Hàng loạt quốc gia châu Âu cấm công cụ AI của Trung Quốc DeepSeek vì lo ngại an ninh

[Mai Nhung]

Cộng hòa Séc đã trở thành quốc gia mới nhất trong một danh sách ngày càng dài các nước phương Tây ban hành lệnh cấm hoặc hạn chế đối với các sản phẩm của DeepSeek, công ty khởi nghiệp AI của Trung Quốc. Động thái này, theo sau các cảnh báo tương tự từ Ý, Đức, Úc và nhiều nước khác, cho thấy một sự lo ngại sâu sắc và có hệ thống về các rủi ro an ninh mạng và khả năng dữ liệu người dùng bị chính quyền Trung Quốc truy cập.

Những lo ngại về an ninh quốc gia và luật pháp Trung Quốc​

Trong một tuyên bố gần đây, Thủ tướng Séc Petr Fiala cho biết chính phủ nước này đã chính thức cấm sử dụng tất cả các sản phẩm từ DeepSeek. Quyết định được đưa ra sau một khuyến nghị từ Cơ quan An ninh mạng và Thông tin Quốc gia, trong đó cảnh báo rằng các hoạt động xử lý dữ liệu của DeepSeek có thể cho phép các cơ quan tình báo của Trung Quốc truy cập trái phép.

Đây là mối lo ngại chung của nhiều quốc gia phương Tây. Lý do cốt lõi nằm ở môi trường pháp lý của Trung Quốc, vốn có thể bắt buộc các công ty công nghệ như DeepSeek phải hợp tác và chia sẻ dữ liệu với các cơ quan chính phủ. Điều này tạo ra một lỗ hổng an ninh lớn, đặc biệt là đối với dữ liệu của người dùng trong khu vực công hoặc những người nắm giữ các vị trí nhạy cảm.

Bên cạnh đó, các cơ quan an ninh cũng cảnh báo về sự thiếu minh bạch trong hoạt động thu thập và lưu trữ dữ liệu của DeepSeek, cũng như nguy cơ các hoạt động này không tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về bảo vệ dữ liệu như GDPR của châu Âu. Thủ tướng Séc cũng nhấn mạnh rằng dữ liệu của DeepSeek được lưu trữ trên các máy chủ đặt tại Trung Quốc và Nga, những nơi mà dữ liệu không được bảo vệ đầy đủ theo tiêu chuẩn phương Tây.

Từ Ý đến Úc: Làn sóng hạn chế lan rộng​

Trước Cộng hòa Séc, hàng loạt quốc gia khác đã có những hành động tương tự. Ý là quốc gia phương Tây đầu tiên chặn hoàn toàn việc tải xuống phần mềm của DeepSeek. Úc đã áp đặt lệnh cấm hoàn toàn việc sử dụng các ứng dụng này trên các hệ thống của chính phủ. Đức và Hà Lan cũng đã áp đặt nhiều hạn chế khác nhau.

Ngay cả các đồng minh của Mỹ ở châu Á như Hàn Quốc cũng đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa, với một lệnh cấm tạm thời đối với nhân viên chính phủ. Tại Mỹ, dù chưa có lệnh cấm toàn quốc, nhưng một cảnh báo an ninh đã được đưa ra vào tháng 6. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng DeepSeek có liên quan đến các hoạt động quân sự và tình báo của Trung Quốc. Nhiều cơ quan liên bang và một số bang của Mỹ đã cấm hoặc hạn chế sử dụng DeepSeek trên các thiết bị của họ.

DeepSeek: Sự trỗi dậy và cái giá của thành công​

DeepSeek, một công ty khởi nghiệp AI của Trung Quốc, đã tạo nên một tiếng vang lớn trên toàn cầu vào đầu năm 2025 khi các sản phẩm của họ có lúc đã đánh bại cả ChatGPT để giành vị trí dẫn đầu trên bảng xếp hạng các ứng dụng được tải xuống nhiều nhất của Apple.

Tuy nhiên, chính sự phát triển nhanh chóng và lan rộng trên toàn cầu này đã khiến công ty lọt vào "tầm ngắm" của các chính phủ phương Tây. Làn sóng cấm và hạn chế hiện nay cho thấy một thực tế rõ ràng: trong bối cảnh địa chính trị hiện tại, sự thành công của một sản phẩm công nghệ không chỉ phụ thuộc vào chất lượng, mà còn phụ thuộc rất nhiều vào quốc tịch và môi trường pháp lý của công ty đứng sau nó.

Câu chuyện của DeepSeek gợi nhớ lại những hạn chế mà các gã khổng lồ công nghệ khác của Trung Quốc như Huawei và ZTE đã từng đối mặt, cho thấy một sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong thế giới công nghệ toàn cầu.