Doanh thu từ AI có đủ nuôi giấc mơ 1.000 tỷ USD?

[Nhung Phan]

Tại sao cả thế giới đổ tiền vào AI mà doanh thu vẫn “lặng như tờ”? Liệu đầu tư khổng lồ vào AI có thực sự xứng đáng hay chỉ là bong bóng công nghệ khác?

Cơn khát AI và câu hỏi: Tiền về từ đâu?​

Cơn sốt AI từng khiến cả Phố Wall và Thung lũng Silicon phát cuồng. Nhưng một năm sau, giấc mơ về lợi nhuận khổng lồ từ AI tạo sinh (generative AI) vẫn đang bị treo lơ lửng.

Mọi chuyện bắt đầu từ một cảnh báo đáng nhớ: Giám đốc nghiên cứu vốn chủ sở hữu của Goldman Sachs từng đặt vấn đề rằng liệu việc các công ty đổ hàng tỷ USD vào AI có mang lại đồng lãi nào không. Còn một đối tác của quỹ Sequoia thậm chí ước tính các công ty phải tạo ra thêm 600 tỷ USD doanh thu để biện minh cho khoản đầu tư riêng năm 2024, cao gấp sáu lần so với khả năng thực tế.

Thực tế cho thấy, đến nay, lợi nhuận từ những khách hàng cuối cùng vẫn chưa đủ để “nuôi sống” cơn khát AI. Những ứng dụng mang tính “đổi đời” mà người ta kỳ vọng vẫn chưa xuất hiện. Và dù cổ phiếu của Nvidia, Microsoft tăng mạnh gần đây, điều đó không có nghĩa là AI đã đem về doanh thu như kỳ vọng ban đầu.

Chi đậm tay, thu chưa đủ​

Nếu nói về chi tiêu thì các ông lớn công nghệ không hề ngại ngần. Bốn cái tên quen thuộc: Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft dự kiến sẽ nâng mức đầu tư vốn lên 95 tỷ USD trong năm 2024. So với trước, đây là mức tăng gần hai phần ba. Và theo dự báo của Bank of America, chi tiêu cho trung tâm dữ liệu toàn ngành có thể đạt tới 1.000 tỷ USD vào năm 2030, trong đó 83% sẽ liên quan đến AI.

Còn về phần doanh thu thì sao? Microsoft từng công bố doanh thu thường niên từ AI tăng 175% lên 13 tỷ USD. Nhưng con số này chỉ chiếm vỏn vẹn 5% tổng doanh thu dự kiến của hãng. OpenAI thì đạt 10 tỷ USD doanh thu từ đăng ký, gấp đôi so với năm trước, nhưng vẫn là con số khiêm tốn nếu đặt cạnh hàng chục tỷ USD chi phí phần cứng và nghiên cứu mà ngành này đang gánh.

​

Một khảo sát từ Menlo Ventures cho thấy chỉ 3% người dùng trả tiền cho dịch vụ chatbot AI, tạo ra doanh thu toàn ngành khoảng 12 tỷ USD. Nói cách khác, rất nhiều người dùng AI, nhưng gần như miễn phí.

AI vẫn đang trong giai đoạn... thử việc​

AI rõ ràng đã mở ra cơ hội cho một làn sóng startup phần mềm mới, đặc biệt trong mảng lập trình — nơi các công cụ AI đang giúp tăng tốc công việc đáng kể. Nhưng còn các công ty lớn, những người có khả năng ứng dụng AI ở quy mô lớn thì sao? Doanh thu của họ vẫn chưa có bước đột phá nhờ AI.

Hiện tại, thị trường đang kỳ vọng vào “AI agents”, các công cụ có thể tự động hóa không chỉ nhiệm vụ nhỏ mà là cả quy trình công việc. Theo McKinsey, nếu thành công, những tác nhân AI này sẽ tạo ra giá trị thật sự bằng cách xử lý những tác vụ phức tạp. Nhưng muốn đến được đó, các doanh nghiệp cần tái cấu trúc toàn bộ cách họ vận hành, một thách thức không hề nhỏ.

Tạm thời, AI tạo sinh vẫn đang ở giai đoạn thử nghiệm với vô số dự án nhỏ lẻ. Việc thuyết phục các doanh nghiệp chuyển từ "nghịch thử" sang "ứng dụng thật" vẫn là điều xa vời.

Cơn sốt AI vẫn đang tiếp tục, nhưng nếu hỏi “tiền đâu?”, thì ngay cả các ông lớn cũng chưa có câu trả lời thuyết phục. Có thể trong tương lai, AI sẽ thực sự tạo ra một cuộc cách mạng kinh doanh. Nhưng hiện tại, khoảng cách giữa chi và thu vẫn là một hố sâu khó lấp.

Nguồn bài viết: https://songai.vn/posts/dau-tu-vao-ai-tao-sinh-dang-bung-no-nhung-loi-nhuan-thuc-te-van-chua-du