Điều gì thực sự xảy ra nếu bong bóng AI nổ tung?

[Quang Trương]

Liệu chúng ta đang chứng kiến cuộc cách mạng công nghệ mới, hay chỉ là một làn sóng đầu cơ nữa sắp vỡ như thời bong bóng dot-com đầu những năm 2000?

Cơn sốt AI và nỗi lo bong bóng​

Những khoản đầu tư hàng tỷ đô la Mỹ (tương đương hàng trăm nghìn tỷ đồng Việt Nam) đang đổ vào trí tuệ nhân tạo. Nhưng không ít nhà đầu tư bắt đầu tự hỏi: Liệu họ đang đi trên con đường đã từng dẫn tới thảm họa dot-com?

Một khảo sát của BofA Global Research cho thấy hơn một nửa các nhà quản lý quỹ tin rằng cổ phiếu AI hiện đã ở trong “vùng bong bóng”. Nhiều người hoài nghi cho rằng AI đang bị thổi phồng quá mức, giá trị thật chưa được chứng minh.

Ben Dawson, Phó Chủ tịch cấp cao của Cisco tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Nhật Bản và Trung Quốc, so sánh giai đoạn này với những năm đầu của Internet. Ông nói, mọi cuộc đổi mới công nghệ đều đi qua một chu trình quen thuộc: phấn khích, đầu tư ồ ạt, rồi điều chỉnh, trước khi giá trị thật được định hình.

Theo Dawson, có thể một số công ty AI sẽ biến mất, nhưng làn sóng chuyển đổi này là thật và bền vững. Giống như Internet, AI sẽ định hình lại doanh nghiệp và xã hội, và ai phớt lờ nó sẽ phải tự chịu rủi ro.

Chính phủ, đầu tư và cuộc đua tốc độ​

Các chính phủ lớn đang can thiệp mạnh vào cuộc đua AI. Ở Mỹ, cả hai chính quyền Trump và Biden đều xem AI là vấn đề kinh tế và an ninh quốc gia. Trung Quốc thì đổ vốn vào các công ty trong nước để giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Còn châu Âu tập trung vào khía cạnh quản lý, dù cũng phải nới lỏng để thúc đẩy cạnh tranh với những sáng kiến như quỹ Apply AI trị giá 1 tỷ euro (hơn 26 nghìn tỷ VNĐ).

Các quỹ đầu tư mạo hiểm và quỹ quốc gia đang rót vốn trước cả khi nhu cầu thật sự xuất hiện. Họ tin rằng “xây trước rồi nhu cầu sẽ tới”. Nhưng nếu điều đó không xảy ra, họ có thể mắc kẹt với những tài sản “chết”, giống như hàng nghìn km cáp quang bị bỏ hoang sau bong bóng dot-com.

Còn doanh nghiệp thì khác. Bài học từ Amazon cho thấy: chỉ những ai dùng công nghệ để tạo giá trị thật, chứ không chạy theo cơn sốt, mới có thể sống sót.

Ngân hàng Anh đã cảnh báo rằng thị trường có thể điều chỉnh mạnh nếu niềm tin vào AI suy yếu. Một số chuyên gia cho rằng chi tiêu cho AI đang vượt xa lợi nhuận thực tế. Nhưng những người khác lại nhìn theo hướng dài hạn: đầu tư hôm nay chính là nền tảng cho đổi mới mai sau.

Simon Miceli, Giám đốc phụ trách hạ tầng AI của Cisco, cho rằng đây không phải là “xây dư”, mà là “xây để kịp”. Ông nói, vấn đề không phải là nhu cầu có thật hay không, mà là liệu thế giới có đang chuẩn bị đủ nhanh cho làn sóng AI công nghiệp hóa hay chưa.

Dù nhiều người cảnh báo rủi ro, phần lớn nhà đầu tư vẫn tiếp tục giữ cổ phần trong các công ty AI. Báo cáo từ UBS cho thấy 90% trong số những người tin rằng “AI đang quá nóng” vẫn chưa rút vốn. Họ dường như tin rằng đây chỉ là giai đoạn của chu kỳ, không phải điểm kết thúc.

Không phải bong bóng, mà là một chu kỳ​

Jeff Bezos từng nói: trong những giai đoạn hưng phấn như thế này, thật khó để phân biệt đâu là ý tưởng tốt, đâu là ý tưởng tồi. Nhưng dù bong bóng có vỡ, những gì còn lại thường là tiến bộ thực sự.

Ben Dawson của Cisco cũng cho rằng, giống như mọi cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI sẽ trải qua các giai đoạn cường điệu, điều chỉnh, rồi ổn định. Và phần giá trị thật sẽ định hình lại thế giới trong nhiều thập kỷ.

Có lẽ, câu hỏi không còn là “AI có tồn tại được không”, mà là “chúng ta có đủ kiên nhẫn và tầm nhìn để đi qua giai đoạn bong bóng này mà không sụp đổ hay không?”

Nguồn: artificialintelligence

#bongbóngAI