Đây là quốc gia kiểm soát được bầu trời toàn cầu bằng AI và vệ tinh?

[Nhung Phan]

Nếu một quốc gia kiểm soát được bầu trời toàn cầu bằng AI và vệ tinh, liệu phần còn lại của thế giới còn cơ hội tự vệ?

Khi “Vòm sắt” đã lỗi thời và “Vòm vàng” xuất hiện​

Mỹ từng mơ về một lá chắn toàn cầu kiểu khoa học viễn tưởng, nhưng Trung Quốc lại là bên biến nó thành nguyên mẫu hoạt động thật. Họ gọi nó là Golden Dome – Vòm vàng, nghe như tên trong game nhưng lại được xây dựng bằng công nghệ thật: AI, Big Data, vệ tinh, radar, cảm biến quang học, tín hiệu điện tử, tất cả gom vào một hệ thống duy nhất.

Khác với các hệ thống phòng thủ chỉ bảo vệ một khu vực như Iron Dome của Israel, cấu trúc của Vòm vàng hướng tới phạm vi toàn hành tinh, nghĩa là bất cứ tên lửa nào phóng từ bất kỳ chỗ nào, hệ thống đều có thể nhìn thấy, phân tích nó thuộc loại gì, đang bay thế nào, thật hay mồi nhử, rồi hướng dẫn các hệ thống đánh chặn xử lý.

Điều khiến giới quân sự bất ngờ nằm ở cách Trung Quốc giải quyết bài toán khó nhất: chắp nối hàng trăm nguồn dữ liệu rời rạc mà không phải xây lại từ đầu toàn bộ hạ tầng cũ. Họ mô tả hệ thống này là “phân tán về mặt vật lý nhưng thống nhất về mặt logic”, tức là dù các radar, vệ tinh hay cảm biến được sản xuất bởi các đơn vị khác nhau từ nhiều thời kỳ khác nhau, tất cả đều có thể nói chuyện với nhau như một mạng thống nhất.

AI + QUIC + xử lý song song = theo dõi 1.000 tên lửa cùng lúc​

Nguyên mẫu hiện tại đã được PLA đem ra thử nghiệm thực địa. Theo nhóm phát triển tại Viện Công nghệ Điện tử Nam Kinh, hệ thống có thể:

• Xử lý song song 1.000 luồng dữ liệu mục tiêu từ các nút mạng phân tán
• Truyền tải thông tin qua giao thức QUIC, vốn nhanh hơn và ổn định hơn TCP khi bị gây nhiễu điện tử
• Tận dụng AI để học hỏi từ dữ liệu chiến trường, tự cải thiện theo thời gian

Tất cả dữ liệu phóng, quỹ đạo, nhận dạng mục tiêu đều được gửi thẳng về cấp chỉ huy theo thời gian thực, nghĩa là tốc độ phản ứng có thể tính bằng giây chứ không còn phút.

Nguyên mẫu 'Vòm Vàng' được mô tả như một lá chắn gồm hơn 1.000 vệ tinh triển khai trên quỹ đạo, bao phủ bầu trời nước Mỹ. Các vệ tinh này tạo thành vòng tròn như một chiếc nắp, có nhiệm vụ phát hiện và tiêu diệt tên lửa đối phương ngay từ không gian. Ảnh: CNN.​

Trong khi đó ở phía bên kia Thái Bình Dương, chương trình Golden Dome của Mỹ vẫn còn nằm trong tài liệu trình bày, dù Tổng thống Donald Trump từng công bố với ngân sách lên tới 175 tỷ USD. Một tướng Mỹ thừa nhận thẳng thắn: “Mọi người nói rằng họ biết, nhưng thực ra không ai biết cả, kể cả tôi”.

Câu hỏi còn lại dành cho phần còn lại của thế giới​

Vòm vàng có thể là bước ngoặt trong phòng thủ toàn cầu, cũng có thể trở thành một hệ thống giám sát chiến lược tuyệt đối. Khi một nước nắm được toàn bộ hoạt động trên bầu trời, tương quan sức mạnh không còn là “cân bằng vũ khí” nữa mà chuyển sang “ai kiểm soát dữ liệu”.

Hình ảnh minh họa tên lửa đánh chặn của hệ thống ‘Vòm Vàng’ Mỹ. Ảnh: Lockheed Martin

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hệ thống phòng thủ tên lửa ‘Vòm vàng’. Ảnh: Topwar.
​

Với tốc độ phát triển này, câu hỏi dành cho Việt Nam cùng các quốc gia nhỏ hơn là: Chúng ta sẽ tham gia vào kỷ nguyên phòng thủ dựa trên dữ liệu như thế nào – tự phát triển, liên minh hay tìm cách vô hình trước các hệ thống như vậy?

Nguồn: https://vietnamnet.vn/vom-vang-trung-quoc-theo-doi-1-000-ten-lua-huy-diet-moi-muc-tieu-2448350.html