Dự án AI bí mật của Trung Quốc: hợp nhất người và máy?

[Nguyễn Hoàng]

Bạn đã bao giờ tưởng tượng một ngày nào đó, máy tính không chỉ hiểu bạn mà còn hòa làm một với bộ não của bạn?

Trung Quốc không đơn thuần đuổi theo AI như phần còn lại của thế giới. Họ đang đi trên một con đường hoàn toàn khác, táo bạo và có phần… rùng mình: hợp nhất con người và máy móc. Không phải theo nghĩa ẩn dụ kiểu phim viễn tưởng, mà là thật sự kết nối bộ não người với máy tính, tạo nên một sinh thể mới giữa sinh học và silicon.

Trung tâm trong kế hoạch này là giao diện não–máy tính (BCI), một công nghệ cho phép sóng não điều khiển máy tính, bỏ qua bàn phím hay giọng nói. Nhưng tham vọng của Trung Quốc không dừng lại ở việc giúp bạn mở email bằng ý nghĩ. Họ muốn biến công nghệ này thành một phần thể chất của con người, tạo ra một thế hệ người - máy mới, nơi não người và mạch điện hoạt động hòa hợp như một khối thống nhất.

Con đường đi riêng: Thay vì GPU, Trung Quốc lấy cảm hứng từ bộ não​

Trong khi phương Tây, đặc biệt là Mỹ, vẫn đang đầu tư mạnh vào các mô hình ngôn ngữ khổng lồ với GPU siêu mạnh và hàng núi dữ liệu, Trung Quốc đang lặng lẽ rẽ hướng. Do bị giới hạn bởi lệnh cấm xuất khẩu chip cao cấp, các nhà khoa học Trung Quốc đang phát triển hệ thống AI lấy cảm hứng từ cách bộ não hoạt động. Không brute-force, không tiêu tốn điện năng khổng lồ, mà là học khái niệm, suy luận giống như con người.

Một ví dụ nổi bật là công nghệ của hai anh em Bijan và Saied Tadayon, những người đã tạo ra thuật toán nhận dạng hình ảnh dựa trên não bộ, có thể học từ ít dữ liệu, không cần GPU, và quan trọng là… giải thích được tại sao nó quyết định như vậy. Trung Quốc nhanh chóng tiếp cận, đề nghị mua 20% công ty với giá 30 triệu đô, và mời họ trình bày tại các sự kiện công nghệ chiến lược.

Điều này cho thấy rõ ràng: Trung Quốc đang tìm kiếm các hướng đi AI độc lập, không dựa vào hạ tầng điện toán phương Tây.

Tương lai là gì? Người hay máy hay… cả hai?​

Giáo sư Dong Ming của Đại học Thiên Tân đã nói thẳng: Tương lai không phải là AI thay thế con người, mà là AI trở thành một phần của con người, cả về thể chất và nhận thức. Không chỉ máy móc thông minh hơn, mà con người cũng sẽ “nâng cấp” thông qua việc gắn trực tiếp vào hệ thống AI.

Mặc dù chi tiết của chương trình vẫn được giữ kín, nhưng những gì đang dần hé lộ cho thấy một tham vọng lớn: tạo ra một siêu chiến binh nhận thức, nơi ranh giới giữa máu thịt và vi mạch mờ nhạt dần đi. Nghe có vẻ như truyện khoa học viễn tưởng, nhưng đây chính là một phần chiến lược thực tế của Trung Quốc nhằm chiếm thế thượng phong trong kỷ nguyên AI.

Nếu một ngày nào đó, chính phủ hoặc công ty đề nghị cấy chip vào não bạn để giúp “làm việc hiệu quả hơn”, bạn có đồng ý không? (indiatoday)