Đòi xuất khẩu cho bằng được, giờ NVIDIA bất ngờ dừng sản xuất chip H20 “đặc chế cho Trung Quốc”

[Linh Pham]

Ngày 22/8, một số hãng truyền thông quốc tế dẫn nguồn tin cho biết NVIDIA đã thông báo tới các đối tác cung ứng, trong đó có Ankor Technology và Samsung, về việc tạm dừng sản xuất dòng chip H20. Thông tin này ngay lập tức làm dấy lên nhiều đồn đoán khi H20 vốn được coi là sản phẩm “đặc chế” dành riêng cho thị trường Trung Quốc.

Đáp lại, NVIDIA khẳng định việc tạm ngưng chỉ là một phần trong quá trình điều chỉnh chuỗi cung ứng để thích ứng với tình hình thị trường. Tuy nhiên, bối cảnh của động thái này cho thấy nguyên nhân sâu xa có thể gắn liền với những tranh cãi dai dẳng xoay quanh vấn đề an ninh. Trong thời gian qua, H20 đã nhiều lần bị đặt vào tâm điểm chỉ trích với các tin đồn liên quan đến khả năng “theo dõi từ xa” hay “kiểm soát từ xa”.

Trung quốc: "Không thành vấn đề"​

Một phát ngôn viên của NVIDIA lên tiếng giải thích rằng H20 không phải là sản phẩm phục vụ quân sự hay hạ tầng chính phủ. Theo ông, Trung Quốc hiện đã có đủ nguồn cung chip nội địa để tự đáp ứng nhu cầu, và cũng giống như Mỹ không bao giờ phụ thuộc vào chip Trung Quốc cho cơ sở hạ tầng trọng yếu, Trung Quốc cũng không hề đặt nền tảng an ninh của mình lên sản phẩm Mỹ. Song vị này nhấn mạnh, việc cho phép chip Mỹ được ứng dụng trong mục đích thương mại mang lại lợi ích chung cho cả hai bên.

H20 từng được NVIDIA giới thiệu rầm rộ vào năm 2024 với cấu hình mạnh mẽ, bao gồm bộ nhớ HBM3 dung lượng lớn, băng thông vượt trội và khả năng tính toán FP16 đạt 148 TFLOPS. Thời điểm đó, giá của một máy chủ trang bị tám card H20 có lúc vượt quá 1,1 triệu nhân dân tệ. Tuy nhiên, niềm vui không kéo dài khi tháng 4 năm nay, dòng chip này bất ngờ bị cấm xuất khẩu theo quy định siết chặt của Mỹ. Đến tháng 7, chuyến thăm Trung Quốc của CEO Jensen Huang đem lại tín hiệu tích cực khi H20 được xác nhận sắp được cấp phép bán trở lại. Ngay sau đó, thậm chí đã xuất hiện tin đồn về việc mở rộng sản xuất.

Mặc dù vậy, các điều kiện đi kèm khiến khách hàng Trung Quốc tỏ ra dè dặt. Để H20 được tái xuất, NVIDIA buộc phải báo cáo chi tiết cho chính phủ Mỹ về các khách hàng mua chip tại Trung Quốc. Kết hợp với những lo ngại xoay quanh các “cửa hậu gián điệp”, thị trường trở nên hoài nghi hơn bao giờ hết. Đặc biệt, việc Mỹ trực tiếp tham gia vào hoạt động kinh doanh, thậm chí hưởng 15% doanh thu từ dòng sản phẩm này, càng làm gia tăng mối lo ngại.

Ở phía Mỹ, giới chức nhiều lần khẳng định rằng H20 không còn là công nghệ tiên tiến. Trong một cuộc phỏng vấn giữa tháng 7, Bộ trưởng Tài chính Janet Bessent nhận định Trung Quốc đã phát triển được những con chip có hiệu năng tương đương H20, do vậy việc NVIDIA bán sản phẩm này sẽ không tạo ra mối đe dọa lớn đối với an ninh quốc gia.

Thai nghén dòng chip mới cho xứ tỷ dân​

Trong khi đó, thị trường lại xôn xao với thông tin NVIDIA đang âm thầm chuẩn bị tung ra dòng chip B30A dành cho Trung Quốc. Đây là phiên bản rút gọn dựa trên kiến trúc Blackwell, có hiệu năng chỉ bằng một nửa so với B300. Việc “hạ chuẩn” sản phẩm để vừa giữ thị trường Trung Quốc, vừa đáp ứng yêu cầu kiểm soát của Mỹ được cho là chiến lược mà chính quyền Washington hoàn toàn ủng hộ. Thậm chí, cựu Tổng thống Donald Trump từng thẳng thắn đề cập rằng Blackwell là dòng chip quá tiên tiến để đem ra thương lượng, nhưng một phiên bản giảm 30% đến 50% hiệu năng thì có thể chấp nhận.

Diễn biến mới liên quan đến H20 cho thấy thế khó của NVIDIA trong cuộc chơi công nghệ toàn cầu. Giữa một bên là sức ép chính trị từ Mỹ và một bên là thị trường khổng lồ tại Trung Quốc, công ty buộc phải liên tục điều chỉnh chiến lược, thậm chí hi sinh một phần sức mạnh sản phẩm để duy trì sự hiện diện. Câu chuyện H20 vì thế không chỉ dừng lại ở một dòng chip, mà còn phản ánh rõ nét những toan tính địa chính trị đằng sau ngành công nghiệp bán dẫn.

#Cuộcchiếnbándẫn