DeepSeek làm Phố Wall lao đao, Singapore lại hoan nghênh: Cuộc chơi AI đã đổi chiều?

[Nhung Phan]

Liệu một quốc gia nhỏ như Singapore có thể tạo ảnh hưởng trong cuộc chơi AI toàn cầu, giữa hai gã khổng lồ Mỹ và Trung Quốc?

Trong cuộc đua AI toàn cầu, Singapore không chọn phe. Họ chọn lối đi riêng: thực dụng, linh hoạt và… thông minh. Bộ trưởng Kỹ thuật số Singapore, bà Josephine Teo, đã nêu rõ quan điểm tại hội nghị Fortune Brainstorm AI ở Singapore: những mô hình AI rẻ hơn như DeepSeek từ Trung Quốc rất được hoan nghênh. Lý do? Chi phí là vấn đề lớn với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Khi một mô hình AI có thể đạt hiệu quả cao mà không tốn kém nhiều tài nguyên, đó là một lợi thế chiến lược.

DeepSeek chính là một minh chứng. Mô hình này khiến cả phố Wall dậy sóng vì hiệu suất ấn tượng mà chi phí lại thấp hơn đáng kể. Nó tạo ra làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ tại Mỹ, buộc những ông lớn như Microsoft hay Amazon phải nghiêm túc nhìn lại mức chi tiêu cho trung tâm dữ liệu AI. Trong khi đó, các nhà đầu tư Trung Quốc lại đổ tiền vào các dự án AI nội địa, khiến cổ phiếu công nghệ ở nền kinh tế lớn thứ hai thế giới bật tăng mạnh.

Tại sao AI phương Tây không phù hợp với Đông Nam Á?​

Dù Singapore không trực tiếp dùng DeepSeek trong chiến lược quốc gia, bà Teo nhấn mạnh một điểm quan trọng: phần lớn các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) hiện nay được huấn luyện bằng tiếng Anh, dựa trên dữ liệu phương Tây. Điều này khiến chúng gặp khó khi ứng dụng vào các ngữ cảnh đa dạng ở Đông Nam Á, nơi có hàng trăm ngôn ngữ và sắc thái văn hóa riêng biệt.

Singapore hiểu rõ điều này. Họ đã chủ động thúc đẩy dự án SEA-LION, một mạng lưới mô hình ngôn ngữ nguồn mở được huấn luyện trên ngôn ngữ khu vực như tiếng Việt, tiếng Mã Lai. Đây không chỉ là nỗ lực kỹ thuật, mà còn là chiến lược để đảm bảo AI phục vụ đúng nhu cầu bản địa, thay vì phải "dịch" tư duy từ phương Tây vào vùng đất này.

Không chọn phe, chọn cách học​

Trong cuộc chơi AI, Singapore không đứng về bên nào. Là đồng minh an ninh của Mỹ, nhưng cũng có quan hệ sâu rộng với Trung Quốc, họ chọn một con đường trung dung. Bà Teo khẳng định Singapore sẵn sàng học từ cả haibên.

Từ Mỹ, họ học cách quản trị AI, đặc biệt trong xây dựng chính sách và đảm bảo an toàn. Từ Trung Quốc, họ quan sát cách công nghệ được triển khai rộng rãi trong nền công nghiệp, từ sản xuất đến dịch vụ.

Và họ không chỉ học cho vui. Chính phủ Singapore đang mở rộng đào tạo kỹ năng AI cho cả các ngành nghề truyền thống như luật, y tế, kế toán và sản xuất. Mục tiêu là giúp lực lượng lao động “thấm” công nghệ, rồi chứng minh giá trị AI bằng chính công việc hằng ngày của họ.

Câu chuyện của Singapore đặt ra một câu hỏi thú vị cho Việt Nam: nếu một quốc gia nhỏ có thể dẫn đầu bằng cách “đi tắt, đón đầu” và giữ vững bản sắc, thì chúng ta có thể học được gì từ họ? (fortune.com)