Cú lừa xe cũ - xe mới: Trò xuất khẩu gây sốc của Trung Quốc

[Bùi Minh Nhật]

Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang đối mặt với nghi vấn thao túng doanh số bằng cách xuất khẩu những chiếc xe chưa từng chạy một kilomet dưới danh nghĩa "ô tô đã qua sử dụng". Những chiếc xe này được đăng ký ngay sau khi rời dây chuyền sản xuất, rồi nhanh chóng chuyển ra nước ngoài như Nga, Trung Á và Trung Đông.

Dù trên thực tế, đây là xe mới hoàn toàn, nhưng vì đã được đăng ký tại Trung Quốc nên có thể được gán nhãn "đã qua sử dụng", đáp ứng điều kiện để xuất khẩu. Nhờ vậy, các hãng xe có thể ghi nhận doanh thu, đẩy mạnh số liệu bán hàng, trong khi chính quyền địa phương cũng ghi điểm bằng tăng trưởng GDP và việc làm.

Tình trạng này được thúc đẩy bởi cuộc chiến giá kéo dài trong nước và nhu cầu yếu. Một số địa phương như Quảng Đông, Tứ Xuyên, Thâm Quyến hay Trịnh Châu đã chính thức hỗ trợ mô hình xuất khẩu xe “đã qua sử dụng chưa từng chạy” để đạt chỉ tiêu tăng trưởng. Họ thậm chí còn đầu tư kho bãi, cấp hạn ngạch đăng ký, hoàn thuế nhanh và tài trợ sự kiện để thúc đẩy kênh xuất khẩu này.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, đây là hệ quả của việc sản xuất vượt nhu cầu, đặc biệt với các mẫu xe chạy xăng và cả ô tô điện vốn được trợ giá mạnh từ chính phủ. Ước tính đến 90% trong số 436.000 xe đã qua sử dụng xuất khẩu năm 2024 là xe “chưa từng chạy”.

Rủi ro bán phá giá và phản ứng từ các nước​

Hoạt động này đang gây lo ngại tại nhiều quốc gia nhập khẩu. Một số nước cho rằng Trung Quốc đang “bán phá giá” những chiếc xe dư thừa, được trợ cấp, khiến các hãng xe nội địa không thể cạnh tranh. Nga đã cấm nhập các xe “đã qua sử dụng chưa chạy” nếu thương hiệu đó đã có đại lý chính thức trong nước. Jordan và một số nước Trung Đông cũng đang điều chỉnh định nghĩa xe cũ để hạn chế.

Chuyên gia ngành ô tô Trung Quốc cảnh báo, việc này có thể làm tổn hại hình ảnh các thương hiệu Trung Quốc và khiến giới đầu tư nghi ngờ về tính xác thực trong số liệu bán hàng. Ngay cả một số ông lớn như Great Wall Motor hay Changan cũng bắt đầu lên tiếng phản đối.

Thị trường buôn bán kiểu này hiện đang trở nên hỗn loạn, khi cả những người bán hàng trên TikTok cũng nhảy vào lĩnh vực “xe cũ chưa chạy”. Lợi nhuận giảm dần, còn lòng tin từ các thị trường quốc tế cũng bị đe dọa. (Yahoo)