năm nay.
Kiểm tra các địa điểm nguy hiểm (SP Group & SBS Transit): SP Group, tập đoàn phân phối điện và khí đốt quốc gia, đã triển khai chó robot SPock để đi cùng các kỹ sư kiểm tra 6 km đường hầm ngầm, phát hiện các bất thường như vết nứt hoặc độ ẩm bất thường mà mắt người khó nhận biết, giúp kỹ sư giữ khoảng cách an toàn.
SBS Transit cũng sử dụng chó robot Avatar tại ga tàu điện ngầm Sengkang từ tháng 7/2024 để kiểm tra gầm tàu, phát hiện nhanh các tấm chắn hở, rò rỉ dầu hoặc khí. Tập đoàn còn nghiên cứu khả năng dùng chó robot để phát hiện các sự cố khác như đèn hỏng hay tay vịn hư hại.
SBS Transit, một trong những tập đoàn vận tải công cộng lớn nhất Singapore, đã triển khai chó robot tên Mars (phát triển bởi Weston Robot) để tuần tra hàng rào bao quanh bến xe buýt Seletar từ tháng 9/2024. Mars được trang bị camera độ phân giải cao, cảm biến hình ảnh nhiệt và các cảm biến khác để phát hiện người lạ xâm nhập hoặc các dấu hiệu xâm phạm hàng rào, truyền tín hiệu trực tiếp về trung tâm giám sát. Khả năng di chuyển 4 chân giúp Mars dễ dàng vượt qua nhiều địa hình trong khu vực bến xe.
Hỗ trợ trong đại dịch COVID-19 (Robot Spot):Kiểm tra an toàn công trình (NUS): Một dự án khác của NUS do giảng viên cấp cao Justin Yeoh dẫn đầu đang ứng dụng công nghệ chó robot để kiểm tra tình trạng cầu thang trong nhà ở, quét từng bậc để đảm bảo chiều cao và độ rộng đồng đều. Dự án này dự kiến sẽ tách thành một công ty khởi nghiệp trong những tháng tới.
Năm 2020, robot Spot đã được triển khai ở công viên Bishan-Ang Mo Kio để ước tính lượng người và nhắc nhở giãn cách. Spot cũng từng làm việc tại cơ sở cách ly Changi Exhibition Centre, cấp thuốc cho bệnh nhân COVID-19 thể nhẹ.
Sự đa dạng trong ứng dụng của chó robot tại Singapore cho thấy tiềm năng to lớn của công nghệ này trong việc giải quyết các vấn đề thực tiễn, nâng cao hiệu quả công việc và cải thiện chất lượng cuộc sống.