Khối lượng bán dẫn Trung Quốc xuất khẩu hàng trăm tỷ sản phẩm nhưng tại sao vẫn phải nhập CPU và GPU với giá cao?

[NhatDuy]

Từ năm 2018, ngành công nghiệp chip Trung Quốc đối mặt với lệnh phong tỏa công nghệ từ Mỹ và phương Tây. Quyền tiếp cận xưởng đúc bị chặn, nguồn cung thiết bị và công cụ thiết kế EDA đều bị cắt. Trong tình thế đó, các công ty công nghệ Trung Quốc chỉ còn một lựa chọn: nghiên cứu và phát triển độc lập. Thành công sẽ mở ra con đường sống còn, thất bại sẽ là ngõ cụt.

Sau nhiều năm nỗ lực, chip Trung Quốc đã khẳng định vị thế trong ngành bán dẫn toàn cầu. Theo số liệu hải quan, từ tháng 1 đến tháng 6/2025, Trung Quốc xuất khẩu 167,77 tỷ chip, tăng 20,6% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị xuất khẩu đạt 650,26 tỷ nhân dân tệ, tăng hơn 20%. Những con số này cho thấy chip Trung Quốc không còn chỉ là hàng gia công mà đã vươn lên cạnh tranh trực tiếp với Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản.

Thị trường xuất khẩu và vai trò trung chuyển của Hồng Kông​

Câu hỏi đặt ra: lượng chip khổng lồ này được xuất đi đâu? Danh sách năm ngoái cho thấy Hồng Kông đứng đầu với 42,3% thị phần, tiếp đến là Hàn Quốc, Đài Loan, Việt Nam, Malaysia và Ấn Độ. Năm quốc gia, vùng lãnh thổ này chiếm hơn 80% kim ngạch xuất khẩu.

Trong khi đó, các nước phát triển ở châu Âu và Mỹ mua rất ít, Nhật Bản và Mỹ chỉ chiếm lần lượt 1,7% và 1,4%. Tuy nhiên, thực tế phần lớn đơn hàng từ phương Tây đi vòng qua Hồng Kông, biến nơi đây thành “siêu trạm trung chuyển”. Các công ty quốc tế thường vận chuyển chip về Hồng Kông trước khi đưa về nước. Điều này chứng tỏ chip Trung Quốc đã trở thành một phần không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thành công và giới hạn của chip Trung Quốc​

Chip Trung Quốc nổi bật nhờ chi phí hợp lý, giao hàng nhanh và chất lượng ổn định, đặc biệt trong các lĩnh vực thiết bị gia dụng, ô tô và Internet vạn vật. Đông Nam Á, nơi tập trung nhiều nhà máy lắp ráp của Samsung và Apple, đã trở thành thị trường quan trọng. Ngay cả Hàn Quốc và Nhật Bản cũng mua chip Trung Quốc, cho thấy ở một số phân khúc, sản phẩm đã đạt mức cạnh tranh cao.

Tuy vậy, phần lớn chip xuất khẩu vẫn nằm ở quy trình 28 nanomet trở lên, trong khi chip tiên tiến mới là sản phẩm có lợi nhuận cao. Trung Quốc vẫn phụ thuộc nhập khẩu CPU máy tính và GPU điện thoại. Điều này tạo ra sự chênh lệch: xuất khẩu nhiều tính theo đơn vị nhưng nhập khẩu lại tính bằng USD (quy đổi sang VNĐ), khiến giá trị nhập khẩu lớn hơn nhiều.

Sự trỗi dậy của chip Trung Quốc là rõ ràng, tạo sức ép lên các ông lớn truyền thống ở phân khúc trung cấp và phổ thông. Nhưng để bứt phá, ngành bán dẫn Trung Quốc phải vượt qua “điểm nghẽn” công nghệ cao cấp, thay vì chỉ hài lòng với lợi nhuận nhỏ và sản lượng lớn. (Sohu)