Danh tướng Nguyên - Mông từ hậu duệ của nhà tiên tri Mohammad đến kẻ xâm lược Đại Việt, cuối cùng bỏ mạng dưới tay vị tướng này

[Linh Pham]

Ô Mã Nhi (tiếng Ả Rập: Omar) vốn xuất thân từ dòng dõi quý tộc Semu, là con trai của tổng đốc Vân Nam Nasr al-Din, cháu nội của Sayyid Ajjal Shams al-Din Omar – viên tổng đốc Vân Nam đầu tiên của nhà Nguyên. Dòng họ này có nguồn gốc từ Bukhara (nay thuộc Uzbekistan) và được cho là hậu duệ đời thứ 27 của nhà tiên tri Mohammad – người sáng lập đạo Hồi.

Nhờ nguồn gốc đặc biệt ấy, gia tộc Ô Mã Nhi ba đời đều giữ chức tổng đốc Vân Nam, còn bản thân ông được ban danh hiệu “Baghatur”, nghĩa là “anh hùng, dũng sĩ”. Ngay từ khi trưởng thành, Ô Mã Nhi đã được định vị như một võ tướng xuất chúng trong triều Nguyên – Mông.

Võ tướng thủy quân thiện chiến thất bại dưới trận địa cọc​

Trước khi tiến vào Đại Việt, Ô Mã Nhi từng tham gia nhiều chiến dịch lớn: theo danh tướng A Truật đánh Nam Tống, đối đầu với Trương Thế Kiệt và chứng tỏ tài chỉ huy thủy quân. Chính vì vậy, khi Hốt Tất Liệt nhiều lần khởi binh xâm lược Đại Việt, ông ta luôn có mặt trong đội hình chủ lực.

Năm 1285, trong cuộc xâm lược lần thứ hai, Ô Mã Nhi từng đánh bại cánh quân thủy của Trần Nhật Duật. Đến năm 1287–1288, ông được phong đô nguyên soái, giữ vai trò then chốt trong cuộc chiến. Tham vọng của ông không dừng lại ở việc chinh phục Giao Chỉ mà còn muốn tiến sâu hơn về phương Nam.

Tuy nhiên, tháng 3/1288, khi Ô Mã Nhi cùng thủy quân Nguyên rút lui qua sông Bạch Đằng, ông đã rơi vào trận địa do Trần Hưng Đạo sắp đặt. Bãi cọc ngầm, thủy triều và thế trận mai phục đã nhấn chìm hạm đội Nguyên – Mông. Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp bị bắt sống, đánh dấu thất bại nặng nề nhất của đế quốc Nguyên trên đất Đại Việt.

nhi là

Số phận bi thảm giữa biển khơi​

Phần lớn tướng sĩ Nguyên bị bắt đều được tha về nước theo chính sách ngoại giao mềm dẻo của nhà Trần. Nhưng Ô Mã Nhi lại không được tha thứ. Ông từng gây nhiều tội ác, phá hoại lăng tẩm tổ tiên nhà Trần, giết hại thường dân, và am hiểu địa hình Đại Việt – nếu thả về, có thể trở thành hiểm họa lớn.

Vì vậy, Thượng hoàng Trần Nhân Tông và Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn quyết định loại bỏ Ô Mã Nhi. Họ cho đóng một con thuyền lớn, sai Hoàng Tá Thốn đưa ông về nước. Nhưng trong đêm ra khơi, những thủy thủ giỏi lặn như Yết Kiêu đã bí mật đục thủng đáy thuyền. Con thuyền chìm dần giữa biển Đông, cuốn theo vị tướng từng mang dòng máu hậu duệ nhà tiên tri Mohammad.

Ô Mã Nhi – người từng được ca ngợi là võ tướng tài năng, mang trong mình dòng máu “thánh thần” – cuối cùng phải bỏ mạng nơi sóng dữ. Cái chết của ông là minh chứng cho chân lý lịch sử: mọi tham vọng xâm lược Đại Việt đều phải trả giá, bất kể xuất thân hay tài năng.